Πολιτικές εκτοπισµού των τυφλών από την αγορά εργασίας ακολουθεί η κυβέρνηση

Τα άτομα με οπτική αναπηρία έχουν το δικαίωμα και τη δυνατότητα για ισότιμη και δυναμική συμμετοχή στην κοινωνική ζωή του τόπου μας. Είναι, λοιπόν, υποχρέωση της Πολιτείας να παρέχει τις ευκαιρίες και τα εφόδια, ώστε να ενδυναμώνει τα άτομα να πραγματώνουν τη συμμετοχή τους αυτή.

∆υστυχώς, παρά τους αγώνες, τις νομοθεσίες, τις δημόσιες διακηρύξεις, η  διασφάλιση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρίες και η καταπολέμηση των προκαταλήψεων απέχει πολύ ακόμα από τους διακηρυγμένους στόχους. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι παγκόσμιες έρευνες αποδεικνύουν πως είναι εννέα φορές πιο δύσκολο σε ένα ΑμεΑ να βρει δουλειά από τους υπόλοιπους.

Σαν να μην έφταναν οι δυσκολίες αυτές, «η  κυβέρνηση προχώρησε το τελευταίο διάστημα σε άνευ προηγουμένου παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των τυφλών σε πολλά επίπεδα. Ως αποτέλεσμα, η τεράστια πλειοψηφία των 2.500 περίπου τυφλών που ζουν σήμερα στην Κύπρο είναι πλήρως αποκλεισμένοι από πολλούς τομείς της ζωής και ζουν στο περιθώριο», τονίζει με δηλώσεις του στη «Χαραυγή» ο πρόεδρος της Παγκύπριας Οργάνωσης Τυφλών Χριστάκης Νικολαΐδης.

 

Tης Ελένης Κωνσταντίνου

Πολιτικές εκτοπισµού των τυφλών από την αγορά εργασίας και αποκλεισµού τους από την κοινωνία ακολουθεί η κυβέρνηση, όπως καταγγέλλει ο πρόεδρος της Παγκύπριας Οργάνωσης Τυφλών, Χριστάκης Νικολαΐδης. Συνέπεια αυτών των κυβερνητικών πολιτικών και της παραγνώρισης της σχετικής νοµοθεσίας είναι εκατοντάδες τυφλοί να µένουν εκτός της αγοράς εργασίας µε ό,τι αυτό συνεπάγεται.

«Σε άνευ προηγουµένου παραβιάσεις των δικαιωµάτων των τυφλών σε πολλά επίπεδα προχώρησε το τελευταίο διάστηµα η κυβέρνηση της χώρας µας. Ως αποτέλεσµα, οι περισσότεροι εκ των 2.500 περίπου τυφλών που ζουν σήµερα στην Κύπρο είναι πλήρως αποκλεισµένοι από πολλούς τοµείς της ζωής και ζουν στο περιθώριο», τονίζει µε δηλώσεις του στη «Χαραυγή» ο κ. Χριστάκης Νικολαΐδης.

Δεν εφαρμόζεται στην πράξη η σχετική νομοθεσία

Όπως επισηµαίνει ο κ. Νικολαΐδης, οι παραβιάσεις αυτές συνίστανται στη στέρηση του δικαιώµατος στην εργασία και την απασχόληση των 550 περίπου τυφλών που είναι σε εργάσιµη ηλικία (18-65 χρόνων), µε αποτέλεσµα 450 από αυτούς να είναι εκτός αγοράς εργασίας και να βιώνουν συνθήκες φτώχειας, κοινωνικού αποκλεισµού και να µην έχουν τα απαραίτητα για να ζήσουν αυτοί και οι οικογένειές τους.

«Μόνο δεκαοχτώ τελικά τυφλοί διορίστηκαν στον δηµόσιο και ευρύτερο δηµόσιο τοµέα µε βάση τον ειδικό νόµο του 2009 για διορισµό ποσοστού 10% ατόµων µε αναπηρίες στον δηµόσιο και ευρύτερο δηµόσιο τοµέα. Από αυτούς, μόνο τρεις αφορούν τη Δηµόσια Υπηρεσία, ενώ οι υπόλοιποι την Εκπαιδευτική Υπηρεσία, από σύνολο 250 που διορίστηκαν συνολικά από το έτος 2010 που εφαρµόζεται η σχετική νοµοθεσία», αναφέρει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της ΠΟΤ.

