Πρόκληση οι συνθήκες αποθήκευσης για ορισμένα εμβόλια – Το πλάνο εμβολιασμού στην Κύπρο

Απαιτείται σχεδιασμός για να διοχετευτούν τα εμβόλια στον πληθυσμό


Κατεβάστε το  Dialogos App
Apple | Android | Huawei



Οι συνθήκες αποθήκευσης για ορισμένα εμβόλια δημιουργούν μια εξαιρετικά μεγάλη πρόκληση για τη διανομή σε όλον τον κόσμο.

Θα χρειαστούν μεταξύ 12 και 15 δισεκατομμύρια δόσεις

Του
Ειρηναίου Πίττα

Σαν «μάννα εξ ουρανού» αναμένονται τα εμβόλια κατά του κορονοϊού σε παγκόσμιο επίπεδο, με δεδομένη την ανησυχητική αύξηση των κρουσμάτων στο δεύτερο κύμα της πανδημίας, αλλά κυρίως τις αδυναμίες των συστημάτων υγείας σε πολλές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Κύπρος, να ανταπεξέλθουν σε αυτή την πρωτόγνωρη κατάσταση.

Τα τελευταία νέα είναι άκρως ενθαρρυντικά, καθώς κάνουν λόγο για έτοιμο και εγκεκριμένο εμβόλιο πριν το τέλος του έτους. Φυσικά, η έγκριση του εμβολίου δεν σημαίνει ότι αυτόματα η πανδημία φτάνει στο τέλος, καθώς τότε θα ξεκινήσει μια μαραθώνια διαδικασία παραγωγής εμβολίων και διοχέτευσής τους σε μεγάλο μέρους του πληθυσμού.

Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, δήλωσε πρόσφατα ότι οι πρώτοι Ευρωπαίοι ενδεχομένως να έχουν εμβολιαστεί πριν από τα τέλη Δεκεμβρίου.

Τα εμβόλια που ενδιαφέρουν την Κύπρο είναι αυτά με τα οποία έχει συνάψει συμβάσεις η ΕΕ και θα δοθούν στη χώρα μας με βάση αυτές τις συμφωνίες. Η Ένωση έχει συνάψει μέχρι στιγμή έξι συμφωνίες, ενώ στα σκαριά βρίσκεται ακόμα μια. Οι εταιρείες, με τις οποίες υπάρχει προκαταρκτική συμφωνία για τα εμβόλιά τους και οι οποίες θα ενεργοποιηθούν εφόσον πάρουν έγκριση για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλειά τους, είναι οι AstraZeneca, Sanofi-GSK, Janssen Pharmaceutica NV, BioNtech-Pfizer, CureVac και Moderna. Οι μέχρι στιγμής συμβάσεις της ΕΕ αφορούν συνολικά ποσότητες περίπου 1,4 δισ. δόσεων εμβολίων. Οι αυξημένες ανάγκες που υπάρχουν για εμβολιασμό σίγουρα δεν μπορούν να καλυφθούν από μια εταιρεία, συνεπώς θεωρείται δεδομένο ότι θα χρησιμοποιηθούν εμβόλια από περισσότερες από μία εταιρείες.

Τα εμβόλια αφορούν διαφορές τεχνολογίες παραγωγής αλλά και διαφορετικές συνθήκες αποθήκευσης. Τα πιο ελπιδοφόρα δεδομένα που υπάρχουν τη δεδομένη στιγμή είναι για τα εμβόλια των BioNtech και Moderna, αλλά και για το εμβόλιο της AstraZaneca, για το οποίο όμως υπήρξαν κάποια θέματα που καθυστερούν τη διαδικασία. Τα υπόλοιπα εμβόλια είναι σε προχωρημένο στάδιο κλινικών δοκιμών, αλλά χρειάζεται ακόμα χρόνος έως ότου αποδειχτεί η αποτελεσματικότητα και η ασφάλειά τους. Πολύς ντόρος γίνεται επίσης για το ρωσικό εμβόλιο Sputnik-V, το οποίο παρήγγειλαν πολλές ασιατικές χώρες.

