Του Χρήστου Χαραλάμπους

«Δεν γίνεται οι περισσότερες οικογένειες να στέλλουν τα παιδιά τους στο στρατό να υπηρετήσουν είτε ως εθνοφρουροί είτε ως έφεδροι και κάποιοι άλλοι να μην ξέρουν καθόλου τι είναι ο στρατός»

«Κυριαρχούν τα μέσα και τα γελοία δικαιολογητικά που παρουσιάζονται για απαλλαγές… Είναι μια νοοτροπία που συνεχώς διαιωνίζεται»

Παλιά γίνονταν ασκήσεις με νέα όπλα, ενώ σήμερα παρουσιάζεσαι, υπογράφεις και φεύγεις…»

Η έκθεση του Γενικού Ελεγκτή που είδε πριν λίγες μέρες το φως της δημοσιότητας και αναφέρεται στη φυγοστρατία και τη μη συμμετοχή στρατευσίμων στο σύστημα της εφεδρείας, αποδεικνύει για μια ακόμα φορά τα παράθυρα και τις γκρίζες ζώνες που υπάρχουν στη διακυβέρνηση του τόπου και μάλιστα στον καίριο και ευαίσθητο τομέα της Εθνικής Φρουράς, όπου επίσης επιβεβαιώνεται ότι επικρατεί ένα καθεστώς με πολίτες δύο ταχυτήτων. Κι αυτό είτε επειδή κάποιες επαγγελματικές ή άλλες κατηγορίες πολιτών ή κάποιοι επώνυμοι τυγχάνουν προνομιακής μεταχείρισης είτε γιατί κάποιοι στο Υπουργείο Άμυνας και άλλες αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες δεν κάνουν καλά τη δουλειά τους.

Η κατάσταση, έτσι όπως αφέθηκε να διαμορφωθεί, αν και ήταν γνωστή στον πολύ κόσμο, με τη δημοσιοποίηση της έκθεσης του Γενικού Ελεγκτή, όπου διαπιστώνεται ότι το 54% των εφέδρων δεν είναι ενταγμένοι σε μονάδες της Εθνικής Φρουράς με διάφορα «δικαιολογητικά», ήταν επόμενο ότι θα προκαλούσε τις δικαιολογημένες διαμαρτυρίες και φραστικές εκρήξεις και ξεσπάσματα των απλών και ανώνυμων πολιτών που, παρά τις προσωπικές, οικονομικές και άλλες δύσκολες περιστάσεις τους, τηρούν τις υποχρεώσεις τους ως έφεδροι.

Έντονο είναι το στοιχείο της πικρίας αλλά και της οργής στις αντιδράσεις των μη προνομιούχων Κύπριων εφέδρων, έτσι όπως τις κατέγραψε η «Χαραυγή», συνομιλώντας με αρκετούς συμπολίτες μας. Και βέβαια, διάχυτος είναι ο προβληματισμός και οι αμφιβολίες που εκφράζονται για το κατά πόσον, μετά την έκθεση του Γενικού Ελεγκτή, θα γίνει κάτι ώστε να αλλάξει η κατάσταση… Με αφορμή τα όσα επισημαίνονται από τον Γενικό Ελεγκτή για το στρατό και τις εφεδρείες, ο κόσμος παίρνει την ευκαιρία να εκφράσει την απογοήτευσή του και τις ανησυχίες τους και για όλα τα άλλα στραβά που συμβαίνουν στον τόπο.

Ενδεικτικό είναι το ξέσπασμα του Λάκη Χριστοδούλου, ο οποίος εκφράζοντας αυτό που αισθάνονται οι περισσότεροι πολίτες επισημαίνει χαρακτηριστικά ότι «όπου κοιτάξεις υπάρχουν ατασθαλίες και σκάνδαλα, αλλά η κατάσταση με το στρατιωτικό δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο, δεν γίνεται οι περισσότερες οικογένειες να στέλλουν τα παιδιά τους στο στρατό να υπηρετήσουν είτε ως εθνοφρουροί είτε ως έφεδροι και κάποιοι άλλοι να μην ξέρουν καθόλου τι είναι ο στρατός…»

