Συναντήσεις/ Ορίζοντας

Σάντρα Ελευθέριου: Οι χαρακτήρες που πλάθω είναι η παρέα μου 

Ο Αντώνης Γεωργίου συναντά την εικονογράφο και συγγραφέα Σάντρα Ελευθερίου και μιλάνε για το παιδικό και εφηβικό βιβλίο, την εικονογράφηση και τη συγγραφή

 Το πιο δύσκολο είδος για μένα είναι το παιδικό βιβλίο

 Ξεκίνησες ως εικονογράφος. Θυμάσαι το πρώτο σου βιβλίο;


Το πρώτο μου βιβλίο, αν δεν κάνω λάθος,  ήταν το «Παιδικές ιστορίες» της κυρίας Έλλης Παιονίδου, από τις εκδόσεις Κ. Επιφανίου.

Πόσο σημαντική θεωρείς την εικονογράφηση σε ένα παιδικό βιβλίο και ποια τα “όρια” της;  Δεν εμποδίζει κάποτε τη φαντασία των παιδιών να φτιάξουν τις δικές τους εικόνες;

Όταν ήμουν μικρή, διάβαζα πρώτα το βιβλίο μέσα από τις εικόνες και μετά επέστρεφα για να διαβάσω το κείμενο και να διαπιστώσω αν υπέθεσα σωστά την ιστορία.  Την ίδια σημασία δίνω και τώρα στην εικόνα.  Όχι γιατί πρέπει απαραίτητα να σου μεταφέρει οπτικά την υπόθεση, αλλά να σου μεταδίδει το συναίσθημα.  Με τα χρώματα, τις γραμμές, μικρές λεπτομέρειες κρυμμένες σε γωνίτσες…  Γι’ αυτό και δεν νομίζω να στέκει εμπόδιο στη φαντασία των παιδιών, ίσα ίσα, την προκαλεί.

Τα βιβλία αλλάζουν γιατί μιλάνε σε διαφορετικές γενιές κι έτσι πρέπει

Πως γεννιούνται οι δικές σου εικόνες που βάζεις σε ένα βιβλίο; Είναι διαδικασία “μια και έξω” ή χρειάζεσαι χρόνο;  


Εξαρτάται από το βιβλίο.  Κάποια κείμενα σου δίνουν ξεκάθαρες εικόνες, ή την ελευθερία να τα δουλέψεις με το ένστικτό σου.  Έχω όμως εικονογραφήσει και βιβλία που ήθελαν έρευνα, λόγω θέματος, ή άλλα που για να βρω τον τρόπο να τα εικονογραφήσω χρειάστηκε βαθύς διαλογισμός, πολλά σκίτσα και άπειροι πειραματισμοί.

Η συγγραφή πως προέκυψε;

Από μικρή μου άρεσε να γράφω, ίσως περισσότερο από την ζωγραφική.  Κι επειδή η φίλη Φυτούλα Βακανά διάβασε κάποια παραμυθάκια μου, με εμπιστεύτηκε να γράψουμε μαζί το «Από την πόλη έρχομαι….» που τελικά βραβεύτηκε από τον Κυπριακό Σύνδεσμο Παιδικού και Νεανικού Βιβλίου. Κι έτσι έγινε η αρχή για να πάρω θάρρος και να στείλω κείμενά μου σε εκδότες.

Γιατί παιδική/ νεανική λογοτεχνία; Ποια η βασική διαφορά της (αν υπάρχει) από τη λογοτεχνία γενικότερα;


Έχω γράψει παιδικό κι εφηβικό.  Και άπειρα άλλα που δεν έχουν δει το φως της ημέρας.  Το πιο δύσκολο είδος για μένα είναι το παιδικό.  Να γράψεις με προσοχή γιατί οι αναγνώστες σου είναι μικρά παιδιά, αλλά απ’ την άλλη με σεβασμό, γιατί ξέρεις την αντίληψη που έχουν.   Να συμπτύξεις όλη την ιστορία σε όσο δυνατό λιγότερες γραμμές.  Και να δώσεις κάτι.  Και να αλατίσεις με χιούμορ.  Πολύ δύσκολο.

