Του
Δημήτρη Παλμύρη

«Πρέπει να δημιουργήσουμε έναν κόσμο χωρίς πυρηνικά όπλα»

Ο φετινός Αύγουστος σήμανε την 74η επέτειο από τη ρίψη των ατομικών βομβών στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι. Η μέση ηλικία όσων επιβίωσαν από το αμερικανικό έγκλημα είναι πλέον 84 χρόνων. Όμως η 76χρονη Σακασίτα Νορίτο θυμάται πώς είναι να ζεις αυτή τη φρίκη, καθώς οι εικόνες του τρόμου αποτυπώθηκαν στην ψυχή της έστω κι ανήταν δύο χρονών όταν επιβίωσε της ατομικής έκρηξης στη Χιροσίμα.

Οι μνήμες της ενισχύθηκαν από τη μαρτυρία της μητέρας της, η οποία έσωσε τη Νορίτο αλλά και όσων συγγενών της είχαν επιβιώσει από το πυρηνικό ολοκαύτωμα. Αυτές τις εμπειρίες, η Νορίτο τις μοιράζεται πλέον στα ταξίδια της μετο «Πλοίο της Ειρήνης», μια Μη Κυβερνητική Οργάνωση με έδρα την Ιαπωνία, που έχεισαν στόχο τον πυρηνικό αφοπλισμό. «Ως θύμα των ατομικών βομβών, η ευχήμου είναι μία: Να δημιουργήσουμε έναν κό-σμο που ποτέ και πουθενά δεν θα υπάρξουνάλλα θύματα της ατομικής καταστροφής. Πουθενά! Πρέπει να δημιουργήσουμε ένανκόσμο στον οποίο δεν θα υπάρχουν πυρηνικά όπλα. Ούτε και ένα.

Δεν θέλω να υπάρξουν άλλα θύματα σε καμία χώρα του κόσμου», είπε η Σακασίτα Νορίτο στη «Χαραυγή», καθώς μας εξηγούσε γιατί βρέθηκε στην Κύπρο. «Για το σκοπό αυτό θα θέλαμε τη βοήθειά σας και τη στήριξή σας». Ο κόσμος γκρεμίστηκε σε μια στιγμή. Αν και δεν θυμάται με λεπτομέρειες τα συμβάντα της 6ης Αυγούστου 1945, η συνομιλητής μας διαθέτει έντονες μνήμες. Όπως ήταν η τρομακτική λάμψη, το πρώτο σημάδι του τι έμελλε να συμβεί. Αμέσως η γη άρχισε να τρέμει, ενώ ακολούθησε ένα απόκοσμο βουητό. «Ακούστηκε ένας τρομερός θόρυβος έκρηξης. Ένιωσα πως θα έχανα την ακοή μου, τόσο δυνατός ήταν ο ήχος. Και αργότερα ακολούθησε σκοτάδι για μία στιγμή», διηγείται η Νορίτο. Εκείνο το πρωί, η Νορίτο έβλεπε τη μητέρα της να πλένει τα ρούχα στον κήπο.

Η ίδια καθόταν σε ένα διάδρομο δίπλα από το παράθυρο. Όταν έπεσε η βόμβα η μητέρα της λιποθύμησε για μερικές στιγμές. Επανήλθε σύντομα, στο άκουσμα του κλάματος της Νορίτο. Η μητέρα της Νορίτο είχε διηγηθεί στην ίδια πως όταν άνοιξε ξανά τα μάτια της, ολόκληρο το τοπίο είχε αλλάξει σε μία στιγμή. Τα σπίτια που υπήρχαν γύρω τους εξαφανίστηκαν. Στηθέση τους έβλεπε μόνο ερείπια. «Ένας δυνατός άνεμος σήκωσε τα σπίτια στον αέρα και τα κομμάτιασε. Και όταν αυτά τα κομμάτια έπεσαν κάτω, έπεσαν πάνω μας. Ακόμη και καρφιά πετούσαν γύρω μας. Εμένα με χτύπησαν στο μέτωπο και είχα καλυφθεί με αίμα»,εξιστορεί.Ο αδελφός της Νορίτο, κατά ένα χρόνο μεγαλύτερός της, βρέθηκε ο μισός κάτω απόένα τεράστιο ράφι. Είχε τραυματιστεί βαριάστο πόδι. Πολλοί από τους ανθρώπους γύρωτους που βρίσκονταν στα σπίτια είχαν βρεθεί εγκλωβισμένοι ή θαμμένοι στα χαλάσματα.«Βρέθηκαν στον αέρα μαζί με τα σπίτια τουςκαι καταπλακώθηκαν από αυτά».Ακολούθησαν τα πύρινα κύματα και ηαφόρητη ζέστη. «Η βόμβα εξερράγη 600 μέ-τρα πάνω από το έδαφος της Χιροσίμα δημι-ουργώντας μια τεράστια πύρινα μπάλα 300μέτρων σε διάμετρο η οποία είχε στην επιφά-νειά της θερμοκρασία 5.000 βαθμών Κελσί-ου. Ο ήλιος έχει θερμοκρασία 6.000 βαθμούςΚελσίου», εξηγεί η Νορίτο. «Για μια στιγμήυπήρχαν δύο ήλιοι στη Χιροσίμα, αλλά και ηζέστη δύο ήλιων», συνεχίζει.