Κάποτε, όπως αναφέρει, «φοβέριζαν τον κόσμο ότι αν δεν υπηρετήσει στο στρατό αν δεν παρουσιαστεί ως έφεδρος, θα αντιμετωπίσει το στρατοδικείο… Τώρα βλέπουμε ότι ούτε τα στρατοδικεία κάνουν αυτό που θα έπρεπε να κάνουν…» για να επισημάνει ότι «όταν τα παιδιά κάποιων επωνύμων δεν πάνε στρατιώτες ή έφεδροι, είναι φυσικό να αρχίσουν να αντιδρούν και τα άλλα παιδιά και να ψάχνουν τρόπους να αποφύγουν αυτή τη διαδικασία, κάποιοι με μέσα ή άλλους τρόπους, ενώ οι υπόλοιποι που τηρούν τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις θεωρούνται ότι είναι τα θύματα…»

«Κατάντησε ο στρατός περιπαίξιμο…»

Για αρκετούς με τους οποίους μίλησε η «Χαραυγή» η κατάσταση που επικρατεί στο θέμα των εφέδρων θα πρέπει επιτέλους να αντιμετωπιστεί με σοβαρότητα και υπευθυνότητα από την κυβέρνηση και τη Βουλή αλλά και την ίδια την Εθνική Φρουρά, γιατί, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Κ.Γ. (39χρονος ηλεκτρολόγος) «ο στρατός κατάντησε περιπαίξιμο και πληρώνουν τα σπασμένα αυτοί που ακόμα υπηρετούν κανονικά τη θητεία τους και εμείς που ανταποκρινόμαστε κανονικά στο κάλεσμα της εφεδρείας…».

Όπως διευκρινίζει, η εφεδρεία σήμερα είναι «πολύ πιο περίπλοκη και έχει και οικονομικό κόστος, ιδιαίτερα για τους αυτοεργοδοτούμενους και τους οικογενειάρχες, οι οποίοι χάνουν και το μεροκάματό τους στις δύσκολες εποχές που ζούμε…»

Περισσότερη οργή βγάζει μέσα από το δικό του σχόλιο ο Πάμπος Αθανασίου, λέγοντας ότι «οι κλέφτες, οι απατεώνες και οι ανεύθυνοι που κυνηγούν την αρπαχτή και δεν τους ενδιαφέρουν οι δικές τους ευθύνες απέναντι στον τόπο και την πατρίδα, ξέρουν ότι έχουν πλάτες που θα τους καλύψουν…»

Ειδικότερα σε ότι αφορά το στρατό και τις εφεδρείες, η εκτίμησή του είναι κατηγορηματική, αφού, όπως επισημαίνει, «κυριαρχούν τα μέσα και τα γελοία δικαιολογητικά που παρουσιάζονται για απαλλαγές… Είναι μια νοοτροπία που συνεχώς διαιωνίζεται χωρίς να σκεφτόμαστε ότι είμαστε μια ημικατεχόμενη χώρα που αντιμετωπίζει συνέχεια απειλές…» για να καταλήξει λέγοντας ότι «όταν ο πατέρας βρίσκει τρόπους και δεν πάει έφεδρος, τότε και ο γιος θα προσπαθεί με κάθε τρόπο να μην υπηρετήσει τη θητεία του…»

Το ΦΑΠ και φύγαμε…

Μια φορά το χρόνο πηγαίνει έφεδρος και θα συνεχίσει να πηγαίνει και τα υπόλοιπα εννέα χρόνια που είναι υποχρεωμένος, όπως μας λέει ο 41χρονος Δημήτρης Δ., επισημαίνοντας ωστόσο ότι «παίρνω το ΦΑΠ και φεύγω…»

Αυτό, όπως αναφέρει, γίνεται και με πολλούς άλλους στη μονάδα του, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι πλέον η εφεδρεία δεν προσφέρει αυτό που πρόσφερε παλιά… «Παλιά γίνονταν ασκήσεις με νέα όπλα, ενώ σήμερα παρουσιάζεσαι, υπογράφεις και φεύγεις…». Αυτό το αποδίδει κατά κύριο λόγο στο ότι «ο κόσμος έχει τις δουλειές του, τα οικονομικά του προβλήματα που τον υποχρεώνουν να κάνει δυο και τρεις δουλειές για να ζήσει την οικογένεια του και θεωρεί ότι η εφεδρεία είναι χάσιμο χρόνου…»

Την εκτίμηση ότι θα ήταν καλό να πηγαίνει κάποιος έφεδρος εκφράζει ο 36χρονος Γ.Γ., επισημαίνοντας όμως ότι αυτό «με την προϋπόθεση ότι θα κάνει και κάτι χρήσιμο και όχι απλώς να ταλαιπωρείται μέσα στα χωράφια και να χάνει άσκοπα το χρόνο του». Θεωρεί, δε, ότι «οι πλείστοι που πάνε κανονικά έφεδροι το κάνουν είτε γιατί τους αρέσει ο στρατός είτε γιατί δεν θέλουν να πάνε στο στρατοδικείο και να πληρώνουν πρόστιμα».