BioNtech-Pfizer

To εμβόλιο των BioNtech (ΗΠΑ) και Pfizer (Γερμανία) είναι αυτό που βάσει των μέχρι στιγμής ενδείξεων αναμένεται να είναι έτοιμο πρώτο, καθώς ετοιμάζεται να καταθέσει αίτημα για έγκριση κυκλοφορίας στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA). Το συγκεκριμένο εμβόλιο κατασκευάστηκε με τη μέθοδο του αγγελιαφόρου RNA, το οποίο μεταφέρεται στα κύτταρα με νανοσωματίδια λιπιδίων. Η βασική αρχή είναι ότι το εν λόγω μόριο μπορεί να λειτουργήσει ως φορέας δεδομένων, με τη βοήθεια του οποίου ο οργανισμός μπορεί να παραγάγει από μόνος του πρωτεΐνες και να προκαλέσει διαρκή ανοσία έναντι της νόσου COVID-19.

Το κυριότερο μειονέκτημα του εμβολίου της Pfizer/BioNtech είναι πως απαιτεί συνθήκες φύλαξης και αποθήκευσης στους -70 βαθμούς Κελσίου. Τα δεδομένα στην τρίτη φάση κλινικών δοκιμών έδειξαν αποτελεσματικότητα στο 70%. Ο εμβολιασμός απαιτεί δύο δόσεις εμβολίου.

Η συμφωνία με την ΕΕ προβλέπει ότι οι 27 χώρες θα αγοράσουν 200 εκατομμύρια δόσεις και έχουν επιλογή για την προμήθεια επιπλέον 100 εκατομμυρίων δόσεων.

Οι Pfizer και BioNTech έχουν ανακοινώσει ότι θα παραγάγουν 100 εκατομμύρια δόσεις του εμβολίου μέχρι τα τέλη του Δεκεμβρίου και περίπου 1,3 δισεκατομμύριο δόσεις μέχρι τα τέλη του 2021.

Moderna

Για το εμβόλιο της Moderna (ΗΠΑ) χρησιμοποιήθηκε επίσης η τεχνολογία mRNA και είχε επίσης εξαιρετικά αποτελέσματα με 95% αποτελεσματικότητα. Το πλεονέκτημα του εμβολίου της Moderna σε σχέση με αυτό των Pfizer/bioNtech είναι πως μπορεί να διατηρηθεί σε θερμοκρασίες -20 βαθμούς Κελσίου για έως και 6 μήνες.

Η σύμβαση, η οποία έγινε με την ΕΕ, προβλέπει την αρχική αγορά 80 εκατομμυρίων δόσεων για λογαριασμό όλων των κρατών-μελών, καθώς και τη δυνατότητα να ζητηθούν έως και 80 εκατομμύρια δόσεις ακόμα. Για το εμβόλιο απαιτείται επίσης η χορήγηση δύο δόσεων.

AstraZeneca

Τα δεδομένα αποτελεσματικότητας του εμβολίου της AstraZaneca είναι σαφώς χαμηλότερα από τα πιο πάνω, αφού κυμαίνονται περίπου στο 70%, όμως το γεγονός ότι για την παραγωγή του χρησιμοποιήθηκε η κλασική τεχνολογία παραγωγής εμβολίων, δηλαδή με φορέα του ιού, που εισερχόμενος στον οργανισμό θα προκαλεί αντισώματα, έχει ως έχει συγκριτικά πλεονεκτήματα έναντι εκείνων της Pfizer και της Moderna, όπως το πολύ χαμηλότερο κόστος και η ευκολότερη συντήρηση σε θερμοκρασίες ψυγείου.

