Ανοιχτός ορίζοντας

PASHIAS: Συνδέοντας την πολιτισμική κληρονομιά με τη σύγχρονη διάσταση της κοινωνικής ζωής

Πληροφοριακό υλικό που λάβαμε αναφέρεται στα πρόσφατα ταξίδια σε Ευρώπη και Καναδά του εικαστικού PASHIAS που «συνεχίζει να προσφέρει ‘κομμάτια’ του Ελληνικού πολιτισμού στην διεθνή καλλιτεχνική σκηνή, χρησιμοποιώντας την τέχνη του performance για να συνδέσει την πολιτισμική μας κληρονομιά με τη σύγχρονη διάσταση της κοινωνικής ζωής.»

Η πρακτική του PASHIAS αποτελείται από ζωντανά έργα τα οποία παρουσιάζονται ως σύνθεση αντικειμένων, εικόνων και ιδεών, στον ίδιο χώρο και χρόνο όπου βρίσκεται και ο θεατής. Με βάση την πολιτισμική μας κληρονομιά, ο PASHIAS αποδεικνύει την συγχρονικότητα και την σημαντικότητα των συμβόλων που την απαρτίζουν, σε σχέση με την καθημερινή ζωή και τις κοινωνικές δομές του παρόντος.

 

Φωτογραφία Λ. Δημητριάδη

Ειδικότερα ξεκινώντας από Γαλλία, ο PASHIAS επισκέφθηκε το Ανώτατο Ινστιτούτο Καλών Τεχνών της Μπεζανσόν, με το οποίο συνεργάζεται ως επισκέπτης καθηγητής από το 2014. Στα πλαίσια της δέκατης επετειακής έκδοσης του φεστιβάλ τεχνών “Excentricités”, ο εικαστικός παρουσίασε το ζωντανό έργο “Greektalk” με βάση την ανάγκη έκφρασης προβληματισμών μέσα από την ανάγνωση και τη τριβή με το πολιτικό περιβάλλον στο οποίο λειτουργεί ο κάθε δημιουργός. Το κοινό συναντά μέσα στη γκαλερί της σχολής ένα κενό λευκό τοίχο στον οποίο βρίσκονται τοποθετημένοι κυκλικοί γάντζοι. Μέσα από το λευκό του ένδυμα, ο εικαστικός φανερώνει ένα μπλε νήμα το οποίο συνδέει με διάφανη πετονιά και τοποθετεί στα χέρια των θεατών. Το κοινό συνδέεται με μία ‘αόρατη’ γραμμή και ξεδιπλώνει τα μπλε νήματα από διάφορα σημεία του σώματος, όπως τους καρπούς, το λαιμό και το στόμα του εικαστικού, τα οποία περνούν μέσα από τους γάντζους για να σχηματίσουν ένα μπλε μαίανδρο στο τοίχο. «Ο PASHIAS» όπως ανφέρεται χαρακτηριστικά «συνδέεται κυριολεκτικά και μεταφορικά με το κοινό, για να αποτυπώσει ένα σχήμα σε μορφή γνώμης, δήλωσης ή προβληματισμού μέσα από το σώμα του. Ο μαίανδρος – μοτίβο διακόσμησης της αρχαιοελληνικής αρχιτεκτονικής – παρουσιάζεται ως λαβύρινθος, αιώνια ροή ή σύμβολο ένωσης, σε συσχετισμό με την χρήση του ως σύγχρονο σύμβολο πολιτικών παρατάξεων.»

