Ψηφιακή μετάβαση που θα εξυπηρετεί τους πολίτες και όχι τις πολυεθνικές

Να μην παραδώσουμε στην τεχνολογία το προνόμιο του «αλγοριθμικού ρυθμιστή»

 

Σε έρευνα που πραγµατοποιήθηκε το 2017, τα 2/3 των πολιτών των ΚΜ της ΕΕ δήλωσαν ότι οι εν λόγω τεχνολογίες έχουν θετικό αντίκτυπο στην ίδια τους τη ζωή, στην κοινωνία και στην οικονοµία. Την ίδια ώρα η πλειοψηφία των ερωτηθέντων ανάφερε ότι οι Αρχές πρέπει να λάβουν µέτρα για αντιµετώπιση των επιπτώσεων των τεχνολογιών αυτών. Σε έρευνες της Ευρωπαϊκής Οργάνωσης Καταναλωτών (BEUC) σε 11 κράτη-µέλη, σχεδόν οι µισοί ερωτηθέντες απάντησαν πως αισθάνονται ανεπαρκείς σχετικά µε την τεχνητή νοηµοσύνη (ΤΝ) ή έχουν άγνοια. Εγείρουν σοβαρές ανησυχίες για αθέµιτες διακρίσεις, παραβίαση των προσωπικών τους δεδοµένων και χειραγώγηση των αποφάσεών τους από τους τεχνολογικούς γίγαντες αλλά και τις κυβερνήσεις τους (ενδεικτικά, η πλειονότητα των καταναλωτών δεν πιστεύει ότι το απόρρητό τους προστατεύεται όταν χρησιµοποιούν εργαλεία ΤΝ όπως έξυπνα ρολόγια ή βοηθούς φωνής).

Το πλαίσιο πολιτικής της ΕΕ που αφορά την ψηφιακή µετάβαση έχει τρεις βασικούς πυλώνες.

Πρώτος πυλώνας: Προστασία από τις κυβερνοαπειλές και διασφάλιση της ελευθερίας έκφρασης

Ο πρώτος πυλώνας αναφέρεται στην ικανότητα των πολιτών να κατανοούν και να αξιοποιούν την τεχνολογία αυτή. Πιο συγκεκριµένα, να µπορούν οι πολίτες να προστατεύονται από τις κυβερνοαπειλές, όπως την παραβίαση δικτύου, την κλοπή ταυτότητας και στοιχείων κ.α. Επιπλέον, την ανάπτυξη υπερταχέων ευρυζωνικών συνδέσεων για κατοικίες, σχολεία και νοσοκοµεία σε όλη την ΕΕ. Σηµαντικό στοιχείο στον πυλώνα αυτό είναι και η ανάπτυξη της τεχνητής νοηµοσύνης µε τρόπο που να µη θίγονται τα ανθρώπινα δικαιώµατα αφενός και αφετέρου να ενισχύεται η εµπιστοσύνη από την πλευρά των ανθρώπων.

Η GUE/NGL υποστηρίζει ότι η ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης πρέπει να προστατεύεται εξίσου µε την προστασία της ιδιωτικής ζωής και των προσωπικών δεδοµένων. Σηµαντικό ζήτηµα είναι και η διασπορά ρητορικής µίσους και παραπληροφόρησης. Εποµένως, θα πρέπει οι ψηφιακές πλατφόρµες να έχουν διαφανείς πρακτικές που να ελέγχονται και να κρίνονται.

Σε έκθεση που παρουσιάστηκε στο Ευρωκοινοβούλιο τον Οκτώβριο του 2020, σηµαντική θέση είχε η αρχή «ό,τι είναι παράνοµο εκτός διαδικτύου είναι παράνοµο και στο διαδίκτυο», καθώς και το ότι η προστασία των καταναλωτών και η ασφάλεια των χρηστών, θα πρέπει να αποτελέσουν τις «κατευθυντήριες αρχές» του µελλοντικού νόµου για τις ψηφιακές υπηρεσίες. ∆υστυχώς, στην ίδια έκθεση παρέµεινε η επιµονή στη ρήτρα της εσωτερικής αγοράς, θεσπίζοντας τον έλεγχο της χώρας καταγωγής, ρύθµιση η οποία δυσχεραίνει τον έλεγχο πάροχων υπηρεσιών (π.χ. airbnb). Παράλληλα, υπάρχει συµπερίληψη µιας «Αρχής του Καλού Σαµαρείτη» που ευνοεί τις πολυεθνικές. Για παράδειγµα, το Facebook, συνειδητοποιώντας ότι η δηµόσια πίεση για να κάνει κάτι ενάντια στο παράνοµο περιεχόµενο στο διαδίκτυο έγινε πολύ µεγάλη, πρότεινε όπως αντιµετωπίσει το πρόβληµα εσωτερικά χωρίς λογοδοσία για τους τρόπους/εργαλεία που θα εφαρµόσει.

