Πλυντήριο βρόμικου χρήματος το πρόγραμμα «χρυσών» διαβατηρίων

Εκτεταμένο ξέπλυμα βρόμικου χρήματος μέσω του προγράμματος των «χρυσών» διαβατηρίων διαπιστώνει η Επιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης (Moneyval), η οποία έχει την αρμοδιότητα για τα μέτρα κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.

Η έκθεση της Moneyval επιβεβαιώνει ουσιαστικά τις καταγγελίες οι οποίες διατυπώθηκαν στο πρόσφατο παρελθόν από ευρωπαϊκούς και διεθνείς θεσμούς, όπως την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Παγκόσμια Τράπεζα, τον ΟΟΣΑ κτλ, σε σχέση με την παραχώρηση «χρυσών» διαβατηρίων σε φοροφυγάδες, εγκληματίες και καταζητούμενους. Αναφέρεται μάλιστα ότι οι κυπριακές Αρχές «δεν έχουν αξιολογήσει διεξοδικά τον κίνδυνο ο οποίος σχετίζεται με το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα», αλλά και ότι «έχει αυξηθεί εκθετικά ο κίνδυνος (ξεπλύματος βρώμικου χρήματος) στον τομέα των ακινήτων, εφόσον (οι επενδύσεις σε ακίνητα) έχουν καταστεί το προτιμητέο όχημα για απόκτηση υπηκοότητας κάτω από το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα».

Στην έκθεση της Moneyval αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι ανάμεσα στους αιτητές για τα «χρυσά» διαβατήρια περιλαμβάνονται πολιτικά εκτεθειμένα πρόσωπα, αλλά και ότι «πολύ λίγες αιτήσεις απορρίφθηκαν». Αναφέρεται επίσης ότι «δεν είναι γνωστό σε ποιο βαθμό υπόκειται σε έρευνα δέουσας επιμέλειας η πηγή κεφαλαίων και πλούτου», αλλά και ότι υπάρχει «κενό το οποίο είναι ευάλωτο στην εκμετάλλευση» σε σχέση με το επίπεδο των απαιτούμενων πληροφοριών, τους ελέγχους οι οποίοι διενεργούνται και τη ροή πληροφοριών μεταξύ των Αρχών.

Η Moneyval αναγνωρίζει ότι το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα «είναι σημαντικό για την οικονομία της Κύπρου», επισημαίνοντας ότι ο συνολικός όγκος κεφαλαίων που επενδύθηκαν μέσω του προγράμματος στην οικονομία κατά την περίοδο 2013-2018 ανέχεται στα 6,64 δισ. ευρώ. Τονίζεται ωστόσο ότι «έχει αυξηθεί ο κίνδυνος», λόγω των σημαντικών αδυναμιών ελέγχου για τα «χρυσά» διαβατήρια.

«Καθάρισαν» οι τράπεζες

Η έκθεση της Moneyval είναι 281 σελίδες και η συντριπτική πλειοψηφία των παρατηρήσεών της αφορούν το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα. Μάλιστα γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στις ομάδες των λογιστών, δικηγόρων, ντιβέλοπερ και κτηματομεσιτών, οι οποίοι συνδέονται με τα «χρυσά» διαβατήρια. Από την άλλη πλευρά, η Moneyval εκφράζει ικανοποίηση για τα μέτρα τα οποία λαμβάνονται από την Κεντρική Τράπεζα και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Σημειώνεται ότι στις προηγούμενες εκθέσεις της Moneyval οι περισσότερες αναφορές σχετίζονταν με τις τράπεζες, οι οποίες φαίνεται ότι έπεισαν την Επιτροπή και «καθάρισαν» το όνομά τους.

Δεσμεύτηκαν 115 εκατ. ευρώ και κατασχέθηκαν 13 εκατ. ευρώ

Σύμφωνα με την έκθεση, η Κύπρος προχώρησε στη δέσμευση 115 εκατ. ευρώ και κατάσχεσε περίπου 13 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των διαταγμάτων που εκδόθηκαν από άλλες χώρες και εκτελέστηκαν στην Κύπρο. Όπως αναφέρεται, «ο συνολικός αριθμός είναι ενθαρρυντικός, αλλά εξακολουθεί να υπάρχει έλλειψη δραστηριότητας όσον αφορά τη δέσμευση και τη δήμευση ξένων περιουσιακών στοιχείων από την εγχώρια αγορά».

Κωνσταντίνος Ζαχαρίου