Φωτογραφία αρχείου

Μέσα από συνεχή προσπάθεια και αγάπη γι αυτό που κάνουν και παρά τις δυσκολίες και τις απογοητεύσεις που συνάντησαν στην πορεία, οι μαθητές του Η’ Δημοτικού Σχολείου Λεμεσού έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν ένα Εκπαιδευτικό Περιβαλλοντικό Πάρκο, το οποίο πρόσφατα απέσπασε το βραβείο Πράσινου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος, στα 4α Περιβαλλοντικά Βραβεία, που συνδιοργάνωσαν οι εταιρείες Green Dot Κύπρου, ΑΦΗΣ και Ηλεκτροκύκλωση.

Η όλη διαδικασία, από τη σύλληψη της ιδέας μέχρι την ολοκλήρωση του έργου, αποτέλεσε μια μεγάλη πρόκληση για τους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς, οι οποίοι σήμερα νιώθουν περήφανοι για το αποτέλεσμα, δηλώνουν στο ΚΥΠΕ, η τότε συντονίστρια του έργου και σήμερα Σύμβουλος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Διαμάντω Γεωργίου και η Διευθύντρια του Η` Δημοτικού Λεμεσού, Δέσποινα Παπαγιάννη, αφού το πάρκο αποτελεί στολίδι και σημείο αναφοράς στην, κατά τα άλλα, υποβαθμισμένη περιοχή Ομονοίας.

Σύμφωνα με την κ. Γεωργίου, για χρόνια ο Σύνδεσμος Γονέων και Κηδεμόνων προσπαθούσε να βρει τρόπους αλλά και μέσα για αξιοποίηση του βόρειου χώρου που εφαπτόταν στο σχολείο και που χρησιμοποιείτο για τη στάθμευση οχημάτων και για την απόρριψη κάθε λογής σκουπιδιών.

“Η ιδέα του πάρκου γεννήθηκε στο πλαίσιο ενός σεμιναρίου που είχε προσφέρει το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου για την οργάνωση προγραμμάτων για ανάπλαση και διαμόρφωση χώρων με την εμπλοκή της κοινότητας, των γονέων και των σχολείων”, ανέφερε η Διαμάντω Γεωργίου, προσθέτοντας ότι, αμέσως η διεύθυνση του σχολείου απευθύνθηκε στο υπουργείο Παιδείας και στο Δήμο Λεμεσού, στον οποίον ιδιοκτησιακά ανήκει ο συγκεκριμένος χώρος.

Η ανταπόκριση ήταν θετική και ο χώρος δίνεται για υιοθεσία στο σχολείο, το οποίο ανέλαβε να βρει χορηγούς αλλά και ειδικούς που θα βοηθούσαν στο σχεδιασμό, ενώ παράλληλα ξεκίνησε ένα ειδικό τριετές εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τους μαθητές, οι οποίοι, όπως σημειώνει η Σύμβουλος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, είχαν ενεργό συμμετοχή σε όλες τις διαδικασίες που αφορούσαν τη δημιουργία και λειτουργία του πάρκου.

“Στην αρχή τα παιδιά ενθουσιάστηκαν. Η ιδέα να φτιάξουν κάτι δικό τους από την αρχή και το ότι οι ιδέες και οι εισηγήσεις τους θα λαμβάνονταν υπόψη και θα συμμετείχαν στην όλη διαδικασία, τους ενθουσίασε”, ανέφερε η κ. Γεωργίου, ωστόσο όπως υπογραμμίζει, “στην πορεία ένιωσαν κάποια απογοήτευση, όταν αντιλήφθηκαν τις αντικειμενικές δυσκολίες που αφορούσαν την εξεύρεση χρημάτων και τις χρονοβόρες διαδικασίες για έκδοση σχεδίων και αδειών”.

