Πώς φτάσαμε στο ψήφισμα της Βουλής για την Ένωση το 1967 – Η Κυπριακή Βουλή συζητά τις απειλές της χούντας

Ο Πρόεδρος Μακάριος και η ηγεσία της χούντας σε μία από τις συναντήσεις τους μετά το απριλιανό πραξικόπημα του 1967. Τα χαμόγελα δεν ήταν ειλικρινή.
Έλα στο Google News

(Μέρος 8ο)

 

Η χούντα πρόβαλλε συνεχώς στις διακηρύξεις και δηλώσεις της το θέμα της ένωσης και ότι αυτή θα μπορούσε να επέλθει σε συνεννόηση με την Τουρκία.

Έτσι στις 8 Μαΐου 1967 ο υφυπουργός Εξωτερικών της χούντας Γεώργιος Χριστόπουλος συναντάτο στο γραφείο του με τον πρέσβη της Τουρκίας με αντικείμενο συζήτησης την επανάληψη του διαλόγου μεταξύ των δύο χωρών για την Κύπρο[1].

 

Σε συνέντευξη που παραχώρησε την ίδια μέρα στην τουρκική εφημερίδα «Χουριέτ» ο Υπουργός Εξωτερικών της χούντας Παύλος Οικονόμου Γκούρας ανέφερε ότι τασσόταν υπέρ του να καταβληθούν προσπάθειες για την ειρηνική και μόνιμη και δίκαιη λύση του Κυπριακού.

Όπως δήλωνε, η πολιτική της νέας κυβέρνησης έναντι της Τουρκίας «βασίζεται επί της επιθυμίας μίας στενής συνεργασίας εις όλους τους τομείς εις τους οποίους αι δύο χώραι έχουν κοινά συμφέροντα».

Ο Γκούρας τόνισε ακόμα ότι «Επιδίωξις του κυπριακού λαού και τα πραγματικά συμφέροντα της Ελλάδας και της Τουρκίας πρέπει να οδηγήσουν εις την επίλυσιν του κυπριακού προβλήματος διά της ενώσεως η οποία να πραγματοποιηθή με ειρηνικά μέσα»[2].

 

Αντιδράσεις στην Κύπρο

Η πολιτική της χούντας στο κυπριακό όπως και οι απειλές που εκτοξεύονταν από την Αθήνα προς παράγοντες στη Λευκωσία προκάλεσαν αντιδράσεις στην Κύπρο.

 

Ως αποτέλεσμα αυτών ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του Πατριωτικού Μετώπου Λέλλος Δημητριάδης ενέγραψε το θέμα για να συζητηθεί στη Βουλή. Ο τίτλος του θέματος ήταν «Αι παρατηρούμεναι εκφοβιστικαί ενέργειαι ωρισμένων προσώπων ή οργανισμών εν Κύπρω και εν Ελλάδι και η λήψις ενδεικνυομένων νομικών πολιτικών μέτρων».

 

Το δικαιολογητικό της εισήγησης του Λέλλου Δημητριάδη για εγγραφή του θέματος έχει ως ακολούθως:

«Εν όψει της προσφάτως παρατηρουμένης εντάσεως των ενεργειών ωρισμένων κύκλων αποσκοπούντων εις τον εκφοβισμόν των κυπρίων των αντιφρονούντων προς τας απόψεις των κύκλων τούτων.

Εν όψει του ότι μεταξύ των κύκλων τούτων δεν συμπεριλμβάνονταν μόνο πρόσωπα ή οργανισμοί ευρισκόμενοι εις Κύπρον, αλλά και ο ελληνικός τύπος και το ραδιόφωνο τα οποία ως γνωστόν λόγω της εν Ελλάδι κυβερνητικής λογοκρισίας πιθανόν να αντανακλούν και την επίσημον ελληνικήν πολιτικήν,

Εν όψει του ότι αι εκφοβιστικαί αύται ενέργειαι σαφώς προδιαγράφουν την διά της βίας ανατροπήν της κυπριακής Κυβερνήσεως ή ηγεσίας και την φυλάκισιν ή δολοφονίαν κυπρίων»[3].

 

Ταυτόχρονα ο Γλαύκος Κληρίδης εισηγήθηκε στο Μακάριο να επισκεφθεί την Αθήνα.

Ωστόσο ο Μακάριος, ο οποίος συνέχιζε να κρατά αποστάσεις από τη χουντική κυβέρνηση, προέβη σε δηλώσεις στο Αθηναϊκό Πρακτορείο ειδήσεων στις οποίες προσπάθησε να μετριάσει τα πράγματα, τονίζοντας την ανάγκη ύπαρξης στενής συνεργασίας μεταξύ της Ελλάδας και της Κύπρου. Ο Μακάριος πρόσθετε ότι για τον ίδιο η εκάστοτε ελληνική κυβέρνηση είναι η Κυβέρνηση της μητέρας πατρίδας με την οποία όφειλε να συνεργάζεται για επιτυχία του αγώνα του κυπριακού λαού.

