Ποταμός Λιοπετρίου: Έρχεται το φιόρδ της Κύπρου

Τι προβλέπουν τα σχέδια ανάπλασης του ποταμού Λιοπετρίου



 

Του Τάσου Περδίου

 

Το έργο που έχει ονομαστεί και φιόρδ της Κύπρου παίρνει σάρκα και οστά. Όπως αποκάλυψε με δηλώσεις του την περασμένη βδομάδα ο πρόεδρος του Κοινοτικού Συμβουλίου Λιοπετρίου, Κυριάκος Τρισόκκας, έχει κατακυρωθεί η προσφορά για την ανάπλαση του ποταμού Λιοπετρίου και τους επόμενους δύο μήνες θα ξεκινήσουν οι εργασίες. Το έργο αφορά συγκεκριμένα σε αναβάθμιση του αλιευτικού καταφυγίου αλλά και του ευρύτερου περιβάλλοντος χώρου με σύγχρονες εγκαταστάσεις, με τις οποίες, εκτός από ένα σύγχρονο ψαρολίμανο, θα προκύψει και ένας πόλος έλξης για επισκέπτες που θα μπορούν ν’ απολαύσουν το φυσικό περιβάλλον, να ψυχαγωγηθούν αλλά και να ενημερωθούν. Τα έργα, σύμφωνα με τον κοινοτάρχη, θα κοστίσουν περίπου 8 εκατομμύρια ευρώ και εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθούν σε περίπου 2,5 χρόνια. 

Τα σχέδια καλύπτουν μια έκταση περίπου 100 χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων και θα εκτελεστούν κυρίως στη δυτική πλευρά του ποταμού. Η δαπάνη συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας 2014-2020.

Τι ακριβώς προβλέπουν όμως τα σχέδια;

 

ΛΙΟΠΕΤΡΙΟΥ 2

Περίπτερο Εισόδου

Το Περίπτερο Εισόδου – Γραφείο Διαχείρισης Περιοχής Πάρκου τοποθετείται στην κύρια είσοδο του πάρκου. Θα είναι εμβαδού 105 τ.μ. και εκεί θα μπορούν οι επισκέπτες να ενημερώνονται σχετικά με τις διάφορες δραστηριότητες του πάρκου και να αγοράζουν αναμνηστικά αντικείμενα σχετικά με τις δραστηριότητες του αλιευτικού καταφυγίου.

Προβλέπονται επίσης χώροι ενοικίασης ποδηλάτων καθώς και διεξαγωγής μικρών εκδηλώσεων.

 

Αλιευτικό καταφύγιο

Σε ό,τι αφορά αυτό καθαυτό το ψαρολίμανο, η υποδομή θα δημιουργηθεί στη δυτική πλευρά που είναι το στόμιο του ποταμού. Ο σχεδιασμός επικεντρώνεται στη δημιουργία σταθερών κρηπιδωμάτων μικρής κλίμακας, τον περιορισμό/αφαίρεση των σημερινών αυθαίρετων κατασκευών με στόχο τη βέλτιστη προσαρμογή τους στο περιβάλλον και τη δημιουργία χώρων εξυπηρέτησης στη δυτική όχθη με παροχή ρεύματος.

Ο συνολικός αριθμός σκαφών που θα μπορεί να φιλοξενήσει το αναμορφωμένο αλιευτικό καταφύγιο είναι 114 έναντι 110 που φιλοξενεί σήμερα.

 

Κέντρο Εκπαίδευσης Αλιείας

Το Κέντρο Εκπαίδευσης Αλιείας έχει εμβαδό 226 τ.μ. και στοχεύει στην περιβαλλοντική ενημέρωση των μαθητών των σχολείων αλλά και του ευρύτερου κοινού. Χωροθετείται στο πλάτωμα στη δυτική όχθη του ποταμού, σε συνδυασμό με την αίθουσα συγκέντρωσης των ψαράδων και το γραφείο του λειτουργού του Τμήματος Αλιείας και Θαλάσσιων Έργων.

Στο χώρο υποδοχής και εκθεμάτων θα υπάρχουν εκθέματα που αφορούν στο πάρκο και έχουν σχέση με το περιβάλλον, τη γεωλογία, τη χλωρίδα, την πανίδα και τους διαφόρους οικότοπους της περιοχής. Στην αίθουσα προβολών θα μπορεί να δει κανείς ενημερωτικές ταινίες για τη βιοποικιλότητα του πάρκου και της ευρύτερης περιοχής, ενώ επίσης ο χώρος προσφέρεται για τη διοργάνωση εκδηλώσεων περιβαλλοντικής ενημέρωσης, για οργανωμένες σχολικές εκδρομές, για φεστιβάλ με παρόμοιο χαρακτήρα και διαδραστικά μαθήματα. Ο χώρος μπορεί να χρησιμοποιηθεί από σχολικές τάξεις για συμπληρωματικά μαθήματα.