Η εταιρεία πάντως παρουσίασε και δεδομένα αποτελεσματικότητας 90%, στα οποία χρησιμοποιήθηκε διαφορετική δοσολογική μέθοδος, χωρίς να επισημάνει όμως ότι αυτή η μέθοδος χορηγήθηκε σε άτομα κάτω των 55 ετών. Λόγω των διαφορών στη δοσολογική μέθοδο αλλά και στα διαφορετικά εικονικά φάρμακα που δόθηκαν σε κάποιους εθελοντές ανάλογα με τη χώρα όπου βρίσκονταν, ορισμένοι επιστήμονες θεωρούν πως ίσως τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα των κλινικών δοκιμών είναι πολύ ανομοιογενή για να παρουσιαστούν ως ένα ενιαίο πόρισμα.
Υπάρχουν ακόμα εκκρεμότητες

Παρά το προχωρημένο στάδιο κλινικών δοκιμών, υπάρχουν ακόμα εκκρεμότητες και ερωτήματα τα οποία δεν έχουν απαντηθεί. Αυτά αφορούν καταρχάς την έγκριση από τις αρμόδιες ελεγκτικές Αρχές. Αυτό αναμένεται να γίνει με την αίτηση εγκρίσεων διανομής από τις φαρμακοβιομηχανίες μαζί με τα αποδεικτικά στοιχεία για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των εμβολίων τους. Η πρόθεση που υπάρχει από τις εταιρείες, που εμφανίζονται αισιόδοξες, είναι όπως καταθέσουν τα αιτήματά τους μόλις είναι έτοιμες με τη μορφή του κατεπείγοντος, προκειμένου να μην καθυστερήσει η διαδικασία. Δεν υπάρχει επίσης απάντηση για τη διάρκεια που θα παρέχει ασφάλεια στον εμβολιαζόμενο. Το άλλο θέμα είναι οι υποδομές και ο σχεδιασμός που θα γίνει για τον εμβολιασμό του πληθυσμού. Φυσικά γι’ αυτό είναι υπεύθυνη η κάθε χώρα ξεχωριστά, με κάποιες να έχουν ήδη ανακοινώσει τον τρόπο με τον οποίο θα γίνει ο εμβολιασμός και τις πληθυσμιακές ομάδες που θα λάβουν πρώτες εμβόλιο.

Πρόκληση η μεταφορά και η διανομή

Όπως γίνεται αντιληπτό, οι ποσότητες δόσεων εμβολίων που απαιτούνται αλλά και οι συνθήκες αποθήκευσης για ορισμένα εμβόλια δημιουργούν μια εξαιρετικά μεγάλη πρόκληση για τη διανομή σε όλον τον κόσμο. Σύμφωνα με τη Διεθνή Ομοσπονδία Φαρμακοβιομηχανιών, μεταξύ 12 και 15 δισεκατομμύρια δόσεις πρέπει να παραχθούν στον κόσμο. Την ίδια στιγμή, χρειάζεται κατάλληλος σχεδιασμός από τις χώρες, προκειμένου να διοχετευτούν τα εμβόλια στον πληθυσμό. Απαιτείται σωστή και ορθολογική οργάνωση, συντονισμένες δράσεις και συνεννόηση οργανισμών, φορέων και στελεχών του κλάδου για να επιτύχει το εγχείρημα.

Όπου είναι εφικτό, ποσότητες εμβολίων θα μεταφερθούν οδικώς από τον τόπο παραγωγής στον τόπο αποθήκευσης και στη συνέχεια στα κέντρα εμβολιασμού.

Για τα υπόλοιπα απαιτείται μία διαδικασία μεταφοράς/αποθήκευσης/διανομής που θα συνδυάσει αεροπορική και χερσαία μεταφορά.