Στο σημείο όπου του πύρινο κύμα ακούμπησε το έδαφος, το έδαφος έφθασε τους 4.000 βαθμούς Κελσίου,καίγοντας τα χαλάσματα. «Όσοι ήρθαν σε άμεση επαφή με αυτό δεν κάηκαν, απλά εξαφανίστηκαν, εξατμίστηκαν σε μία μόνο στιγμή, αφήνοντας μόνο κάρβουνο και σκόνη στη θέση τους», λέει. Η φωτιά άρχισε να εξαπλώνεται με μεγάλη ταχύτητα σε όλη την πόλη καθώς τα ερείπια καίγονταν.«Όλοι μας αφηγούνταν πως το να είσαι στην πόλη έμοιαζε σαν να βρισκόσουν μέσα σε καμίνι».

Η μητέρα μου έγινε «δαίμονας»

Οι πλείστοι επιζώντες βρίσκονταν καταπλακωμένοι κάτω από τα ερείπια. «Γύρω μας ακούγονταν φωνές. Ο κόσμος μέσα στα ερείπια καλούσε για βοήθεια. Όμως η μητέρα μου ήθελε να σώσει εμένα και τον αδερφό μου, ήθελε να επιβιώσουμε πρώτα εμείς.Η γιαγιά μου, στο σπίτι της οποίας μέναμε, ρίχτηκε τότε στο έδαφος και φώναζε στουςγείτονές της, στον κόσμο που ήξερε όλη της τη ζωή, “Συγγνώμη, δεν μπορώ να σας βοηθήσω. Σας παρακαλώ συγχωρέστε με”», αφηγείται συγκινημένη η Νορίτο.«Η μητέρα μου αποφάσισε να τρέξει μακριά μαζί μας και έτσι να γίνει “δαίμονας”καθώς δεν μπορούσε να βοηθήσει τον κόσμο γύρω της. Για ολόκληρη την υπόλοιπη ζωή της ένιωθε πάντα ενοχές καθώς δεν μπορούσε να ξεχάσει τα μάτια των επιζώ-ντων που της ζητούσαν βοήθεια μέσα στα ερείπια. Αυτά τα μάτια την κατάτρεχαν για μια ζωή».Καθώς έτρεχαν μακριά, έβρισκαν παντού πτώματα, τρομακτικές φιγούρες. Τα μαλλιά των πτωμάτων είχαν σηκωθεί από τη δύναμη του ωστικού κύματος. Τα μάτια τους εί-χαν βγει από τις κόγχες τους. Σε πολλούς ηδύναμη της έκρηξης έσκισε την κοιλιά τουςεκθέτοντας τα όργανά τους και άλλοι είχανχάσει τα άκρα τους. Ακόμη και οι επιζώντεςείχαν χάσει τα ρούχα τους από την ισχύ τηςέκρηξης, ενώ οι πλείστοι είχαν εγκαύματαστο σώμα τους. «Δεν υπήρχαν “καθαρά”πτώματα. Όλοι είχαν χάσει τη ζωή τους μεφρικτό τρόπο».Περπάτησαν πάνω στα ερείπια και σταπτώματα για να φτάσουν στον ποταμό πουήταν κοντά στο σπίτι τους. Καθώς πλησία-ζαν, ο αριθμός των πτωμάτων αυξανόταν.Η Νορίτο πιστεύει πως μάλλον εξαιτίας της φωτιάς και της ζέστης όλοι προσπαθούσαν να πλησιάζουν τον ποταμό, αλλά οι πλεί-στοι δεν τα κατάφερναν.