∆εύτερος πυλώνας: Αυστηρή ρύθµιση των διαδικτυακών αγορών και προστασία των καταναλωτών

∆εύτερος πυλώνας είναι αυτός της λεγόµενης δίκαιης και ανταγωνιστικής ψηφιακής οικονοµίας. Αρχικά η ΕΕ προχώρησε σε αναθεώρηση της οδηγίας για το ηλεκτρονικό εµπόριο και εφαρµόζει ένα εκ των προτέρων µέσο/εργαλείο για µεγάλες πλατφόρµες. Το εργαλείο αυτό αποτελείται από µια λίστα µε «αυτά που επιτρέπονται και απαγορεύονται» για µεγάλες πλατφόρµες. Οι πιέσεις από το λόµπι των µεγάλων πολυεθνικών τεχνολογίας είναι βέβαια µεγάλες. Ενδεικτικά, σε έκθεση του Corporate Europe Observatory, αναφέρεται ότι η Google, η Amazon, η Microsoft, το Facebook και η Apple ξοδεύουν περίπου 21 εκατοµµύρια ευρώ ετησίως (δαπάνη που είναι διπλάσια από εκείνη της αυτοκινητοβιοµηχανίας) για να ενισχύουν τις πιέσεις αυτές.

Η GUE/NGL εναντιώθηκε στη δηµιουργία κανονισµών που στην προσπάθειά τους να εντάξουν όλες τις πλατφόρµες, εν τέλει τους δίνουν µεγάλη αυτονοµία. Επίσης υποστήριξε την αυστηρότερη ρύθµιση των διαδικτυακών αγορών και ενίσχυση της ασφάλειας των καταναλωτών, την επιβεβληµένη εποπτεία, αυξηµένες απαιτήσεις διαφάνειας στις εµπορικές επικοινωνίες, µεγαλύτερη διαφάνεια στις εφαρµογές ΤΝ, ελάχιστα πρότυπα για δίκαιους, προσβάσιµους, χωρίς διακρίσεις και διαφανείς όρους συµβάσεων, την αντιµετώπιση του παράνοµου περιεχοµένου στο διαδίκτυο (διατηρήθηκε η απαγόρευση της «γενικής υποχρέωσης παρακολούθησης» και ζητήθηκε ενηµερωµένος, διαφανής και ανθρωποκεντρικός µηχανισµός ειδοποίησης και δράσης) και την  απαίτηση για σαφή διάκριση µεταξύ παράνοµου και επιβλαβούς περιεχοµένου.

Τρίτος πυλώνας: Η ψηφιακή µετάβαση να µη µετατραπεί σε δούρειο ίππο προώθησης άλλων συµφερόντων

Ο τρίτος πυλώνας αφορά το στόχο να καταστεί η ΕΕ «παγκόσµια ηγέτιδα δύναµη στην ψηφιακή µετάβαση» µέσα από την ανάπτυξη ψηφιακών προτύπων, τα οποία θα προωθήσει σε διεθνές επίπεδο. Επιπλέον στόχος είναι η στήριξη των αναπτυσσόµενων οικονοµιών στην ψηφιακή µετάβαση. Σηµαντικότερη έγνοια της οµάδας της Αριστεράς στη συγκεκριµένη πτυχή είναι να µην αξιοποιηθεί ως πρόφαση η ψηφιακή µετάβαση µε πραγµατικό σκοπό την επέµβαση στο εσωτερικό κρατών για την προώθηση των συµφερόντων της ΕΕ.

Το συγκεκριµένο ζήτηµα βρίσκεται ακόµα σε εξέλιξη. Καθοριστικό προς αυτή την κατεύθυνση είναι το πρόγραµµα «Ψηφιακή Ευρώπη» που ουσιαστικά αφορά την περίοδο 2021-2027 και το διάστηµα αυτό βρίσκεται υπό συζήτηση.

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.