Ο κ. Νικολαΐδης σημειώνει παράλληλα ότι το ποσοστό των τυφλών που βρίσκουν εργασία µέσω των ειδικών σχεδίων και προγραµµάτων που στοχεύουν στην πραγµάτωση του δικαιώµατος αυτού των ατόµων µε αναπηρίες είναι ιδιαίτερα φτωχό. Συγκεκριμένα, από τους 35 τυφλούς που ενδιαφέρθηκαν για εργοδότηση µέσω του Σχεδίου Παροχής Κινήτρων σε εργοδότες για απασχόληση ατόµων µε αναπηρίες στον ιδιωτικό τοµέα, µόνο δέκα τελικά τυφλοί εργοδοτήθηκαν ή/και εξακολουθούν να εργάζονται µέσω του σχετικού προγράµµατος.

Αυτό έχει ως αποτέλεσµα δεκάδες τυφλοί απόφοιτοι κυπριακών και ξένων πανεπιστηµίων (νοµικοί, ψυχολόγοι, φιλόλογοι, κοινωνικοί λειτουργοί, ειδικοί στη µουσική τεχνολογία, την τεχνολογία πληροφοριών και τα µέσα µαζικής ενηµέρωσης) να είναι για µεγάλη ήδη περίοδο χωρίς εργασία. Σε αυτούς προστίθενται άλλοι 25 τυφλοί απόφοιτοι του κλάδου τηλεφωνικής της Σχολής Τυφλών που διεκδικούν µια θέση στο δηµόσιο και ευρύτερο δηµόσιο τοµέα µε βάση τον ειδικό νόµο για την πρόσληψή τους που ισχύει στη χώρα µας από το έτος 1988.

Ιδιωτικές εταιρείες εκτόπισαν τους τυφλούς

Η πολιτική ανάθεσης υπηρεσιών του Δημοσίου, όπου είναι δυνατό να εργοδοτηθούν άτομα με αναπηρίες, σε ιδιωτικές εταιρείες, παρακάμπτει τη νοµοθεσία που προνοεί την εργοδότηση ατόµων µε οπτική αναπηρία κατά προτεραιότητα στον δηµόσιο και ευρύτερο δηµόσιο τοµέα, αφού πλέον οι υπηρεσίες αυτές δίδονται σε ιδιωτικές εταιρείες.

Το αποτέλεσµα είναι να αφήνονται τα άτοµα µε οπτική αναπηρία στην ανεργία και να ζουν µε επιδόµατα. Και αυτό αν βέβαια εγκριθούν και αν δεν τους αποκόψουν µέρος του επιδόματος µε διάφορες αφορµές, όπως καταγγέλλεται. Όπως επισηµαίνεται, όμως, τα άτοµα µε αναπηρίες δεν θέλουν να ζουν µε επιδόµατα, αλλά να εργάζονται και να ζουν µε αξιοπρέπεια.

Ενδεικτική είναι η πολιτική που έχει υιοθετήσει ο Οργανισµός Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας και τα κατά τόπους νοσηλευτήρια. Πέραν από την άρνησή τους να πληρώσουν τις κενές θέσεις τηλεφωνητή στις υπηρεσίες τους µε βάση τη σχετική ειδική νοµοθεσία για πρόσληψη τυφλών εκπαιδευµένων τηλεφωνητών σε αυτές, προωθούν µε διάφορους τρόπους την ανάθεση των καθηκόντων των τυφλών τηλεφωνητών σε άτοµα που δεν έχουν αναπηρία.