Θα άξιζε τον κόπο η συμμετοχή στις εφεδρείες αν γίνονταν οργανωμένα, είναι η άποψη που εκφράζει ο Κ.Χ., ο οποίος είναι έφεδρος τα εφτά τελευταία χρόνια. Θα άξιζε τον κόπο αν γινόταν μια ουσιαστική εκπαίδευση, όπως επισημαίνει, «αλλά να πηγαίνεις να χάνεις μια ολόκληρη μέρα για να κάμεις μια βολή, δεν αξίζει τον κόπο… Χάνεις τη ημέρα σου, χάνεις το μεροκάματό σουμ γι’ αυτό και βλέπουμε πολλούς μόλις πάνε στη μονάδα τους να ζητούν το φύλλο για να φύγουν… εκτός κι αν είναι δημόσιος υπάλληλος ή εργαζόμενος που έχει σίγουρο το μισθό του και βλέπει την εφεδρεία σαν ένα μέσο για να ξεφύγει από την καθημερινότητα…»

Τι καταγράφει ο Γενικός Ελεγκτής

Στην έκθεση του Γενικού Ελεγκτή αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι περισσότεροι από τους μισούς έφεδρους (54%) δεν είναι ενταγμένοι σε μονάδες της Εθνικής Φρουράς, επειδή είναι είτε προσωρινά διαγραμμένοι είτε περιλαμβάνονται στην Υπόλοιπη Δύναμη της εφεδρείας. Καταγράφονται, δε, πολλές περιπτώσεις οι οποίες δεν είναι ενταγμένοι σε μονάδες, χωρίς αυτό να δικαιολογείται από τη νομοθεσία.
Συγκεκριμένα, επισημαίνονται οι εξής περιπτώσεις:

• Νυν και πρώην αξιωματούχος του κράτους και του ευρύτερου δημόσιου τομέα, στέλεχος κοινοβουλευτικού κόμματος, επώνυμοι δικηγόροι, γνωστά πρόσωπα των ΜΜΕ, διαιτητές ποδοσφαίρου και γνωστοί ποδοσφαιριστές, ή απόγονοι/συγγενείς διατελεσάντων και νυν αξιωματούχων του κράτους, εκλεγμένων αξιωματούχων, προέδρων αθλητικών ομοσπονδιών, πρώην ανώτατων αξιωματικών της ΕΦ και Αστυνομίας, λειτουργών του ΥΠΑΜ και γνωστών επιχειρηματιών, είναι προσωρινά διαγραμμένοι από τη δύναμη της εφεδρείας με τη δικαιολογία ότι απουσιάζουν στο εξωτερικό.
• 381 δημόσιοι υπάλληλοι εξακολουθούν είναι καταχωρισμένοι τις ενδείξεις «εξωτερικό φοιτητής», «εξωτερικό για λόγους εργασίας» και «εξωτερικό μόνιμος κάτοικος».
• 29.728 είναι προσωρινά διαγραμμένοι με τη δικαιολογία ότι βρίσκονται στο εξωτερικό, αλλά αρκετοί διαμένουν και εργάζονται στην Κύπρο.
• Γενικός Διευθυντής Ημικρατικού Οργανισμού, πρώην διεθνής ποδοσφαιριστής και νυν προπονητής ποδοσφαίρου, επώνυμος δικηγόρος και άλλοι είναι καταχωρισμένοι με την ένδειξη «άγνωστος/άγνωστη διεύθυνση».
•21 είναι γραμμένοι ως μέλη της Αστυνομίας και 7 ως μέλη της Πυροσβεστικής, αλλά ουδέποτε υπήρξαν μέλη των δύο σωμάτων.
•42 παραιτήθηκαν από την Αστυνομία ή την Πυροσβεστική αλλά παραμένουν στην προσωρινά διαγραμμένη εφεδρεία.
•35 πήραν αναβολή επειδή είναι ειδικοί αστυφύλακες.
•9 παραιτήθηκαν από το στρατό αλλά παραμένουν επί σειρά ετών στην προσωρινά διαγραμμένη εφεδρεία.
•Οι εκλεγμένοι δήμαρχοι και κοινοτάρχες παίρνουν απαλλαγή από την υποχρέωση εκπλήρωσης εφεδρικής υπηρεσίας, αντί αναστολή μέχρι την εκπλήρωση της θητείας τους.