Σαν μπαλάκι από αρμόδιους σε αρμόδιους…

Βρισκόμαστε στα τέλη του Οκτώβρη και υπάρχουν παιδιά που ακόμα βρίσκονται σπίτι και όχι στο σχολείο

Της Μαρίας Φράγκου

«Κάθε νέα αρχή της σχολικής χρονιάς, οι γονείς έχουν να αντιμετωπίσουν ένα κράτος, το οποίο αντί να προωθεί τα παιδιά τους προς την εκπαίδευση, τα αποκλείει».

Έτσι άρχισε η κουβέντα μας με τη Γιούλα Πιτσιάλη, εκπρόσωπο της Ομάδας Πρωτοβουλίας Γονέων και Φίλων Παιδιών με Αναπηρίες ή/και Εκπαιδευτικές Ανάγκες. Μέσα σε μια πρόταση έδωσε το στίγμα μίας κατάστασης που αφορά μόνο ένα από τα κεφαλαιώδη ζητήματα -αυτό της εκπαίδευσης των παιδιών με αναπηρίες- για το οποίο καλούνται να δίνουν έναν αγώνα ολόχρονα.

Και λέμε μόνο ένα, γιατί η επικαιρότητα μπορεί να φέρνει στο προσκήνιο αυτό το θέμα, ωστόσο και τα ζητήματα υγείας με τα οποία καθημερινά παλεύουν οι γονείς των παιδιών με αναπηρίες, δεν είναι λιγότερο σοβαρά και λιγότερο περίπλοκα. Και πριν κλείσουμε την κουβέντα μας με τη Γιούλα Πιτσιάλη, μία ανάρτησή της στον προσωπικό της λογαριασμό στο facebook, ήταν άλλη μια κραυγή αγωνίας.

Εξέφραζε τις ανησυχίες και τους φόβους της μεγάλης ομάδας αυτής των γονιών που έρχονται αντιμέτωποι καθημερινά, είτε με την αδιαφορία της πολιτείας είτε με την ανεπαρκή κατανόηση των προβλημάτων τους. Ένα κράτος, μια πολιτεία με ελλείμματα, που αποκλείει τα παιδιά της παραβιάζοντας δικαιώματά τους και αναγάγει τις διακρίσεις, πολλές φορές, σε επίσημη πολιτική. «Πείτε μας κάποιος ποιου είναι η ευθύνη! Η επαρχιακή επιτροπή λέει ότι δεν είναι ευθύνη της να δώσει οδηγίες για τη διαφοροποίηση του υλικού και ότι έχει στείλει εγκύκλιο στο Γυμνάσιο. Ο διευθυντής και οι καθηγητές λένε ότι χρειάζονται οδηγίες για να προχωρήσουν και ότι η εγκύκλιος είναι γενική», σημειώνει, επισημαίνοντας πως το παιδί με αναπηρίες -η αφορμή για το ξέσπασμά της- δεν έχει ατομικό πρόγραμμα εκπαίδευσης και το παίρνουν από κύρια μαθήματα για να κάνει στηρίξεις.

Η κα Πιτσιάλη επιρρίπτει ευθύνες και στη συνδετική λειτουργό, η οποία όφειλε να μιλήσει με το σχολείο για τα μαθήματα από τα οποία απαλλάσσεται το παιδί. «Και πριν μια βδομάδα έλεγε στους γονείς ότι δεν γίνονται διαφοροποιήσεις και κακώς έβαλαν το παιδί στην τάξη. Και οι γονείς να τρέχουν σαν μπαλάκι από τον έναν στον άλλο… και το παιδί να μένει στην τάξη αβοήθητο… και το αποκορύφωμα να προτείνουν στους γονείς να βάλουν το παιδί παρατηρητή για να λύσουν το πρόβλημα», ξεσπά η εκπρόσωπος της Ομάδας Πρωτοβουλίας Γονέων και Φίλων Παιδιών με Αναπηρίες ή/και Εκπαιδευτικές Ανάγκες.

Με μια λίστα στο χέρι…

Με μια λίστα στο χέρι, η ομάδα των γονιών με παιδιά με αναπηρίες αναμένει από το Υπουργείο Παιδείας την πρόσκληση σε διάλογο για συζήτηση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν. Γιατί αργεί αυτή η πρόσκληση; Τι φταίει; «Εμείς έχουμε καταγραμμένο τι έχει επιλυθεί και τι εκκρεμεί. Φαντάζομαι το ίδιο θα έχει κάνει και το Υπουργείο. Ως οργανωμένο σύνολο αναμένουμε να μας πει το Υπουργείο τι έκανε και τι δεν έκανε.