Αν τα παιδιά έχουν συνεχή επαφή με το βιβλίο  η σχέση αυτή δεν θα χαθεί.

Dd8A84 Fce15514D8A9Fcb2077D1C450B03E44D

Από το Φύλακα του οκτώ στο Είσαι αστέρι, δύο διαφορετικά βιβλία που απευθύνονται και σε άλλες ηλικίες παιδιών. Πες μας λίγα λόγια για αυτά. Πρώτα για τον Φύλακα

Το βιβλίο «Ο Φύλακας του 8κτώ» γράφτηκε με πολλή αγάπη και καμία πρόθεση για έκδοση, αρχικά τουλάχιστον.  Η συγγραφή είναι οι διακοπές μου και οι χαρακτήρες που πλάθω, η παρέα μου.  Ο Αιμίλιος είναι για μένα πολύ ξεχωριστός, πιο αγαπημένος απ’ όσους ήρωες έχω γράψει ή εικονογραφήσει.  Για άγνωστο λόγο (που ναι, όποιος διαβάσει το βιβλίο, θα μάθει και τον λόγο) εγκαταλείπεται στο πλατύσκαλο ενός ορφανοτροφείου όπου και μεγαλώνει, μέχρι που επιτέλους ένα φαινομενικά ιδανικό ζευγάρι τον υιοθετεί.  Φυσικά, κάθε άλλο παρά ιδανικό είναι, όμως μέσα από διάφορες περιπέτειες και δυσάρεστα γεγονότα, οι θετοί γονείς του Αιμίλιου θα γίνουν η αιτία να αλλάξει η ζωή του, ακόμη και να μάθει πως στην πραγματικότητα, δεν είναι αυτός που πάντα πίστευε πως είναι.  Πολλή περιπέτεια, μυστήριο, αγωνία και (εύχομαι) χιούμορ.

Λίγα λόγια τώρα για το Είσαι αστέρι!


Το «Είσαι αστέρι!» ξεκίνησε από εικονοβιβλίο για διαγωνισμό.  Το κείμενο μπήκε αργότερα.  Οπότε το δούλεψα πολύ διαφορετικά και το παίδεψα πολύ μέχρι να το παραδώσω.  Σ’ αυτή την ιστορία, ο ήρωας είναι και πάλι αγόρι, μόνο που δεν έχει όνομα.  Έχει όμως μια γάτα κι αυτή σίγουρα έχει όνομα.  Την λένε Λάρα.  Κι όπως όλες οι γάτες είναι ειλικρινείς και ίσιες, έτσι και η Λάρα δεν φοβάται να δείξει πόσο αμφιβάλει τις ικανότητες του μικρού όταν όλοι του λένε πως είναι αστέρι.  Αστέρι στην μουσική, αστέρι στη ζωγραφική, αστέρι σε ό,τι κάνει.  Δεν είναι όμως μόνο η Λάρα που αμφιβάλει κι απορεί όταν όλοι γύρω του κτυπάνε παλαμάκια.  Κι ο ίδιος δεν είναι σίγουρος πως είναι αστέρι και στεναχωριέται. Γιατί οι αποτυχίες έρχονται η μία μετά την άλλη.  Κι επειδή όλοι έχουμε τουλάχιστον ένα αστέρι, θα έρθουν έτσι τα πράγματα, που ανέλπιστα, θα βρει κι ο μικρός μας ήρωας το δικό του αστέρι.