 

Παρέμβαση Μακαρίου και παραίτηση Κληρίδη

Παράλληλα στη δήλωσή του εκείνη ο Μακάριος έλεγε ότι «Δυστυχώς εις μερίδα του κυπριακού τύπου δημοσιεύονται συχνάκις αδικαιολόγητοι επικρίσεις και ανοίκεια σχόλια διά τους Έλληνας αξιωματικούς, δαιτυπούνται κατηγορίαι ή γίνονται υπαινιγμοί, σαφείς ή συγκεκαλυμμένοι περί σκευωριών και συνωμοσιών δι’ ανατροπήν της κυπριακής κυβερνήσεως και δι’ άλλας υπόπτους φύσεως δραστηριότητας. Τοιαύτα δημοσιεύματα ως είναι φυσικόν δημιουργούν αισθήματα πικρίας εις τους Έλληνας αξιωματικούς, δηλητηριάζουν τας σχέσεις μας και πλήττουν την ενότητα του εθνικού μετώπου. Πολύ κακήν υπηρεσίαν προς τον εθνικόν αγώνα προσφέρει και η μερίς εκείνη του τύπου η οποία μονοπωλούσα τον πατριωτσμόν αμφισβητεί τούτον εις μικράν ή μεγάλη μερίδα του λαού προσφέρουσα όπλα εις τους εχθρούς της Κύπρου.»

 

Η εφημερίδα «Μάχη» του Νίκου Σαμψών έγραψε αμέσως μετά τη δήλωση Μακαρίου ότι ο Πρόεδρος στόχευε τον Γλαύκο Κληρίδη και τον Λέλλο Δημητριάδη, κάτι που ο Μακάριος διέψευσε αμέσως.

Σημειώνεται ότι η δήλωση του Προέδρου Μακαρίου έγινε καθ’ ον χρόνο ο Πρόεδρος της Βουλής Γλαύκος Κληρίδης έθεσε θέμα παραίτησης του με αφορμή τις κατηγορίες αντιπάλων του ότι δεν υποστήριζε την Ένωση αλλά και γιατί διαφωνούσε με τις υποχωρήσεις του Προέδρου Μακαρίου έναντι της αντιπολίτευσης.

Ο ίδιος ο Γλαύκος Κληρίδης δήλωνε στις 25 Ιουνίου 1967 σε φιλανθρωπική έκθεση μαθητών και μαθητριών του σχολείου Σαλαμίνος στην οποία ανέφερε και η δήλωση αποτελούσε τον δικό του όρκο υπέρ της ένωσης: «Θα εξακολουθήσω να αγωνίζωμαι είτε από την θέσιν μου ως Προέδρου της Βουλής, είτε ως βουλευτής, είτε ως απλούς πολίτης, μέχρις ότου ολόκληρος η Κύπρος ενιαία και αδιαίρετος παραδοθή εις τας αγκάλας της Μητρός Πατρίδος».

 

Η δήλωση Κληρίδη δεν ήταν καθόλου τυχαία αλλά ήταν άλλη μια απάντηση στις προσπάθειες της χούντας να διχοτομήσει την Κύπρο και να πραγματοποιήσει τη διπλή ένωση.

239614963 236582805035368 1452029860250241176 N

ο πρόεδρος μακάριος και η ηγεσία της χούντας σε μία από τις συναντήσεις τους μετά το απριλιανό πραξικόπημα του 1967. Τα χαμόγελα δεν ήταν ειλικρινή.

 

Η συζήτηση στη Βουλή που κατέληξε στο ψήφισμα για την ένωση

Ο τίτλος του θέματος που ενέγραψε ο Λέλλος Δημητριάδης στη Βουλή και συζητήθηκε στις 26 Ιουνίου 1967 ήταν «Αι εκφραζόμεναι απειλαί ωρισμένων προσώπων ή οργανισμών εν Κύπρω ή εν Ελλάδι και η λήψις των ενδεικνυομένων νομικών ή πολιτικών μέτρων»[4].

 

Η συζήτηση στη Βουλή κράτησε αρκετή ώρα και στα πρακτικά της Βουλής (έντυπη έκδοση) καταλαμβάνει 46 σελίδες.

Αρκετοί ασχολούνται με το ψήφισμα που εγκρίθηκε χωρίς να έχουν ασχοληθεί ποτέ με τις συνθήκες που επικρατούσαν, χωρίς να έχουν υπόψη τους ή παραγνωρίζοντας το τι λέχθηκε στη Βουλή και τι έλεγε το ψήφισμα. Επίσης πρέπει να σημειώσουμε ότι ερμηνεύουν το ψήφισμα με βάση το σήμερα χωρίς να ερμηνεύουν το ποιο μήνυμα ήθελε να στείλει η Βουλή με το συγκεκριμένο ψήφισμα.

 

Από την απόσταση του σήμερα κάθε σοβαρός μελετητής της ιστορίας ή ιστορικός πρέπει να σημειώσει και να αναγνωρίσει πως ολόκληρη η ενωτική περίοδος ήταν λανθασμένη ενέργεια που συνέβαλε στο να φτάσουμε στο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974.

