Ποιος κοροϊδεύει ποιον; Επιτυγχάνοντας στις εξετάσεις με δόλο

Της Μαρίας Κραμβιά-Καπαρδή*


Κατεβάστε το  Dialogos App
Apple | Android | Huawei



Η αξιολόγηση εκπαιδευοµένων αποτελεί αναπόσπαστο µέρος της εµπειρίας δισεκατοµµυρίων, διαχρονικά και ανά την υφήλιο. Ταυτόχρονα, αγχώνει µαθητές/τριες, φοιτητές/τριες, εκπαιδευτικούς, γονείς και αποφέρει εκατοµµύρια στην τεράστια βιοµηχανία της παραπαιδείας.

Κοινός είναι και ο προβληµατισµός για την «κλοπή» στις εξετάσεις που φαίνεται να συµβαίνει περισσότερο σε ορισµένα γνωστικά αντικείµενα παρά σε άλλα. Εδώ και αρκετά χρόνια ερευνητές/τριες έχουν τεκµηριώσει ότι ένα αρκετά υψηλό ποσοστό των µαθητών/τριών και φοιτητών/τριών «κλέβουν» στις εξετάσεις. Το φαινόµενο αυτό τορπιλίζει την παιδεία, την αξιοκρατία και το κύρος του σχολείου και του πανεπιστηµίου. Επίσης, ερευνητές/τριες έχουν τεκµηριώσει το γεγονός ότι το ποσοστό φοιτητών/τριων, ασχέτως φύλου, που ολοκληρώνουν επιτυχώς την αξιολόγησή τους µε δόλο, για παράδειγµα, στα ελίτ πανεπιστήµια που ανήκουν στην οµάδα Russel Group την περίοδο 2014-2018 αυξήθηκε κατά 40%. Αναµενόµενο είναι ότι τέτοιες πρακτικές έχουν αυξηθεί λόγω της περισσότερης χρήσης των διαδικτυακών εξετάσεων κατά την πανδηµία.

Οι γενεσιουργοί παράγοντες που συσχετίζονται µε τη δόλια επιτυχία σε κάποια αξιολόγηση είναι πολλοί. […] Όσον αφορά τις µεθόδους που χρησιµοποιούνται, περιλαµβάνουν: (α) κάποιος άλλος/η δίνει την εξέταση (πλαστοπροσωπία), (β) χρησιµοποιείται υλικό/εργαλεία που απαγορεύονται όπως τηλέφωνο, µέσα κοινωνικής δικτύωσης κ.λπ., (γ) αντιγραφή από τις απαντήσεις άλλου, (δ) παράνοµη βοήθεια από “εξωσχολικούς” κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης και τέλος, (ε) ένας/µία καθηγητής/τρια βοηθά παράνοµα κατά την αξιολόγηση.

Για την αντιµετώπιση του φαινοµένου σε διά ζώσης ή διαδικτυακή αξιολόγηση µπορούν, βέβαια, να χρησιµοποιηθούν διάφορα µέτρα όπως: επιτόπου ζωντανή επιτήρηση από κάποιον, αξιοποιώντας βιοµετρικά (π.χ. δακτυλικά αποτυπώµατα, κόρη µατιού, ταυτοποίηση προσώπου, ταυτοποίηση φωνής κ.λπ.), τυχαία κατανοµή θέσης στους εξεταζόµενους, χρησιµοποιώντας ίδιες ερωτήσεις, αλλά διαφέρουν οι πολλαπλές απαντήσεις, στον κάθε εξεταζόµενο δίνονται διαφορετικές ερωτήσεις τυχαία µε κάποιο λογισµικό από µία βάση δεδοµένων και επίσης, αφού απαντηθεί µία ερώτηση δεν µπορεί να επιστρέψει σε προηγούµενη. Αναµφίβολα, η ψηφιακή εποχή αυξάνει τον πειρασµό, αλλά ταυτόχρονα παρέχει αρκετές µεθόδους πρόληψης του δόλου σε αξιολόγηση. […]

Η θεωρία της ατοµικής αποτροπής µάς λέγει πως για να µειωθεί το φαινόµενο θα πρέπει: α) ο/η εξεταζόµενος/η να πιστεύει πως υπάρχει µία απαράδεκτα µεγάλη πιθανότητα εντοπισµού και (β) να ισχύουν αυστηρές τιµωρίες για τους παρανοµούντες. Αν µία από τις δύο αυτές βασικές προϋποθέσεις για αποτροπή δεν ισχύει (όπως σίγουρα συµβαίνει), τότε δεν υπάρχει ελπίδα αποτελεσµατικής πρόληψης.

Μία άλλη προσέγγιση είναι η θεωρία του Cressey για το “Τρίγωνο της Απάτης”, όπου έχουµε τρία απαραίτητα στοιχεία στη διάπραξη απάτης. Την Ευκαιρία, την Πίεση/Κίνητρο και τη ∆ικαιολόγηση της πράξης. Εφαρµόζοντας αυτήν τη θεωρία τα εκπαιδευτικά ιδρύµατα οφείλουν:

– Να επενδύσουν στη µείωση των ευκαιριών «κλοπής στις εξετάσεις» µε την εφαρµογή ανάλογων δικλίδων ασφαλείας.

– Να µειώσουν την πίεση πάνω στους εξεταζόµενους/ες µε συχνή και πολυµεθοδική αξιολόγηση, καθώς και έµφαση στην έννοια «παιδεία» και όχι βαθµοθηρία.

– Να εµπεδώσουν βασικές αρχές ακαδηµαϊκής ακεραιότητας όπως την ειλικρίνεια, εµπιστοσύνη, σεβασµό, υπευθυνότητα και θάρρος γνωστοποιώντας στους εξεταζόµενους/ες τη βάση για αποδεκτή συµπεριφορά.

Οι εκπαιδευτικοί και ακαδηµαϊκοί οφείλουν να εξηγήσουν στους µαθητές/τριες και φοιτητές/τριες πως µακροχρόνια για το δικό τους καλό θα πρέπει να προετοιµάζονται κατάλληλα για τις εξετάσεις και να µην καταφεύγουν στον εύκολο δρόµο της απάτης/κλοπής για να βελτιώσουν το βαθµό τους, γιατί έτσι θα κοροϊδέψουν τους εαυτούς τους και όχι τους διδάσκοντες ή τους γονείς τους. Επίσης, η εισαγωγή και προώθηση στους εκπαιδευόµενους ενός Κώδικα τιµής / Honor Code. Τέτοιοι κώδικες έχουν εφαρµοστεί σε πολλά εκπαιδευτικά ιδρύµατα του εξωτερικού και µειώνουν την κλοπή στις εξετάσεις.

*Καθηγήτρια ΤΕΠΑΚ

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.