Η προσπάθεια τελικά στέφθηκε με επιτυχία, αφού έγινε κατορθωτό να συγκεντρωθεί το αναγκαίο χρηματικό ποσό, που υπολογίζεται στις 80 χιλιάδες λίρες, μέσα από σημαντικές χορηγίες από τον ΚΟΤ και το Δήμο Λεμεσού και με τη συνδρομή του Συνδέσμου Γονέων και των μαθητών, που διοργάνωσαν ειδικούς εράνους. Σημαντικός ήταν επίσης ο ρόλος του Υπουργείου Παιδείας, του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Κύπρου, του Τμήματος Δασών και του Τμήματος Γεωλογικής Επισκόπησης, που βοήθησαν ώστε το όραμα του σχολείου να πάρει σάρκα και οστά.

Μετά από τρία χρόνια διαδικασιών και κατασκευαστικών εργασιών, το πάρκο παραδίδεται το 2008, ενώ τον επόμενο χρόνο ολοκληρώνεται το εκπαιδευτικό υλικό του και εγκαινιάζεται επίσημα το 2010.

Εξηγώντας τη διαφορά του συγκεκριμένου Εκπαιδευτικού Περιβαλλοντικού Πάρκου, η Διαμάντω Γεωργίου αναφέρει πως “δεν είναι ένας απλός χώρος πρασίνου, αφού δημιουργήθηκε με τέτοιο τρόπο ώστε να καλλιεργεί δεξιότητες και να προσφέρει γνώσεις στον επισκέπτη “.

“Έχουμε γωνιά παιδαγωγικών παιχνιδιών, λόφο γεωλογικών πετρωμάτων, όπου παρουσιάζονται πετρώματα με τη σειρά που τα συναντούμε από το υψόμετρο της Λεμεσού μέχρι το Τρόοδος, έχουμε βοτανικό κήπο και αρωματικά φυτά της Κύπρου, όπου μέσα από δραστηριότητες τα παιδιά γνωρίζουν τη χρήση τους στην καθημερινή ζωή, υπάρχουν καρποφόρα και ψηλά δασικά δέντρα, ελιές, φυτά του ποταμού και στοιχεία που αναδεικνύουν τις ανάγκες αυτών των φυτών, ενώ κατά καιρούς το σχολείο δημιουργεί λαχανόκηπο, με τη δραστηριότητα των παιδιών να ξεκινά από την παραγωγή μέχρι την κατανάλωση τους”, εξήγησε.

Παράλληλα, συνέχισε, οι μαθητές έμαθαν πώς γίνεται με κλαδιά και φύλα η λιπασματοποίηση, η διαχείριση και ο διαχωρισμός των απορριμμάτων, ενώ ακόμη και η εμφάνιση σκουπιδιών από ασυνείδητους διερχόμενους, δίνει την ευκαιρία στα παιδιά την ευκαιρία να προβληματιστούν και να απαντήσουν σε σειρά ερωτημάτων, όπως τι είδους απορρίμματα συναντούμε στο πάρκο, από ποιους μπορεί να προέρχονται και σε ποιους από τους διάφορους κάδους που υπάρχουν στο πάρκο θα έπρεπε να καταλήξουν.

Μπορεί οι πρώτοι μαθητές που συνέβαλαν στη δημιουργία και λειτουργία του πάρκου να είναι σήμερα φοιτητές, ωστόσο το έργο τους βρίσκει συνέχεια κάθε χρόνο από τους νέους μαθητές του σχολείου, καθώς όπως σημειώνει η συντονίστρια του έργου, το πάρκο είναι ένας ζωντανός οργανισμός, στον οποίον οι μαθητές δημιουργούν κάθε χρόνο και νέες δραστηριότητες.

“Όταν οι πρώτοι μαθητές δημιούργησαν το πάρκο δεν υπήρχε σκέψη για λαχανόκηπο, ήταν κάτι που προέκυψε από τους μαθητές του σχολείου αργότερα, όπως και η ανάγκη για να δημιουργήσουμε κάποια σχέδια και κάποιες άλλες εκπαιδευτικές γωνιές, που είχαν σχέση με την περιβαλλοντική πολιτική του σχολείου, προέκυψε από παιδιά που ήρθαν μετά”, ανέφερε και πρόσθεσε πως “κάθε χρόνο προσθέτουμε κάτι άλλο μέσα στο πάρκο ή φτιάχνουμε κάποιες νέες δραστηριότητες στο πλαίσιο των διαφόρων μαθημάτων, για να έχουν εμπλοκή και οι μαθητές που είναι τώρα στο σχολείο”.

