Εικόνα απερήμωσης σε έναν από τους ελάχιστους πνεύμονες πρασίνου της Λευκωσίας
Του Σπύρου Σωτηρίου

Εικόνα απερήμωσης ξεκίνησε να παρουσιάζει εδώ και μερικά χρόνια το Εθνικό Δασικό Πάρκο Ακαδημίας στη Λευκωσία.
Η πυκνότητα των ψηλών δέντρων αραίωσε. Σε κάποια σημεία δεν υπάρχουν καθόλου δέντρα… παντού υλοτομημένα ξερά δέντρα. Οι όχθες του ρυακιού αλλοιώθηκαν, δέντρα ξεκίνησαν να γέρνουν επικίνδυνα, ρίζες ψηλών δέντρων πετάχτηκαν έξω από το έδαφος, φυτά που φυτεύτηκαν πρόσφατα ξεράθηκαν… Οι κλιματικές αλλαγές είναι εμφανείς στο άλλοτε πυκνόφυτο πάρκο της πρωτεύουσας, το οποίο παραμένει ένα από τα λίγα δασικά πάρκα της Λευκωσίας.
Το Τμήμα Δασών διαπίστωσε έγκαιρα το πρόβλημα, προβαίνει σε διορθωτικές κινήσεις, ωστόσο φαίνεται πως δεν είναι αρκετές για να αντιστρέψουν την κατάσταση φυσικής αποψίλωσης του πάρκου.
Επισκεφτήκαμε το Πάρκο Ακαδημίας και διαπιστώσαμε ότι η κατάσταση είναι πολύ άσχημη και όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες, αυτός ο πνεύμονας πρασίνου οδεύει προς αργό θάνατο.

 

Ξηραίνονται τα νέα φυτά λόγω λειψυδρίας

Το Τμήμα Δασών κατά καιρούς προχωρά σε δεντροφύτευση των χώρων του πάρκου που αποψιλώθηκαν λόγω ξήρανσης των δέντρων. Όμως, όπως διαπιστώσαμε, πάρα πολλά φυτά που φυτεύτηκαν πρόσφατα ξεράθηκαν λόγω λειψυδρίας. Στις φώτο 1 και 2 τα δενδρύλλια (σε διαφορετικά σημεία του πάρκου) φυτεύτηκαν σχετικά πρόσφατα και ξεράθηκαν. Σε άλλο σημείο (δίπλα από το παλιό λεπροκομείο) -φώτο 3- έχουν ξεραθεί όλα τα φυτά που φυτεύτηκαν πριν μερικά χρόνια.

Ανομβρία και απουσία ποτίσματος

Η Ανοιχτή Πρωτοβουλία Πάρκου Ακαδημίας συστάθηκε από ανθρώπους που αγαπούν και ζουν καθημερινά το πάρκο. Βλέποντας την πορεία αποψίλωσης του πάρκου απέστειλαν διάφορες επιστολές προς το Τμήμα Δασών λαμβάνοντας διαβεβαιώσεις ότι γίνεται η καλύτερη δυνατή προσπάθεια για διατήρηση του δάσους. Ωστόσο φαίνεται ότι η διαχείριση της κατάστασης από τους αρμοδίους δεν έχει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Στην τελευταία επιστολή της Πρωτοβουλίας προς το Τμήμα Δασών, ημερομηνίας 25 Απριλίου 2018, αναφέρονται μεταξύ άλλων τα εξής:
«Μετά από επιτόπια και ενδεικτική καταμέτρηση σε ένα συγκεκριμένο σημείο του ΕΔΠΑ διαπιστώθηκε ότι σε σύνολο περίπου 100 πρόσφατα φυτευμένων δενδρυλλίων παρατηρήθηκε ξήρανση 20 εξ αυτών. Παρόμοια ποσοστά ξήρανσης παρατηρούνται και σε άλλα σημεία του ΕΔΠΑ που έγινε πρόσφατη δεντροφύτευση. Περαιτέρω, σε σημεία του πάρκου, όπου υπάρχουν μεγαλύτερα σε ηλικία δέντρα, παρατηρούνται ακόμη μεγαλύτερα ποσοστά ξήρανσης. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι σε σημείο του πάρκου δίπλα στο ρυάκι καταμετρήσαμε σε σύνολο 64 δέντρων 14 νεκρά ή πρόσφατα κομμένα δέντρα. Επιπλέον, πάρα το ότι κατά τους φθινοπωρινούς μήνες κόπηκε η πλειονότητα των ξηρών δέντρων, στη συνέχεια παρατηρήθηκε ξήρανση και άλλων και μάλιστα με γοργούς ρυθμούς όχι μόνο λόγω της παρατεταμένης ανομβρίας, αλλά και της απουσίας συστηματικού ποτίσματος».
Τα πιο πάνω που αναφέρει η Πρωτοβουλία, καθώς και τα πλείστα όσα αναγράφονται στις επιστολές προς τους αρμόδιους, μπορεί κάποιος εύκολα να τα διαπιστώσει με μια επίσκεψη στο Πάρκο Ακαδημίας.

Κόβουν τα ξερά δέντρα και αφήνουν πίσω τους τα κλαδιά

Άλλο πρόβλημα που παρατηρείται είναι ότι σε πολλά σημεία του πάρκου βρίσκουμε διάσπαρτα κλαδιά δέντρων που έχουν υλοτομηθεί (φώτο 4-5). Σύμφωνα με την πληροφόρηση που έχουμε, κάποιοι παίρνουν άδεια από το Τμήμα Δασών για να κόψουν τα ξερά δέντρα για καυσόξυλα, ωστόσο αφήνουν πίσω τους όλα αυτά τα κλαδιά, τα οποία υποτίθεται ότι έχουν υποχρέωση να μαζεύουν.

Δέντρα γέρνουν επικίνδυνα

Κατά μήκος της όχθης του ρυακιού παρατηρείται μια φυσική διαπλάτυνση, πιθανότατα λόγω της ανομβρίας, με αποτέλεσμα να υποχωρεί το χώμα από τις ρίζες πολλών μεγάλων δέντρων (φώτο 6) και αυτά να γέρνουν επικίνδυνα. Μάλιστα σε ένα σημείο του πάρκου το ρυάκι βρίσκεται δίπλα από σπίτια και όπως διαπιστώσαμε το χώμα υποχώρησε στις ρίζες των δέντρων και ξεκίνησαν να γέρνουν (φώτο 7). Την ίδια στιγμή λόγω της ανομβρίας λιγοστεύει η ροή νερού στο ρυάκι και οι ρίζες των δέντρων επεκτείνονται και βγαίνουν έξω από το χώμα προς αναζήτηση νερού.

 

33031298_10156219213762295_6678275228717547520_n

Χαρακτηριστική της κατάστασης που επικρατεί στο Πάρκο Ακαδημίας είναι η φώτο 8, όπου βλέπουμε τη συνολική εικόνα. Από τη μια υγιή νεαρά πεύκα. Ακριβώς δίπλα βλέπουμε κομμένα ξερά δέντρα, παραδίπλα εντοπίζουμε «ετοιμοθάνατα» πεύκα και στο βάθος νεαρά δενδρύλλια που φυτεύτηκαν από το Τμήμα Δασών και σχεδόν τα μισά έχουν ήδη ξηρανθεί. Το δάσος εκπέμπει SOS και πρέπει να το σώσουμε.