ΛΙΟΠΕΤΡΙΟΥ

Πολυλειτουργικός χώρος

Ο υπαίθριος πολυλειτουργικός χώρος θα δημιουργηθεί κοντά στο Κέντρο Εκπαίδευσης Αλιείας και θα λειτουργεί ως χώρος διαφόρων εκπαιδευτικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων, οι οποίες θα σχετίζονται είτε με τη λειτουργία του αλιευτικού καταφυγίου είτε με την προσέλκυση κόσμου στο χώρο του πάρκου. Ο χώρος προσφέρει πανοραμική θέα της περιοχής, του ποταμού και της περιβάλλουσας περιοχής και θα έχει συνολικό εμβαδό 200 τ.μ.

 

Κρηπιδώματα

Τα κρηπιδώματα σχεδιάζονται ώστε να επιτρέπουν συνεχώς την ελεύθερη πρόσβαση και θέαση του υδάτινου στοιχείου. Δεν τοποθετούνται παρά ελάχιστα κρηπιδώματα στην ανατολική βραχώδη όχθη του ποταμού, σε μία προσπάθεια ανάδειξης της ξεχωριστής φυσικής της διαμόρφωσης. Επί των κρηπιδωμάτων τοποθετούνται ειδικά σχεδιασμένες καταπακτές για την αποθήκευση των διχτυών των ψαράδων, που οργανώνονται ομαδικά και μπορούν να χρησιμοποιηθούν και ως καθιστικά από τους επισκέπτες που κάνουν βόλτα στα κρηπιδώματα.

 

Χώρος για επισκευή σκαφών – καρνάγιο

Στο νοτιότερο άκρο χωροθετείται το καρνάγιο σε συνδυασμό με τη ράμπα ανέλκυσης και καθέλκυσης σκαφών, καθώς και μία από τις τρεις εγκαταστάσεις συλλογής άχρηστων μηχανέλαιων. Οι υπόλοιπες δύο εγκαταστάσεις συλλογής άχρηστων μηχανέλαιων τοποθετούνται σε συμμετρικές αποστάσεις, στη μέση και στην αρχή των κρηπιδωμάτων.

Ο χώρος του καρνάγιου είναι ένας υπαίθριος χώρος για συντήρηση και επιδιόρθωση 2-3 σκαφών. Το συνολικό εμβαδό θα είναι περίπου 175 τ.μ.

 

Ράμπα ανέλκυσης και καθέλκυσης σκαφών

Η ράμπα ανέλκυσης και καθέλκυσης σκαφών θα είναι πλάτους περίπου 10 μέτρων και θα είναι σε άμεση σύνδεση με το καρνάγιο.

Σε άμεση επαφή με τη ράμπα ανέλκυσης και καθέλκυσης σκαφών (αντιδιαμετρικά του καρνάγιου) έχει προβλεφθεί χώρος για τη στάθμευση γερανοφόρου μηχανήματος.

 

Χώρος διαλογής – επεξεργασίας αλιευμάτων

Ο χώρος διαλογής και επεξεργασίας αλιευμάτων τοποθετείται σε άμεση σχέση και επαφή με το Κέντρο Εκπαίδευσης Αλιείας σε κοντινή απόσταση από τον ποταμό. Είναι ένας ημιυπαίθριος χώρος με πάγκους διαλογής ψαριών με συνολικό εμβαδό περίπου 88 τ.μ.

 

Χώρος στάθμευσης οχημάτων και λεωφορείων

Θα δημιουργηθούν δύο χώροι στάθμευσης. Ο ένας τοποθετείται στο βορειότερο όριο της περιοχής μελέτης σε συνάφεια με την έξοδο του αυτοκινητοδρόμου και το Περίπτερο Εισόδου και θα εξυπηρετεί τους επισκέπτες του περιβαλλοντικού πάρκου. Σε αυτόν θα υπάρχουν 61 χώροι στάθμευσης οχημάτων, περιλαμβανομένων τριών θέσεων για ΑμΕΑ, συν 3 χώροι στάθμευσης για λεωφορεία. Ο δεύτερος, με 50 θέσεις στάθμευσης, θα δημιουργηθεί σε κοντινή απόσταση από το Κέντρο Εκπαίδευσης Αλιείας για εξυπηρέτηση των ψαράδων από τις οποίες οι 35 απευθύνονται αποκλειστικά σε ψαράδες, ενώ στις υπόλοιπες περιλαμβάνονται και 3 θέσεις για ΑμΕΑ.

