Πολιτισμός στην εποχή της οικονομικής κρίσης και της πανδημίας του Covid-19

Την περασμένη Δευτέρα, 9 Νοεμβρίου 2020, πραγματοποιήθηκε από το ΑΚΕΛ σε συνεργασία με την Ομάδα της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς/Βόρειας Πράσινης Αριστε­ράς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (GUE/NGL) Ημερίδα Πολιτισμού με στόχο όχι μόνο την παρουσίαση των θέσεων και πρωτοβουλιών της Αριστεράς στην Κύπρο και το Ευρωπαϊ­κό Κοινοβούλιο, αλλά και για να ακουστούν οι εισηγήσεις των ανθρώπων του πολιτισμού. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι απασχολούμενοι στο χώρο του πολιτισμού τους πρώτους μήνες της πανδημίας του Covid-19 απώλεσαν το 80% του κύκλου εργασιών τους. Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι τομείς πολιτισμού και δημιουργίας αντι­προσωπεύουν το 4% του ευρωπαϊκού ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) ύψους 509 δισεκατομμυρίων ευρώ και πάνω από 7,4 εκατομμύρια θέσεις εργασίας, που ισούται με το 3,7% της συνολικής απασχόλησης σε όλη την ΕΕ των «27», εύκολα μπορεί κάποιος να υπολογίσει το μέγεθος των επιπτώσεων στο σύνολο πλέον της οικονομικής και κοινωνι­κής ζωής των κρατών στην ΕΕ. Σημειώνεται επίσης ότι οι επιπτώσεις από την πανδημία του Covid-19 ήρθαν ως συνέχεια των μεγάλων προβλημάτων που προκλήθηκαν εξαιτίας της οικονομικής κρίσης των προηγούμενων χρόνων. Αυτό λόγω των πολιτικών λιτότητας επηρέασε αρνητικά την πολιτιστική δημιουργία, επιδεινώνοντας την ήδη επισφαλή ερ­γασιακή θέση των καλλιτεχνών-δημιουργών και ευρύτερα των απασχολούμενων στο χώρο του πολιτισμού.

Screen Shot 2020 11 23 at 4.58.14 PM

Α. Κυπριανού: Η δύναμη της πολιτιστικής δημιουργίας επιβεβαιώθηκε τις δύσκολες μέρες της καραντίνας

Στην παρέμβασή του ο Γενικός Γραμμα­τέας της Κ.Ε. του ΑΚΕΛ, Άντρος Κυπριανού, τόνισε ότι: «Για το ΑΚΕΛ η πολιτιστική δη­μιουργία είναι απαραίτητη προϋπόθεση για κάθε κοινωνία που επιδιώκει την πνευματική ανάπτυξη, σέβεται τον εαυτό της και προσδο­κά πραγματική πρόοδο. Είναι η δύναμη που μπορεί να σπάσει τις προκαταλήψεις, να ακο­νίσει τη μνήμη, να αναδείξει την αλήθεια και να εμφυσήσει την αλληλεγγύη και την πίστη για το αύριο. Για το δικό μας αύριο.

Στην πατρίδα μας η τέχνη και ο πολιτισμός αποτελούν ένα επιπλέον μεγάλο εφόδιο του λαού μας ενάντια στην κατοχή και τη διαίρε­ση. Εφόδιο που πρέπει να ενώνει όλους τους ανθρώπους ανεξαρτήτως θρησκείας, φυλής και χρώματος. Η αξία και η δύναμη της πο­λιτιστικής δημιουργίας επιβεβαιώθηκαν πα­νηγυρικά τις πολύ δύσκολες μέρες της καρα­ντίνας, αφού πρόσφεραν σημαντικές ανάσες ψυχαγωγίας βοηθώντας τους ανθρώπους να αξιοποιούν δημιουργικά τις ατέλειωτες ώρες εγκλεισμού τους».