Εν αναμονή του εμβολίου, οι αερομεταφορείς φαίνεται πως ετοιμάζονται ήδη για την «αποστολή του αιώνα», αφού θα κληθούν να μεταφέρουν τεράστιες ποσότητες από τις γραμμές παραγωγής σε διάφορες γωνιές της γης. Η Παγκόσμια Ένωση Αερομεταφορών (IATA) κάλεσε ήδη τις κυβερνήσεις να ξεκινήσουν τους αρχικούς σχεδιασμούς της εναέριας μεταφοράς του εμβολίου σε συνεργασία με τις ενδιαφερόμενες αεροπορικές εταιρείες, καθώς ένα πολύ μεγάλο μέρος των εμβολίων πρέπει να μεταφερθεί αεροπορικώς. Ο CEO της IATA, Alexander De Juniac, δήλωσε πως η ασφαλής παροχή εμβολίων Covid-19 θα είναι η «αποστολή του αιώνα» για την παγκόσμια βιομηχανία αεροπορικών φορτίων. Οι εταιρείες αερομεταφορέων δηλώνουν έτοιμες να αναλάβουν αυτό το σημαντικό ρόλο για την αντιμετώπιση της πανδημικής κρίσης, παρά τις ιδιαίτερες συνθήκες που απαιτούνται.

Ξεχωριστό ένθετο

 

Πλάνο εμβολιασμού στην Κύπρο

Η διάθεση των εμβολίων στην Κύπρο θα γίνει μέσω των συμφωνιών της ΕΕ. Η Κύπρος συμμετέχει σε όλες τις συμφωνίες της Ευρώπης και έχει ήδη υποβάλει τις ποσότητες που της αναλογούν στην κάθε περίπτωση, δηλαδή 600.000 από την AstraZeneca, 200.000 από την Johnson & Johnson και 200.000 από τη Pfizer/BioNTech. Για την κάθε περίπτωση υπάρχουν πρόνοιες για διάθεση περαιτέρω εμβολίων αν υπάρξει ανάγκη, ενώ υπάρχουν εταιρείες που δεν έχουν ζητήσει ακόμα ποσότητες. Σε κάθε περίπτωση, η ΕΕ θα διανείμει τα εμβόλια αναλογικά σε κάθε κράτος-μέλος.

Ο εμβολιασμός των πληθυσμιακών ομάδων θα γίνει στα πρότυπα του εμβολιασμού κατά της Γρίπης, δηλαδή με προτεραιότητα στις ευπαθείς ομάδες. Με βάση τους σχεδιασμούς, θα γίνεται εμβολιασμός μέσω των κέντρων εμβολιασμού, ενώ δεν αποκλείεται να υπάρχουν και κινητές μονάδες εμβολιασμού για εξυπηρέτηση των πολιτών.

Το εμβόλιο θα παρέχεται δωρεάν από το κράτος στους πολίτες και δεν θα είναι υποχρεωτικό.

Το πλάνο εμβολιασμού έχει ήδη καταρτιστεί, σύμφωνα με την αναπληρώτρια διευθύντρια Ιατρικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Υγείας, Όλγα Καλακούτα, η οποία σημείωσε πως απομένει να συζητηθούν οι λεπτομέρειές του.

 

Η αναπληρώτρια διευθύντρια Ιατρικών Υπηρεσιών διαβεβαίωσε πως το Υπουργείο Υγείας «θα είναι έτοιμο έγκαιρα και πολύ πιο πριν την παράδοση της πρώτης δόσης εμβολίων κατά του κορονοϊού», όταν αυτό θα αδειοδοτηθεί για κυκλοφορία και θα είναι έτοιμο να διανεμηθεί στις χώρες.

 

Ανέφερε ακόμα ότι υπάρχει ο γενικός σχεδιασμός, ωστόσο συμπλήρωσε ότι «είναι μεγάλο εγχείρημα και μεγάλοι οι αριθμοί και πρέπει να τον δούμε στη λεπτομέρεια».

 

Όπως πρόσθεσε, με τη συμβολή της Επιστημονικής Ομάδας του Υπουργείου Υγείας «θα αναλυθεί το κάθε σημείο του πλάνου, δηλαδή από την ώρα που θα παραληφθεί το εμβόλιο, πού θα αποθηκευτεί και πού θα διανεμηθεί», ωστόσο σημείωσε πως «ο γενικός σχεδιασμός είναι ολοκληρωμένος».

 

 

 

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.