Πολιτιστική κληρονοµιά και αρχαιότητες: Η ανούσια και επικίνδυνη µεταφορά στο υπό σύσταση Υφυπουργείο Πολιτισµού


  • Σηµαντικές εκτελεστικές εξουσίες που σύµφωνα µε την ισχύουσα Περί Αρχαιοτήτων Νοµοθεσία ανήκουν στον Υπουργό Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων, θα µεταβιβαστούν στον Υφυπουργό Πολιτισµού
  • Το Τµήµα Αρχαιοτήτων είναι ήδη υποστελεχωµένο και αυτή τη στιγµή χρειάζεται επιπλέον προσωπικό για να αντεπεξέλθει στις προκλήσεις της αποτελεσµατικής προστασίας και συντήρησης των µνηµείων και αρχαιολογικών χώρων
  • Δεν θα υπάρξει κανένα όφελος ως προς την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονοµιάς του τόπου µε τη µεταφορά του Τµήµατος Αρχαιοτήτων και µε τόσο ριζικές αλλαγές σε κάτι που µέχρι τώρα λειτουργεί σωστά
  • Ουσιαστικό όφελος θα προκύψει µόνο µε την ενίσχυση του Τµήµατος Αρχαιοτήτων στο υφιστάµενο πλαίσιο

Του Κυριάκου Λοΐζου


Κατεβάστε το  Dialogos App
Apple | Android | Huawei



Οι συγκεντρώσεις της περασµένης Τετάρτης των εργαζοµένων στο Τµήµα Αρχαιοτήτων έστειλαν ποικίλα µηνύµατα αναφορικά µε τη µεταφορά του Τµήµατος στο υπό σύσταση Υφυπουργείο Πολιτισµού.

Διάφοροι φορείς, πανεπιστήµια και επιστήµονες, ειδικοί για τις αρχαιότητες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, υποστηρίζοντας ότι η µεταφορά του Τµήµατος θα υποβαθµίσει τόσο το ίδιο το Τµήµα, όσο και την πολιτιστική κληρονοµιά του τόπου.

Αξίζει να σηµειωθεί ότι όλοι όσοι επικρίνουν τη µεταφορά του Τµήµατος Αρχαιοτήτων χαιρετίζουν τη δηµιουργία του Υφυπουργείου, γεγονός το οποίο δείχνει ότι η αντίθεσή τους έγκειται σε συγκεκριµένα και ουσιαστικά ζητήµατα.

Αν υλοποιηθεί η µεταφορά, το Τµήµα Αρχαιοτήτων από Τµήµα που υπάγεται σε υπουργό µε ψήφο στο Υπουργικό Συµβούλιο υποβαθµίζεται σε Τµήµα που υπάγεται σε υφυπουργό χωρίς ψήφο στο Υπουργικό Συµβούλιο. Άρα, οι αρχαιότητες υποβαθµίζονται, αφού το καθεστώς του Τµήµατος περνά σε κατώτερη βαθµίδα διοίκησης.

Σηµαντικό είναι και το γεγονός ότι σηµαντικές εκτελεστικές εξουσίες που σύµφωνα µε την ισχύουσα Περί Αρχαιοτήτων Νοµοθεσία ανήκουν στον Υπουργό Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων θα µεταβιβαστούν στον Υφυπουργό Πολιτισµού. Έτσι δηµιουργούνται εύλογες ανησυχίες ότι αυτό πολύ πιθανόν στο µέλλον να δηµιουργήσει σοβαρά προβλήµατα και δυσλειτουργίες στη διαχείριση των αρχαιοτήτων, λόγω των ιδιοµορφιών του καθεστώτος του υφυπουργού.

Με επιστολή που απέστειλε στην Επιτροπή Παιδείας της Βουλής το ακαδηµαϊκό προσωπικό του Τµήµατος Ιστορίας και Αρχαιολογίας και της Ερευνητικής Μονάδας Αρχαιολογίας του Πανεπιστηµίου Κύπρου, εκφράζει την έντονη ανησυχία, αλλά και τις επιφυλάξεις του για την εισήγηση της µεταφοράς του Τµήµατος Αρχαιοτήτων στο Υφ. Πολιτισµού, το οποίο από την ίδρυσή του το 1935 υπάγεται στο Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων.

«Το 1935 θεσπίστηκε και ο Περί Αρχαιοτήτων Νόµος, ο οποίος προστατεύει µε το ίδιο σθένος και φροντίδα όλες τις αρχαιότητες του τόπου, ανεξαρτήτως του πολιτισµού που τις δηµιούργησε.

Ο νόµος του 1935, µε τις τροποποιήσεις που ακολούθησαν, προστατεύει ουσιαστικά την πολιτιστική µας κληρονοµιά και δεν πρέπει µε κανέναν τρόπο να αποδυναµωθεί, κάτι που φοβούµαστε ότι θα γίνει εάν το Τµήµα Αρχαιοτήτων ενταχθεί σε ένα υφυπουργείο, το οποίο δεν έχει ισοδύναµες εξουσίες και αρµοδιότητες µε το Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων», αναφέρεται στην ανακοίνωση καταδεικνύοντας τους πραγµατικούς κινδύνους που ελλοχεύουν.

Πάντως, ο κίνδυνος αποδυνάµωσης του Νόµου Αρχαιοτήτων είναι φανερός από το γεγονός ότι δεν αναφέρεται πουθενά στο προσχέδιο του νοµοσχεδίου για την ίδρυση του υφυπουργείου.