«Με τις πολιτικές αυτές αποκλείονται οριστικά οι τυφλοί από το επάγγελµα του τηλεφωνητή που παραδοσιακά ασκούν οι τυφλοί στη χώρα µας από τη δεκαετία του 1950, µε τις βελτιώσεις που είχαµε σε αυτό από την εποχή εκείνη µέχρι σήµερα. Η κυπριακή Πολιτεία αντί να συµβάλει άµεσα στην αύξηση της απασχολησιµότητας των πολιτών µε οπτική αναπηρία µε τα πολύπλευρα οφέλη της αξιοπρεπούς διαβίωσης αυτών και της οικογένειάς τους, καθιστώντας τους χρήσιµα µέλη της κοινωνίας, μισθώνει υπηρεσίες ιδιωτικών εταιρειών για παροχή τηλεφωνικής εξυπηρέτησης στους πολίτες. Παρά, µάλιστα, τις σοβαρές αδυναµίες που διαπιστώθηκαν και στην πράξη από την εµπλοκή στη διαδικασία τηλεφωνικής εξυπηρέτησης του κοινού από ιδιωτικές εταιρείες, η πολιτική αυτή φαίνεται να εξαπλώνεται σταδιακά σε όλη τη Δηµόσια Υπηρεσία και τον ευρύτερο δηµόσιο τοµέα (υπουργεία, ηµικρατικούς οργανισµούς, ανεξάρτητες Υπηρεσίες του κράτους, Τοπική Αυτοδιοίκηση, νοσηλευτικά ιδρύµατα κ.λπ.» κατά παράβαση της υφιστάµενης ειδικής νοµοθεσίας που αφορά την πρόσληψη των τυφλών, εκπαιδευµένων τηλεφωνητών».

Είναι χαρακτηριστικό ότι σχετικές επιστολές της Παγκύπριας Οργάνωσης Τυφλών προς όλους τους αρµόδιους, συµπεριλαµβανοµένων υπουργείων, δήµων, ηµικρατικών οργανισµών, του ΟΚΥΠΥ και άλλων οργανισμών µένουν αναπάντητες, ως ένδειξη πλήρους ασέβειας και κατά παράβαση του συντάγµατος και των νόµων της χώρας µας, αναφέρει ο κ. Νικολαΐδης.

Τι προβλέπουν οι σχετικές νοµοθεσίες

Η εργασιακή ένταξη των ατόµων µε οπτική αναπηρία αποτελεί καταλυτικής σηµασίας παράγοντα για την επίτευξη της πλήρους κοινωνικής ενσωµάτωσής τους.

Αυτός ήταν και ο στόχος της νοµοθεσίας που υιοθετήθηκε το 1988 και παρέχει αποκλειστική προτεραιότητα στα άτοµα που κατέχουν το δίπλωµα εκπαίδευσης ως τηλεφωνητές της Σχολής Τυφλών σε θέσεις τηλεφωνητών στον ευρύτερο δηµόσιο τοµέα. Αν δεν υπάρχουν τυφλοί εκπαιδευµένοι τηλεφωνητές, τότε δίνεται προτεραιότητα σε άλλα άτοµα µε αναπηρία.

Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και ο Περί Πρόσληψης Ατόµων µε Αναπηρίες στον Ευρύτερο ∆ηµόσιο Τοµέα Νόµος, ο οποίος ρυθµίζει την πρόσληψη ατόµων µε αναπηρίες που ικανοποιούν καθορισµένα κριτήρια, σε ποσοστό 10% των εκάστοτε υπό πλήρωση θέσεων στον ευρύτερο δηµόσιο τοµέα, ως αντιστάθµισµα των µειωµένων ευκαιριών που έχουν λόγω της αναπηρίας τους.

Παρόµοια συστήµατα ποσοστώσεων εφαρµόζονται στην πλειονότητα των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σηµειώνεται ότι, σύµφωνα µε τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (2018, 2019), περίπου 87 εκατοµµύρια άνθρωποι στην Ε.Ε. έχουν κάποια µορφή αναπηρίας. Από τα άτοµα αυτά, 50,8% απασχολούνται σε σύγκριση µε το 75% των ατόµων χωρίς αναπηρία. Ιδιαίτερα ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι 28,4% των ατόµων µε αναπηρία κινδυνεύουν από φτώχεια ή κοινωνικό αποκλεισµό σε σύγκριση µε το 18,4% των ατόµων χωρίς αναπηρία.

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.