Λανθασμένη επίσης διότι από το 1964 και μετά οι Ε/κύπριοι συμπεριφέρονταν ως οι μόνοι κυρίαρχοι στο νησί χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τους την Τ/κυπριακή κοινότητα και τις εξελίξεις που σημειώνονταν σε αυτήν. Για τους Ε/κύπριους εκείνης της εποχής ήταν σαν να μην υπήρχαν Τ/κύπριοι στην Κύπρο. Μόνη εξαίρεση με πολλά λάθη και παραλείψεις ήταν το ΑΚΕΛ που τουλάχιστον σε θεωρητικό επίπεδο επικαλείτο τους Τ/κύπριους και τον κοινό αγώνα ενάντια στα διχοτομικά σχέδια και τα σχέδια των ξένων για διαμελισμό της Κύπρου.

Όμως αυτά δεν αναιρούν τα προηγούμενα που αναφέραμε.

 

Στη συνέχεια, όπως και στο επόμενο σημείωμα θα παραθέσουμε τα βασικά σημεία των ομιλητών όπως περιλαμβάνονται στα πρακτικά της Βουλής των Αντιπροσώπων.

240798835 985714908878846 5858792308347543967 N

γλαύκος κληρίδης και λέλλος δημητριάδης που μαζί με την αριστερά μπήκαν στο στόχαστρο της χούντας και των ντόπιων οργάνων της χαρακτηριζόμενοι ως ανθέλληνες και ανθεωντικοί.

Το ψήφισμα της 30ης Ιουλίου 1964

Αξίζει όμως να αναφέρουμε πως το συγκεκριμένο ψήφισμα της 26ης Ιουνίου 1967 δεν ήταν το μοναδικό.

Παρά το ότι στο Σύνταγμα υπάρχει ρητή αναφορά ότι απαγορεύεται η απόσχιση μέρους της Κύπρου ή η ένωση του με άλλο κράτος, εντούτοις η Ε/κυπριακή πλευρά στόχευε στην ένωση τόσο για αντικειμενικούς όσο και για υποκειμενικούς λόγους.

 

Το ψήφισμα προέκυψε ύστερα από εγγραφή στις 23ης Ιουλίου από τον βουλευτή του Πατριωτικού Μετώπου Κώστα Χριστοδουλίδη του θέματος με τίτλο: «Η εξάσκησις του δικαιώματος της αυτοδιαθέσεως υπό του Κυπριακού λαού».

Σημειώνεται ότι στη συζήτηση που έγινε περιλήφθηκε και αναφορά στην διάλυση των βρετανικών στρατιωτικών Βάσεων.

Το ψήφισμα δεν αναφερόταν απευθείας στην ένωση αλλά έκανε λόγο στην ενάσκηση του δικαιώματος της αυτοδιάθεσης που να καλύπτει ολόκληρο το κυπριακό έδαφος, θέση που εκφράστηκε κυρίως από το ΑΚΕΛ, το οποίο υποστήριξε και τη διάλυση των βρετανικών Βάσεων.

Ολόκληρο το ψήφισμα έχει ως εξής: «Η Βουλή των αντιπροσώπων ακραδάντως πιστεύουσα εις τας αρχάς της δημοκρατίας και της δικαιοσύνης, αι οποίαι περιέχονται και εις τον καταστατικόν χάρτην των Ηνωμένων Εθνών, διερμηνεύουσα δε και το λαϊκόν αίσθημα, ομοφώνως ψηφίζει: Ο Κυπριακός λαός δέον να αποφασίσει ελευθέρως και αδεσμεύτως διά το μέλλον ολοκλήρου της νήσου διά της ενασκήσεως εντός του ελαχίστου δυνατού χρονικού ορίου του δικαιώματος της αυτοδιαθέσεως».[5].

 

Στο πνεύμα αυτό κινήθηκε και το ψήφισμα του 1967 στο οποίο θα αναφερθούμε στο επόμενο σημείωμα.

239614963 236582805035368 1452029860250241176 N

ο πρόεδρος μακάριος και η ηγεσία της χούντας σε μία από τις συναντήσεις τους μετά το απριλιανό πραξικόπημα του 1967. Τα χαμόγελα δεν ήταν ειλικρινή.

 

 

[1] Ο Χριστόπουλος ήταν ο άνθρωπος που διεξήγαγε τον ελλαδοτουρκικό διάλογο επί κυβέρνησης Στεφανοπούλου.

[2] Βλ. http://www.papademetris.net/, περίοδος 1967-1972, S-1748.

[3] Βλ. στο ίδιο.

[4] Τα πρακτικά ολόκληρης της συζήτησης στην ιστοσελίδα της Βουλής ο http://www.parliament.cy/, και ειδικότερα στο «Βουλευτική Περίοδος – Σύνοδος Ζ΄ (08.09.1966-28.07.1967)», σελ. 1229 – 1275.

[5] Ολόκληρη η συζήτηση στα πρακτικά της Βουλής Α΄ Βουλευτική Περίοδος – Σύνοδος Γ΄ (16.08.1962-27.06.1963), σελ. 143 – 145, .

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.