Τονίζεται ότι τόσο το Τµήµα Αρχαιοτήτων όσο και ο Σύνδεσµος Κύπριων Αρχαιολόγων έχουν ήδη καταγράψει τις ανησυχίες τους, ενώ οι υπογράφοντες την επιστολή εστιάζουν τις εύλογες ανησυχίες τους σε δύο άξονες.

Ο πρώτος αφορά πρακτικά θέµατα λειτουργίας του Τµήµατος Αρχαιοτήτων σε ένα νέο υφυπουργείο το οποίο µάλιστα πρόκειται να δηµιουργηθεί χωρίς να του δοθεί επιπλέον προϋπολογισµός.

Το Τµήµα Αρχαιοτήτων είναι ήδη υποστελεχωµένο και αυτή τη στιγµή χρειάζεται επιπλέον προσωπικό για να αντεπεξέλθει σε όλες τις προκλήσεις που αντιµετωπίζει για την αποτελεσµατική προστασία και συντήρηση των µνηµείων και αρχαιολογικών χώρων, αλλά και των νέων αρχαιολογικών θέσεων που έρχονται στο φως µέσα από την έντονη οικοδοµική δραστηριότητα των τελευταίων χρόνων.

«Να υπενθυµίσουµε ότι έχει ξεκινήσει η δηµιουργία του Νέου Κυπριακού Μουσείου, το οποίο θα στεγάσει και θα αναδείξει τους ανεκτίµητους θησαυρούς που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη και που δεν έχουν εκτεθεί µέχρι τώρα λόγω των περιορισµών που έχει το υφιστάµενο Κυπριακό Μουσείο», σηµειώνεται στην ανακοίνωση, ενώ επιπρόσθετα θέτουν το ερώτηµα σχετικά µε την υλοποίηση του έργου:

«Πώς θα υλοποιηθεί ένα τόσο µεγαλεπήβολο έργο και πώς θα λειτουργήσει ένα νέο µουσείο χωρίς να αυξηθεί το προσωπικό όλων των βαθµίδων και ιδιοτήτων του Τµήµατος Αρχαιοτήτων -από το επιστηµονικό προσωπικό που είναι οι αρχαιολόγοι και οι συντηρητές, έως το τεχνικό προσωπικό (τεχνικοί, φύλακες, καθαρίστριες κλπ);»

Ο δεύτερος άξονας αφορά τη συσχέτιση της µεταφοράς µε το Κυπριακό Ζήτηµα, που κατά το Τµήµα Ιστορίας και Αρχαιολογίας είναι και το σοβαρότερο. Όπως υπογραµµίζεται στην εν λόγω επιστολή, η µεταφορά του Τµήµατος Αρχαιοτήτων σε ένα υφυπουργείο που δεν προβλέπεται στο Σύνταγµα, σε αυτή τη φάση που το Κυπριακό Πρόβληµα δεν έχει λυθεί, µπορεί να δηµιουργήσει ουσιαστικά πολιτικά προβλήµατα και αµφισβήτηση όσον αφορά την πολιτιστική κληρονοµιά που είναι κοινή για όλους τους Κυπρίους ανεξαρτήτως της εθνικής κοινότητας στην οποία ανήκουν.

Θέση για το ζήτηµα πήρε και το Κυπριακό Τµήµα της ∆ιεθνούς Επιτροπής Μνηµείων και Χώρων. Με ανακοίνωση Τύπου που εξέδωσε, στηλιτεύει µε τη σειρά του τη µεταφορά του Τµ. Αρχαιοτήτων στο υπό σύσταση Υφ. Πολιτισµού, καθώς αναφέρει ότι για τις αρχαιότητες το Νοµοσχέδιο παρουσιάζεται αµήχανο, γιατί ως αρχαιότητες αναφέρει: «τον αρχαιολογικό πλούτο και τον αρχαίο ελληνικό και ρωµαϊκό πολιτισµό της Κύπρου, ιδιαίτερα δε τους χώρους και τα µνηµεία του καταλόγου της Παγκόσµιας Κληρονοµιάς (UNESCO), όπως επίσης και τον Βυζαντινό Πολιτισµό και τα µνηµεία της µεσαιωνικής ευρωπαϊκής και άλλης κληρονοµιάς και άλλους χώρους ή µνηµεία».

Ωστόσο, προστίθεται, µε την ένταξή της στην Ε.Ε. η Κύπρος πρόσθεσε περιόδους ανθρώπινου πολιτισµού σε αυτές των υπολοίπων χωρών-µελών, αφού οι αρχαιότητες στο νησί ξεκινούν από την προϊστορική – προνεολιθική περίοδο (9000 – 10000 π.Χ.) µε συνολική ιστορία τουλάχιστον 11 χιλιάδων χρόνων.

Στην πραγµατικότητα δεν θα υπάρξει κανένα όφελος ως προς την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονοµιάς του τόπου µε τη µεταφορά του Τµήµατος Αρχαιοτήτων και µε τόσο ριζικές αλλαγές σε κάτι που µέχρι τώρα λειτουργεί σωστά.

Ουσιαστικό όφελος θα προκύψει µόνο µε την ενίσχυση του Τµήµατος Αρχαιοτήτων, ενώ πραγµατικό όφελος για τον Πολιτισµό θα είναι η ενίσχυση του Πολιτισµού γενικότερα στην Κύπρο, ως κοµµάτι της ιστορίας του τόπου.

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.