 

Γέφυρα σύνδεσης των όχθεων του ποταμού

Από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία του έργου είναι η γέφυρα μήκους 40 μέτρων που θα συνδέει τις δύο όχθες του ποταμού και θα ενώνει το συγκρότημα του αλιευτικού καταφυγίου και το περιβαλλοντικό κέντρο με το καφεστιατόριο και το παραθαλάσσιο μονοπάτι που θα διαμορφωθούν στα πλαίσια της Β’ Φάσης. Πρόκειται για πεζογέφυρα προσπελάσιμη και από ποδήλατο ή από ΑμΕΑ με κατάλληλα κατασκευασμένο αναβατόριο, η οποία γεφυρώνει τον ποταμό και έχει ικανό ύψος ώστε να μην παρεμποδίζει τη ναυσιπλοΐα.

Το πλάτος της κυμαίνεται από περίπου 2 μέτρα στο μεγαλύτερο μέρος (δάπεδο γέφυρας μαζί με το στηθαίο εκατέρωθεν), ενώ παρουσιάζει διαπλάτυνση στην είσοδο και έξοδό της. Ιδιαίτερα στη δυτική πλευρά που είναι τα σκαλιά και ο ανελκυστήρας για ανθρώπους με κινητικές δυσκολίες, το συνολικό πλάτος της φτάνει στα 5,1 μέτρα.

 

Στήριξη όχθεων

Σύμφωνα με τη μελέτη, τα προτεινόμενα έργα προστασίας των όχθεων θα πρέπει, λαμβάνοντας υπόψη την περιβαλλοντική ευαισθησία της περιοχής, να εναρμονίζονται πλήρως με το φυσικό περιβάλλον, να βρίσκονται μέσα στα 17 πλαίσια των αρχών της Αειφόρου Ανάπτυξης και να μην επηρεάζουν τη ροή του ποταμού προς τη θάλασσα.

Η προστασία που επιλέχθηκε είναι με χρήση συρματοκιβωτίων και λιθορριπής με φυσικές πέτρες, η οποία εκτιμάται ότι θα είναι αποτελεσματική και δεν αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά το φυσικό περιβάλλον, καθώς δεν θα αλλάξει το περίγραμμα των όχθεων του ποταμού και επιπροσθέτως με την πάροδο του χρόνου θα υπάρξει πλήρης ενσωμάτωση στο υφιστάμενο έδαφος, προστατεύοντας τις όχθες από περαιτέρω διάβρωση.

 

Οδικό δίκτυο

Ο υφιστάμενος δρόμος, ο οποίος θα ανακατασκευαστεί, έχει μήκος περίπου 900 μέτρα, ενώ παράλληλα προβλέπεται η διαπλάτυνσή του από τα 9 στα 10,50 μέτρα, περιλαμβανομένων του οδοστρώματος, του πεζόδρομου και του ποδηλατόδρομου. Σε κάποια σημεία θα γίνουν επιχωματώσεις για να μπορεί να γίνει η διαπλάτυνση.

Προτείνεται δρόμος με κυβόλιθους, όπου η ταχύτητα θα είναι μειωμένη ξεκινώντας από 50 km/h στο πάνω μέρος από τον αυτοκινητόδρομο και καταλήγοντας σε 30 km/h στη θάλασσα. Θα υπάρχουν και οι σχετικές υπερυψώσεις της στάθμης του δρόμου (κυρτώματα οδοστρώματος) που θα εξυπηρετούν στη μείωση της ταχύτητας που συσχετίζεται άμεσα και με το απαιτούμενο πλάτος δρόμου.

Στην περιοχή του αλιευτικού καταφυγίου θα δημιουργηθούν δυο ποδηλατόδρομοι, ο ένας κατά μήκος του δρόμου (900 m περίπου) και ο δεύτερος, με μήκος 480 μέτρα, θα περνά μπροστά από το Εκπαιδευτικό Κέντρο Αλιείας κοντά στη ζεύξη του ποταμού και θα καταλήγει πάλι σε άλλο σημείο του κυρίως δρόμου.