Η Διαμάντω Γεωργίου ανέφερε ακόμη πως την πρώτη χρονιά λειτουργίας του, επισκέφθηκαν το πάρκο 300 μαθητές από διάφορα σχολεία της Λεμεσού, και πως “ενώ μέχρι πέρσι το πάρκο αυτό το επισκέπτονταν και άλλα σχολεία της Λεμεσού, αφού υπήρχε δάσκαλος με απόσπαση από το Υπουργείο, ο οποίος ήταν υπεύθυνος για τα περιβαλλοντικά προγράμματα που σχεδιάστηκαν μετά την ολοκλήρωση του πάρκου, φέτος δεν δόθηκαν ώρες σε κάποιο δάσκαλο, λόγω της περαιτέρω περισυλλογής”.

“Αν κάποιος ενδιαφέρεται, μπορεί σε συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς του σχολείου να φέρει για επίσκεψη τους μαθητές του και από τη στιγμή που υπάρχει έτοιμο έντυπο υλικό, μπορούμε να το διαθέσουμε για να το χρησιμοποιήσουν οι συνάδελφοι των άλλων σχολείων”, υπέδειξε.

Το πιο σημαντικό που οι εκπαιδευτικοί και κυρίως οι μαθητές κέρδισαν από την όλη διαδικασία, πρόσθεσε, “είναι ότι έχουμε συμβάλει στη δημιουργία ενός χώρου τον οποίον μπορούν να χαρούν αυτοί που τον δημιούργησαν” και εξέφρασε την άποψη πως “αν θέλουμε και γενικότερα ως πόλη να πάμε πιο μπροστά πρέπει να βρεθούν τρόποι να εμπλακούν οι πολίτες σε ότι γίνεται, γιατί ότι κάνουμε εμείς μπορούμε να το σεβαστούμε και να έχει συνέχεια”.

“Νομίζω ότι κέρδισαν πολλά από αυτήν τη διαδικασία που φαίνεται και στο αποτέλεσμα, γιατί νιώθουν ότι είναι δημιούργημα δικό τους, το φροντίζουν, το συντηρούν και ενδιαφέρονται. Τα παιδιά που έχουν εμπλακεί σε αυτήν τη διαδικασία κέρδισαν πολύ περισσότερα από όσα θα κέρδιζαν με χίλια μαθήματα στην τάξη”, είπε.

Σημείωσε δε πως “οι γνώσεις από μόνες τους δεν φέρνουν τη δράση, την ενέργεια και το αποτέλεσμα, αλλά η εμπλοκή είναι αυτή που φέρνει το αποτέλεσμα. Άρα ως εκπαιδευτικοί πρέπει να δούμε το ρόλο μας έξω από τις τάξεις και από τις γνώσεις, να δούμε τι ανθρώπους βγάζουμε μέσα από τα σχολεία και θεωρούμε ότι μέσα ακριβώς από αυτού του είδους τις δραστηριότητες, βγάζουμε καλύτερους πολίτες που θα επιστρέψουν ως ενήλικες και θα σεβαστούν εκείνο που δημιούργησαν”.

Το πάρκο είναι για όλους μας και ειδικά για τα παιδιά το καμάρι και το στολίδι, τόσο του σχολείου, όσο και της περιοχής, ανέφερε εξάλλου η Διευθύντρια του σχολείου Δέσποινα Παπαγιάννη, προσθέτοντας ότι “είναι ένας χώρος που νιώθουν δικό τους, όπως και την ανάγκη να τον προστατεύουν και να τον αναβαθμίζουν, όποτε χρειάζεται”.