Όταν έφθασαν στον ποταμό δεν μπόρεσαν να μπουν μέσα καθώς ήταν γεμάτος ανθρώπους και ζώα, νεκρούς και ζωντανούς. Εκεί ήταν που άρχισε να βρέχει. «Στην αρχή ήταν κανονική βροχή, όμως γρήγορα έγινε μαύρη και σιγά σιγά όλο και πιο βαρετή, λες και έβρεχε πίσσα». Ήταν η βροχή του θανάτου, η μαύρη βροχή που έχει μεγάλες ποσότητες ραδιενέργειας. «Ακόμη και μετά τη βροχή η πόλη ήταν κόκκινη από τη φωτιά. Ακόμη και ο ουρανός ήταν κόκκινος.Για τρεις μέρες και τρεις νύχτες η πόλη ήταν κόκκινη. Και όταν η φωτιά έσβησε, δεν έμεινε τίποτα από την πόλη». Εκείνο τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβρη πάνω από 200.000 άτομα πέθαναν από τις βόμβες, ωστόσο πιστεύεται πως οι απώλειες ήταν πολύ μεγαλύτερες. Μαζί με τους Ιάπωνες πέθαναν αιχμάλωτοι πολέμου, αλλά και ξένο δυναμικό που βρισκόταν σε καταναγκαστική εργασία στην Ιαπωνία. «Είναι ένας πολύ απάνθρωπος και σκληρός τρόπος θανάτου. Εμείς ως επιβιώσαντες του ολέθρου, αγωνιζόμαστε στον όνομα και για την τιμή όσων πέθαναν εκείνη την ημέρα», καταλήγει η Νορίτο.

Σακασίτα Νορίτο:Επιβιώνοντας από τον πυρηνικό όλεθρο«Πρέπει να δημιουργήσουμε έναν κόσμο χωρίς πυρηνικά όπλα»

Η Κύπρος δεν υπέγραψε τη Σύμβαση για Κατάργηση των Πυρηνικών

Η αντιπροσωπεία του «Πλοίου της Ειρή-νης» έφθασε στην Κύπρο με στόχο να προ-ωθήσει την υπογραφή και την επικύρωσητης Διεθνούς Σύμβασης για την Κατάργησητων Πυρηνικών Όπλων του 2017, από τηνΚυπριακή Δημοκρατία. Μέχρι στιγμής υπάρ-χουν 33 υπογραφές και επικυρώσεις τηςΣύμβασης, αλλά χρειάζονται πενήντα για νατεθεί σε εφαρμογή. Για το σκοπό αυτό συνα-ντήθηκε ανάμεσα σε άλλους και με το Παγκύπριο Συμβούλιο Ειρήνης (ΠΣΕ).Το ΠΣΕ θα αναλάβει δράσεις ούτως ώστενα ασκηθούν πιέσεις προς την κυπριακήκυβέρνηση, ούτως ώστε να υπογράψει τηδιεθνή σύμβαση.

Στη συνάντηση των δύο οργανώσεων παρευρέθηκαν ο ΟργανωτικόςΓραμματέας του ΠΣΕ, Χάρης Πασιάς και ο Γενικός Γραμματέας του ΠΣΕ, Φανής Χριστοδούλου, ο οποίος εξέφρασε την εκτίμηση του ΠΣΕ προς τη δράση του «Πλοίου» για την ειρήνη και τον αφοπλισμό. Ο Φ. Χριστοδούλου ενημέρωσε την αντιπροσωπεία του «Πλοίου»για την 70χρονη ζωή του ΠΣΕ, αλλά και γιατην πραγματοποίηση στην Κύπρο του 2ουΔιεθνούς Συνεδρίου ενάντια στις ΝΑΤΟϊκές βάσεις, τον ερχόμενο Μάρτη, το οποίο θαασχοληθεί ακόμη και με ζητήματα πυρηνι-κών όπλων, αλλά και των περιβαλλοντικών συνεπειών της στρατιωτικοποίησης.«Η κα Νορίτο έζησε τη φρίκη του πολέμου, αλλά και εμείς στην Κύπρο έχουμε βιώσουμε μέρος αυτής της φρίκης το 1974,με το πραξικόπημα και την εισβολή.

Έτσι και εμείς καταλαβαίνουμε την αναγκαιότητα της παγκόσμιας ειρήνης. Παρά τις δυσκολίες, συνεχίζουμε την προσπάθεια να οργανώσουμε τις φιλειρηνικές δυνάμεις καλύτερα και να τις διοχετεύσουμε σε ένα κανάλι που ναι θαμπορεί να πετύχει την Ειρήνη», είπε Φ. Χριστοδούλου.Εκ μέρους του «Πλοίου της Ειρήνης», οΤρέβορ Κάμπελ μίλησε για τη βραβευμένημε Νόμπελ Ειρήνης το 2017, «Διεθνή Εκ-στρατεία για την Κατάργηση των ΠυρηνικώνΌπλων» (ICAN). Το «Πλοίο» είναι μέλος τηςδιευθύνουσας επιτροπής του ICAN.