Στην εποχή της τεχνολογίας δεν είναι φυσιολογικό τα παιδιά να δυσκολεύονται να διαβάζουν ένα βιβλίο; Πώς προωθούμε τη φιλαναγνωσία;

Η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει στην φιλαναγνωσία εκεί που βιβλίο και τεχνολογία συναντιούνται, είτε είναι ηλεκτρονικό βιβλίο, ή κάποια εφαρμογή.  Δεν πιστεύω πως είναι ή το ένα ή το άλλο.  Ακόμη κι αν έχεις διαβάσει κάποιο βιβλίο ηλεκτρονικά, αν το αγάπησες, θα πας στο βιβλιοπωλείο να το αγοράσεις.   Αν τα παιδιά έχουν συνεχή επαφή με το βιβλίο (και υπάρχουν τόσα πολλά, πανέξυπνα, πανέμορφα βιβλία με ποικιλία θεμάτων, για κάθε ηλικία και γούστο) η σχέση αυτή δεν θα χαθεί.

 

Cache 726X510 Crop Medium 1061152 4355832 13112020 CopyCache 728X3000 Analog Medium 1061139 5422694 13112020 3745245713196000 2 Copy

Εσύ διάβαζες από παιδί; Ποια βιβλία από αυτά που διάβασες παιδί θυμάσαι έντονα μέχρι σήμερα;


Αγαπημένο μου βιβλίο, «Ο σκληρόκαρδος γίγαντας» και «Το κοριτσάκι με τα σπίρτα» που ακόμη και σήμερα μου είναι αδύνατο να τα διαβάσω χωρίς να κλάψω.  Ένα άλλο βιβλίο που αγαπώ, είναι «Ο πρασινοσκούφης», αλλά αυτό ίσως περισσότερο γιατί είναι βιβλίο της μαμάς μου, από όταν ήταν μικρή.

Έχουν αλλάξει τα παιδικά βιβλία διαχρονικά;

Τα βιβλία αλλάζουν γιατί μιλάνε σε διαφορετικές γενιές κι έτσι πρέπει.  Τα κλασσικά μένουν κλασσικά γιατί είναι πάντα σύγχρονα, όμως τα βιβλία που διάβαζα εγώ, μ’ αυτά που διάβαζα στις κόρες μου κι αυτά που διαβάζω τώρα, είναι πολύ διαφορετικά.  Αλλιώς τα αγόρια, αλλιώς τα κορίτσια, άλλοι προβληματισμοί, άλλες λύσεις.

Που νιώθεις πιο άνετα ως εικονογράφος στα δικά σου βιβλία ή στων άλλων και γιατί;


Στα βιβλία άλλων έχω την αγωνία να διαβάσω, να φανταστώ, να δω τις εικόνες μέσα από το κείμενό τους.  Στα δικά μου κείμενα, οι εικόνες γεννιούνται καθώς γράφω, οπότε η διαδικασία είναι πολύ διαφορετική.  Με αγχώνει να εικονογραφώ δικά μου κείμενα, ίσως γιατί δεν είναι κάτι που έχω κάνει πολλές φορές.

Συγγραφέας ή εικονογραφός ή δεν υφίσταται τέτοιο δίλλημα;

Η εικονογράφηση είναι το επάγγελμά μου.  Ποτέ δεν πίστευα πως θα ήμουν τόσο τυχερή, αλλά ναι.  Η δουλειά μου είναι να φαντάζομαι και να ζωγραφίζω.  Η συγγραφή είναι το χόμπι μου.  Η ξεκούρασή μου.  Να φαντάζομαι και να γράφω.  Χρειάζομαι και τα δύο, δουλειά και ξεκούραση.

Cache 728X3000 Analog Medium 1061150 5188666 13112020 3745249438320000 11

Cache 728X3000 Analog Medium 1061143 3768619 13112020 3745246972116000 6

Εικόνες από τις εικονογραφήσεις της Σάντρας Ελευθερίου και τα εξώφυλλα των βιβλίων της

Cache 728X3000 Analog Medium 1061138 6724336 13112020 3745245268596000 1 Copy

Cache 728X3000 Analog Medium 1061140 4693652 13112020 3745246045008000 4 Copy

Ακολουθήστε το dialogos.com.cy, στο Google News

Οι τελευταίες ειδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο και όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.