Είμαστε στα τέλη του Οκτώβρη και υπάρχουν παιδιά που ακόμα βρίσκονται σπίτι. Και όχι στο σχολείο. Αναμένουν λύση. Αποσπασματική πολλές φορές, γιατί οι αρμόδιοι αρνούνται να εντάξουν αυτά τα παιδιά στο σύνολο της τάξης. Γιατί θεωρούν ότι τα περιστατικά αυτά είναι για την ειδική μονάδα, κάτι με το οποίο εμείς διαφωνούμε. Γιατί κανείς δεν έχει το δικαίωμα να στερήσει από κανένα παιδί την ένταξή του στην ενιαία τάξη». Ποια είναι τα κυριότερα από αυτά τα προβλήματα, ρωτάμε. «Έχουμε παιδιά των οποίων οι γονείς ζητούν τη φοίτησή τους σε καίριες μάλιστα τάξεις, όπως είναι η πρώτη δημοτικού και η πρώτη γυμνασίου. Και ζητούμε να φοιτήσουν με πλήρες πρόγραμμα μαθημάτων. Με τις στηρίξεις και τις εύλογες προσαρμογές που αυτά δικαιούνται, για να μπορούν να συνεχίσουν στις παρακάτω τάξεις. Κι έχουμε τέτοια παραδείγματα παιδιών γιατί το Υπουργείο εμμένει και επιμένει να μην τους επιτρέπει την πλήρη φοίτηση. Και τοποθετεί αυτά τα παιδιά -πέντε στο σύνολο- στις ειδικές μονάδες.

Μα η ειδική μονάδα δεν παρέχει ολοκληρωμένο πρόγραμμα εκπαίδευσης. Αποφάσισε η Επαρχιακή Επιτροπή Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης και δεν αναθεωρεί την απόφασή της», λέει με πίκρα η συνομιλητής μας. Και είναι πάρα πολλοί οι μαθητές, οι οποίοι είτε δεν έχουν το διαφοροποιημένο υλικό διδασκαλίας είτε χρειάζονται υποστηρικτική τεχνολογία, αλλά δεν την έχουν. Γιατί είναι χιλιάδες οι μαθητές με αναπηρίες.

Όπως εξηγεί η κα Πιτσιάλη, «είτε Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας έχουν, είτε δυσλεξία, ή σύνδρομο Down ή αυτισμό, θεωρούνται παιδιά ειδικής εκπαίδευσης. Το κράτος οφείλει να εξατομικεύσει τις περιπτώσεις και να δίνει παροχές ανάλογα με τις εξειδικευμένες ανάγκες του κάθε παιδιού. Άρα δεν μπορείς να τα ομαδοποιήσεις και να πεις κάποια παιδιά ανήκουν σε αυτό το πρόγραμμα ή στο άλλο.

Βάσει σχετικής σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών, την οποία η χώρα μας έχει κυρώσει και υπογράψει, είναι δικαίωμα του κάθε παιδιού η φοίτηση σε κανονική τάξη. Κι έρχεται μια επιτροπή που όρισε το Υπουργείο Παιδείας και κρίνει την κάθε περίπτωση με τα δικά της κριτήρια. Εάν μπορεί ή όχι ο μαθητής να μπει στην τάξη. Μα θα έπρεπε να συναινεί ο γονιός για το καλώς νοούμενο συμφέρον του παιδιού του. Δεν μπορεί με μια μονοκονδυλιά αυτή η επιτροπή να καθορίζει ποιο παιδί, πού και πώς θα φοιτήσει».

Οι γονείς, διά της κας Πιτσιάλη, καταγγέλλουν ακόμα πως πολλές φορές οι αξιολογητές δεν έχουν ούτε τα εργαλεία για να αξιολογήσουν τα παιδιά τους. «Μέσα σε 45 λεπτά, μπορεί κάποιος να αποφασίσει και να αξιολογήσει; Χωρίς να γνωρίζει το παιδί; Αυτή είναι διάκριση σε βάρος των παιδιών μας», επισημαίνει.