Ακολούθως με δεύτερο σταθμό το Έντμοντον, πόλη του Καναδά και πρωτεύουσα της επαρχίας Αλμπέρτα, ο εικαστικός συνεργάστηκε με τον οργανισμό Mile Zero Dance στα πλαίσια του διεθνούς φεστιβάλ performance art “Zero Gravity” στη γκαλερί Latitude53. Συνεχίζοντας την έρευνά του, επικεντρωμένος στη σχέση του ανθρώπινου σώματος με αρχιτεκτονικά στοιχεία, ο PASHIAS παρουσίασε το ζωντανό έργο “Tall & Vertical”, μεταβάλλοντας το σώμα του σε κολόνα προς στήριξη ενός πραγματικού ή ιδεολογικού βάρους. Όπως παρατηρείται στην Ακρόπολη της Αθήνας, οι Καρυάτιδες παρουσιάζονται ως στήλες στήριξης του Ερεχθείου ναού, με αναφορά στις κόρες από τις Καρυές Λακωνίας μια αρχαία πόλη κοντά στην Σπάρτη. Υπηρετώντας το ναό της Άρτεμης, οι κόρες παρουσιάζονται μυθολογικά ως χαρούμενες λυγερές κοπέλες με καλάθια στο κεφάλι, μεταφέροντας φρούτα, καρπούς και άλλα προϊόντα προς χρήση σε γιορτές, σε αντίθεση με την ακίνητη και στωική θέση με την οποία στηρίζουν την κοινή οροφή του Ερεχθείου.

«Αυτή η ιεροτελεστική θέση υπηρεσίας – εορτασμού ή στωικότητας – παρουσιάζει τη διαδικασία μεταφοράς ως τιμή ή καθήκον στήριξης μίας κοινής αξίας ή ευθύνης. Με τον ίδιο τρόπο, ο PASHIAS χρησιμοποιεί την εκδοχή του ανθρώπινου σώματος ως αρχιτεκτονικό στήριγμα, με σκοπό την ολοκλήρωσης ενός στόχου ή ευθύνης που εξυπηρετεί το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο.»

Στο έργο “Tall & Vertical” το κοινό βρίσκει στο χώρο της γκαλερί τέσσερα ράφια, μία γλάστρα, ένα καλάθι με πορτοκάλια, ένα κερί και μία μεταλλική κανάτα. Ο εικαστικός επιλέγει θεατές από το κοινό που να έχουν το ίδιο ύψος με αυτόν, χρησιμοποιώντας τις σωματικές παραμέτρους ως γνώμονα διαχωρισμού, όπως παρατηρείται και στην ομαδοποίηση ατόμων σε διάφορα κοινωνικά σύνολα ανάλογα με τα κοινά χαρακτηριστικά τους. Οι επιλεγμένοι θεατές προσκαλούνται διαδοχικά να διαδράσουν μαζί με τον εικαστικό και τα αντικείμενα, καθώς το κεφάλι τους εφάπτεται με το κάθε ράφι. Όταν η σειρά δράσεων έχει ολοκληρωθεί, ο εικαστικός αποσυνδέει ένα ράφι από το τοίχο και αποχωρεί από το χώρο, ισορροπώντας το στο κεφάλι του. Όπως επισημαίνεται «η μορφή της Καρυάτιδας ως στήριγμα της αρχαιοελληνικής αρχιτεκτονικής, μέσα από την σύγχρονη επανεκδοχή της στο έργο του PASHIAS, προσφέρει ένα πολύτιμο παράδειγμα αντίληψης της θέσης ενός ατόμου προς ένα κοινωνικό σύνολο, με επίκεντρο την κοινή αξία ή ευθύνη που τους συνδέει.»

Όπως καταλήγει το δελτίο τύπου «Κατά τον μήνα Ιούνιο και τον επερχόμενο Σεπτέμβρη, ο PASHIAS συνεχίζει την δημιουργία ζωντανών έργων στα πλαίσια του προγράμματος καλλιτεχνικής φιλοξενίας “Bridges” από τον οργανισμό .pelma.Lia Haraki σε συνεργασία με το NiMAC (Δημοτικό Κέντρο Τεχνών Λευκωσίας). Ο εικαστικός ερευνά την μέχρι τώρα πρακτική του, με έμφαση στη διαδραστική διάσταση και στα συνδετικά στοιχεία μεταξύ ατόμων και κοινωνικών συνόλων, καλλιτεχνικών πρακτικών και καθημερινής δραστηριότητας, έχοντας ως βάση τις γεωγραφικές και πολιτιστικές ιδιαιτερότητες που χαρακτηρίζουν το πρόγραμμα φιλοξενίας και την περιοχή της παλιάς Λευκωσίας.»