Ο Γενικός Γραμματέας της Κ.Ε. του ΑΚΕΛ στάθηκε ιδιαίτερα στις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει το ΑΚΕΛ για την ανάδειξη και στήριξη της πολιτιστικής δημιουργίας με έμ­φαση στην περίοδο της πανδημίας και άσκη­σε κριτική στην κυβέρνηση για τα ανεπαρ­κή μέτρα που λήφθηκαν αργοπορημένα και μόνο έπειτα από τις διαμαρτυρίες των εμπλε­κομένων αλλά και του κόμματος.

Υπογράμμισε, τέλος, ότι «η σοβαρότητα και το μέγεθος των προβλημάτων που αντι­μετωπίζει ο χώρος του Πολιτισμού, αλλά και η αβεβαιότητα αναφορικά με τη σύντομη επαναφορά στην κατάσταση προ κορονοϊού, απαιτεί τη λήψη ουσιαστικών και μακροπρό­θεσμων μέτρων. Η κυβέρνηση δεν μπορεί να συνεχίσει να αντιμετωπίζει την πολιτιστική δραστηριότητα ως να μην υπάρχουν οι επι­πτώσεις της πανδημίας».

Ν. Κιζιλγιουρέκ: Ο πολιτισμός διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην οικονομική και κοινωνική ζωή της Ευρώπης

Ο συντονιστής της GUE/NGL στην Επιτρο­πή Πολιτισμού και Παιδείας της Ευρωβουλής, Νιαζί Κιζιλγιουρέκ, στη δική του παρέμβαση σημείωσε ότι η έξαρση της νόσου Covid-19 και τα μέτρα για αναχαίτιση της εξάπλωσης της πανδημίας έχουν πλήξει σοβαρά τους το­μείς πολιτισμού και δημιουργίας κυρίως εξαι­τίας της αναστολής λειτουργίας πολιτιστικών χώρων επιδεινώνοντας τις επιζήμιες τάσεις και τις οικονομικές προκλήσεις για τους ερ­γαζόμενους του πολιτισμού. Σημείωσε επίσης τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του τομέα με τις επισφαλείς συνθήκες εργασίας, την ανύπαρ­κτη προστασία κοινωνικής ασφάλισης για τους καλλιτέχνες και τους ερμηνευτές και την απουσία τακτικού εισοδήματος.

Στην παρέμβασή του εξήγησε ότι οι προτά­σεις προϋπολογισμού για το πρόγραμμα «Δη­μιουργική Ευρώπη» στο πλαίσιο του επόμε­νου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου σαφώς δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκί­ες ούτε του τομέα ούτε του Κοινοβουλίου, το οποίο έχει επανειλημμένα ζητήσει να διπλα­σιαστούν τα κονδύλια και υπογράμμισε ότι οι τομείς πολιτισμού και δημιουργίας θα χρει­αστεί να παραμείνουν επαρκώς χρηματοδο­τούμενοι ώστε να μπορέσουν να επιβιώσουν της πανδημίας.

Ο Νιαζί Κιζιλγιουρέκ αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες που ανέλαβε η Ομάδα της Αρι­στεράς στο Ευρωκοινοβούλιο για τον κόσμο του πολιτισμού και ιδιαίτερα στην πρόταση ψηφίσματος που υπέβαλε ο ίδιος μαζί με τον Αλέξη Γεωργούλη εκ μέρους της GUE/NGL τον Σεπτέμβρη του 2020.

Το ψήφισμα ζητούσε από την ΕΕ και τα κράτη – μέλη να στηρίξουν τους τομείς πο­λιτισμού και δημιουργίας, δεδομένου ότι δι­αδραματίζουν σημαντικό ρόλο τόσο στην οι­κονομική όσο και στην κοινωνική ζωή και έχουν πληγεί σοβαρά από την τρέχουσα κρί­ση. Υποστηρίζει επίσης την άνευ όρων συ­μπερίληψη των ΤΠΔ στο σχέδιο ανάκαμψης και ζητά τη δέσμευση τουλάχιστον του 7% του Ταμείου Ανάκαμψης για τον πολιτισμό και παροτρύνει τα κράτη-μέλη να διασφαλί­σουν ότι η κάλυψη του Ταμείου Ανάκαμψης επεκτείνεται και στους ΤΠΔ στα εθνικά τους σχέδια δράσης.