Το προσβάσιμο υλικό ως μάννα εξ ουρανού

Τι χρειάζεται ο μαθητής με αναπηρίες για να ενσωματωθεί στη σχολική αίθουσα κι όμως οι αρμόδιοι φορείς δεν μπορούν να του το προσφέρουν; «Εξαρτάται από την κάθε περίπτωση.

Ένα παιδί με ΔΕΠΥ ή δυσλεξία, χρειάζεται διαφοροποιημένη ύλη. Το ίδιο και ένα παιδί με μαθησιακά προβλήματα. Χρειάζεται με δύο λόγια, προσβάσιμο υλικό για να μπορούν αυτά τα παιδιά να έχουν πρόσβαση στη γνώση. Εγκύκλιος στη Μέση Εκπαίδευση τονίζει πως άμα υπάρχει μαθητής της ειδικής, τότε το υλικό πρέπει να διαφοροποιείται. Δεν το κάνουν όμως όλοι. Ή οι περισσότεροι δεν το κάνουν. Και πρέπει να πάει ο γονιός να το ζητήσει και να το δικαιολογήσει. Και να έρθει έγκριση από το Υπουργείο»…

Κι έτσι χάνεται πολύτιμος χρόνος. Το «μόνο η αγάπη μπορεί» δεν αρκεί… Πώς αντιμετωπίζονται τα παιδιά με αναπηρίες από την κοινωνία, αλήθεια; «Το παιδί με αναπηρίες έχει πράγματα να πει. Μπορεί να μην μπορεί να τα πει προφορικά, νοητικά δεν υστερεί όμως. Δώστε του την ευκαιρία. Οι δυνατότητές του δεν είναι μειωμένες σε σχέση με τα άλλα παιδιά», λέει η Γιούλα Πιτσιάλη.

Μάθαμε όλοι να μιλάμε για την αγάπη που χρειάζονται τα παιδιά με αναπηρίες και κάναμε το «μόνο αγάπη θέλουν αυτά τα παιδιά», σύνθημα. «Το “μόνο η αγάπη” δεν μας βρίσκει σύμφωνους. Όπως όλα τα παιδιά θέλουν αγάπη, έτσι κι αυτά, αλλά χρειάζονται και τα μέσα εκείνα που θα τους επιτρέψουν να έχουν πρόσβαση είτε στην εκπαίδευση είτε στην κοινωνία είτε στην εργασία. Άρα δεν σταματούμε στο “μόνο η αγάπη μπορεί”». Κι εξηγεί η Γιούλα Πιτσιάλη: «Ένα παιδί κωφό, αν το βάλεις σε μία τάξη χωρίς διερμηνεία, χωρίς να του έχεις μάθει τη Νοηματική, θα είναι ανάπηρο.

Όταν όμως του προσφέρεις αυτά που χρειάζεται δεν θα είναι ανάπηρο στην τάξη. Και η μυωπία είναι αναπηρία. Ανακαλύψαμε όμως τα γυαλιά. Τα παιδιά μας δεν είναι ασθενείς. Έχουν μια αναπηρία». Γνωρίζουν τα δικαιώματα των παιδιών τους και τα διεκδικούν οι γονείς παιδιών με αναπηρίες; «Τα τελευταία χρόνια άρχισαν να ενημερώνονται οι γονείς. Επειδή το κράτος είναι ανίκανο να στηρίξει τα παιδιά με αναπηρίες, αλλά και την οικογένεια -όπως συμβαίνει στο εξωτερικό- τα κάνει όλα η οικογένεια»… Τραγική η διαπίστωση.

Είναι και τα θέματα υγείας…

Οι θεραπείες είναι χρόνιες για τα παιδιά με αναπηρίες. Και οι περισσότερες, αν όχι όλες, δεν παρέχονται από το κράτος. Όταν τα παιδιά είναι στο σχολείο, δεν θα προλάβουν το φυσιοθεραπευτήριο του κράτους, για παράδειγμα, που κλείνει στις 3 το απόγευμα. Και το Υπουργείο Υγείας δεν αναλαμβάνει τις ευθύνες του. Το κόστος των θεραπειών είναι τεράστιο. Χειρουργεία για παιδιά με κινητικά προβλήματα μπορεί να γίνονται. Παρακάτω όμως; Δεν υπάρχουν κέντρα αποκατάστασης. Άρα οι γονείς θα τρέξουν στο εξωτερικό με ό,τι αυτό συνεπάγεται…

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.