Οι μαθητές, συνέχισε, κατέγραψαν προβλήματα που εντοπίζονται με τον τρόπο χρήσης του πάρκου από περίοικους, που είτε πετάνε κάποια σκουπίδια, είτε αφήνουν τα περιττώματα των σκύλων τους, παρά την ύπαρξη ειδικού κάδου. Σε ειδικό έντυπο που κυκλοφόρησαν και παρέδωσαν οι ίδιοι οι μαθητές με τους δασκάλους τους από πόρτα σε πόρτα, ενημέρωσαν τους κατοίκους για τη σημασία του πάρκου, την ανάγκη για διατήρηση της καθαριότητας του αλλά και άλλες χρήσιμες πληροφορίες, όπως το τηλέφωνο του αστυνομικού της γειτονιάς, ώστε να ενημερώνουν σε περίπτωση που παρατηρήσουν οτιδήποτε.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της αγάπης των μαθητών για το πάρκο τους αποτέλεσε η έναρξη της περσινής σχολικής χρονιάς, όταν διαπιστώθηκε πως κάποιοι είχαν προκαλέσει σοβαρές ζημιές, εκμεταλλευόμενοι προφανώς και το γεγονός ότι, στο πλαίσιο της οικονομικής περισυλλογής, ο Δήμος είχε διακόψει την ηλεκτροφώτιση των πάρκων.

Το γεγονός δεν πτόησε όμως κανέναν, αφού όπως σημείωσε η κ. Παπαγιάννη, “αποτέλεσε αφορμή ώστε να δουλέψουν οι εκπαιδευτικοί με τα παιδιά και να τα βοηθήσουν ν` αποκτήσουν όλες εκείνες τις δεξιότητες που θέλουμε να χαρακτηρίζουν τον ενεργό πολίτη του αύριο, διερευνώντας το πρόβλημα, βγάζοντας φωτογραφίες και καταστρώνοντας ένα σχέδιο αποκατάστασης των ζημιών”.

Οι ίδιοι μάλιστα οι μαθητές έθεσαν τα επιχειρήματα και τις λύσεις που πρότειναν ενώπιον σύσκεψης που συγκάλεσε το σχολείο, στην παρουσία και του Δημάρχου Λεμεσού, ο οποίος εξέφρασε την ετοιμότητα του Δήμου να βοηθήσει για την επιδιόρθωση των ζημιών, όπως και έγινε, ενώ παράλληλα αποκαταστάθηκε ο νυχτερινός φωτισμός, ειδικά για το συγκεκριμένο πάρκο.

Σήμερα, τα παιδιά που κατοικούν στην περιοχή κοντά στο πάρκο έχουν αναλάβει καθήκοντα φρουρού και φύλακα, σε συνεργασία με την αστυνομικό της γειτονιάς, ενώ μετά τις γιορτές των Χριστουγέννων, το Εκπαιδευτικό Περιβαλλοντικό Πάρκο του Η` Δημοτικού Σχολείου Λεμεσού θα ενισχυθεί με νέα φυτά, που προμηθεύτηκε από το Τμήμα Δασών, ενώ θα ανανεωθούν οι ζωγραφιές στους τοίχους και τα χρώματα στα επιδαπέδια παιχνίδια.

Επιστέγασμα αυτής της προσπάθειας που συνεχίζεται χρόνο με το χρόνο, αποτέλεσε η βράβευση του πάρκου με το βραβείο Πράσινου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος, στα 4α Περιβαλλοντικά Βραβεία που συνδιοργάνωσαν στις 5 Νοεμβρίου οι εταιρείες Green Dot Κύπρου, ΑΦΗΣ και Ηλεκτροκύκλωση.

Αυτό το βραβείο, είπε η Διευθύντρια του σχολείου, ήταν μεγάλη τιμή και χαρά για τους γονείς και τα παιδιά, “κάτι που είχε ανάγκη το σχολείο, αφού αποτελεί αφορμή για τα παιδιά να κάνουν το σχολείο τους ακόμη περισσότερο περήφανο.

“Είναι μια αμφίδρομη πορεία. Το πάρκο δεν είναι απλά ένας χώρος που τα παιδιά μαθαίνουν. Είναι και μέσο για την επίτευξη του σχολικού στόχου της ενεργούς πολιτότητας”, συμπλήρωσε η κ. Παπαγιάννη.

Η Διεύθυνση του σχολείου προσβλέπει όπως το πάρκο αποτελέσει ένα καλό παράδειγμα και για άλλα σχολεία, ώστε ν` αποκτήσουν τη δική τους πράσινη γωνιά, στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων τους, εμπλέκοντας τα ίδια τα παιδιά και βοηθώντας τα να αποκτήσουν δεξιότητες.