Η πρωτοβουλία της GUE/NGL οδήγησε τε­λικά σε κοινή πρόταση ψηφίσματος για την πολιτιστική ανάκαμψη της Ευρώπης από τις Ομάδες του EPP, S&D, Renew, Greens/EFA, ECR και GUE/NGL στο Ευρωκοινοβούλιο, το οποίο υπερψηφίστηκε από την Ολομέλεια στις 17/09/2020. Βασικοί άξονες του ψηφί­σματος είναι η ανάδειξη της σημασίας του πολιτισμού στην ευρωπαϊκή κοινωνία και οι­κονομία, ο απολογισμός των επιπτώσεων του COVID-19 στους πολιτιστικούς και δημιουρ­γικούς τομείς της οικονομίας και συγκεκρι­μένες προτάσεις για την ανάκαμψη του πο­λιτισμού.

Ανάμεσα στις προτάσεις είναι:

  • Η δέσμευση τουλάχιστον 2% του Μηχα­νισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για τους Δημιουργικούς και Πολιτιστικούς Τομείς
  • Η ένταξη των Δημιουργικών και Πολι­τιστικών Τομέων στους στρατηγικούς τομείς (με ιδιαίτερη πρόνοια τους αυτοαπασχολού­μενους και τους ανεξάρτητους καλλιτέχνες) της οικονομίας, ώστε να επωφεληθούν από το Invest-EU
  • Η αύξηση του προγράμματος «Δημιουρ­γική Ευρώπη» στα 2,8 δις ευρώ
  • Μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ για τα πο­λιτιστικά αγαθά και υπηρεσίες
  • Η συμπερίληψη των πολιτιστικών ΜμΕ στα σχέδια ανάκαμψης για ΜμΕ
  • Η παροχή οικονομικής στήριξης σε πολι­τιστικούς χώρους, εκδηλώσεις, φεστιβάλ για στήριξη του χώρου.

Κ. Κώστα: Μεγάλη αγωνία για την επόμενη μέρα

Στη συζήτηση που ακολούθησε τέθηκαν πολλά ζητήματα που αφορούσαν, μεταξύ άλ­λων, την ανάγκη καλύτερης ενημέρωσης για ευρωπαϊκά προγράμματα, την ανάγκη δικτύ­ωσης με φορείς του εξωτερικού, τη διακοπή της δικοινοτικής δράσης λόγω της πανδημί­ας, την ακύρωση του ερασιτεχνικού φεστιβάλ θεάτρου, αλλά ακούστηκαν και πολλές ειση­γήσεις για την ανάγκη διαφάνειας στη διαδι­κασία έγκρισης των χορηγιών, φορολογικές ελαφρύνσεις για πολιτιστικές δραστηριότητες και αύξηση των σχετικών κονδυλιών.

Ο υπεύθυνος του Πολιτιστικού Γραφείου του ΑΚΕΛ, Κώστας Κώστα, περιέγραψε όμως τη συζήτηση που ακολούθησε με μια φράση: «Από όλους όσοι μίλησαν βγήκε μια φωνή αγωνίας. Οι άνθρωποι του πολιτισμού νιώ­θουν αποκλεισμένοι, νιώθουν ότι έμειναν ξε­κρέμαστοι, νιώθουν μια μεγάλη αγωνία για την επόμενη μέρα. Θεωρούν ότι τα μέτρα στήριξης δεν είναι ικανοποιητικά, λαμβάνο­ντας υπόψη ότι έχουν χάσει το 90 – 95% πε­ρίπου της δουλειάς τους».

Σημείωσε, τέλος, την απαξίωση που νιώ­θουν οι άνθρωποι του πολιτισμού από το αρ­μόδιο υπουργείο, τόσο με αφορμή την πρό­σφατη συζήτηση για το Υφυπουργείο Πολιτι­σμού όσο και ευρύτερα, υπογραμμίζοντας ότι παρά τις δεσμεύσεις των κυβερνώντων για ενδυνάμωση της θεσμικής συμμετοχής των ανθρώπων του πολιτισμού στα θέματα που τους αφορούν, αυτές έμειναν στα λόγια.

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.