Σε νέες περιπέτειες το χαλλούμι



Από το ναυάγιο της συμφωνίας στο Προεδρικό στην αύξηση της ποσότητας του αιγοπρόβειου γάλακτος

Η στασιμότητα του φακέλου στην Κομισιόν και τα νέα δεδομένα μετά το Brexit

Του Γιάννη Κακαρή

Όσο περνούν τα χρόνια, γίνεται όλο και πιο πολύπλοκη η έγκριση του φακέλου για το χαλλούμι, αφού προκύπτουν νέες υποθέσεις που αμφισβητούν τα κυπριακά σήματα. Την ίδια ώρα δεν τηρούνται οι πρόνοιες του φακέλου, με τα χρονικά περιθώρια για πλήρη εναρμονισμό να στενεύουν απειλητικά. Πιο πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί η υπόθεση κατά την οποία ουγγρική εταιρεία προσπαθεί να καταχωρίσει εμπορικό σήμα στο Ηνωμένο Βασίλειο, με το όνομα «Hadjú Halloumi». Το Ίδρυμα για την Προστασία του Παραδοσιακού Τυριού της Κύπρου αμφισβήτησε την ικανότητα της εταιρείας να κατοχυρώσει το προϊόν της με τη συγκεκριμένη ονομασία, υποστηρίζοντας ότι «δεν πληροί τις απαραίτητες προϋποθέσεις για τη χρήση της λέξης “Halloumi” στο εμπορικό σήμα τους». Από την πλευρά της η εταιρεία υποστήριξε ότι το όνομα που χρησιμοποιεί είναι σαφώς διαφορετικό από το “Halloumi”, αφού το “Hadjú” είναι γραμμένο με μεγάλα γράμματα πάνω από το “Halloumi”. Ωστόσο, το δικαστήριο αποφάσισε υπέρ των Ούγγρων σε καταρχήν ακροαματική διαδικασία.

 

Έξι χρόνια μετά και οι δυσκολίες παραμένουν…

Σήμερα βρισκόμαστε έξι ολόκληρα χρόνια μετά από την κατάθεση της αίτησης για κατοχύρωση του «κυπριακού λευκού χρυσού», αλλά φαίνεται πως είναι σχεδόν αδύνατον να υλοποιήσουμε έστω τις πιο βασικές από τις πρόνοιές του. Τα προβλήματα του φακέλου που αφορούν τις φυλές των ζώων από τις οποίες πρέπει να προέρχεται το γάλα, αλλά και την τροφή τους, είναι λίγο ως πολύ γνωστά και πολύ δύσκολα επιλύονται. Επίσης, δύσκολη είναι η επίτευξη του στόχου, όπως η ποσόστωση αιγινού ή/και πρόβειου γάλακτος στο χαλλούμι, φτάσει στο 51%. Συγκεκριμένα, το 2014, με την καταχώριση της αίτησης για πιστοποίησή του ως προϊόντος Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), δόθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή περιθώριο μέχρι το 2024 για πλήρη εναρμόνιση με το φάκελο.

Σύμφωνα με το ισχύον κυβερνητικό διάταγμα, σήμερα το χαλλούμι πρέπει να περιέχει 20% αιγινό ή πρόβειο ή πρόσμειξη αυτών. Επομένως, για να φτάσουμε το στόχο του 51% μέχρι το 2024, θα πρέπει να αυξάνεται η παραγωγή αιγοπρόβειου γάλακτος, άρα και το ποσοστό που θα πρέπει να περιλαμβάνει το χαλλούμι, 6,5% ανά έτος.

 

Ναυάγιο της συμφωνίας και αύξηση στο 25% από τον Σεπτέμβρη

 

Είναι κοινά αποδεκτό ότι η παραγωγή αιγοπρόβειου γάλακτος έχει σημειώσει μερική αύξηση, για αυτό ο Υπουργός Γεωργίας εξέφρασε την ετοιμότητα όπως τροποποιήσει το διάταγμα για το ποσοστό, από 20% σε 25%.  Από την πλευρά τους οι τυροκόμοι αντέδρασαν έντονα, με αποτέλεσμα την πραγματοποίηση της σύσκεψης Φεβρουαρίου στο Προεδρικό, υπό την αιγίδα του Προέδρου Αναστασιάδη. Κατά τη σύσκεψη, οι τυροκόμοι κατέθεσαν πρόταση όπως παραμείνει το ποσοστό αιγοπρόβειου στο 20%, αλλά δεσμεύτηκαν να καταρτίσουν συμφωνητικό με το οποίο θα συμφωνούν να λαμβάνουν όλη την ποσότητα αιγοπρόβειου γάλακτος και να δοθεί αύξηση 5 σεντς ανά λίτρο. Μετά από 2 χρόνια θα δινόταν ακόμα μια αύξηση της τάξης των 5 σεντς.

Σε περίπτωση που δεν θα κατέληγαν σε συμφωνία οι δύο πλευρές, ο υπουργός διεμήνυσε ότι θα προχωρήσει στην έκδοση διατάγματος για αύξηση του ποσοστού στο 25%. Θυμίζουμε ότι υπήρξαν έντονες καταγγελίες από τις αγροτικές οργανώνεις καθώς με την έξοδό τους από το Προεδρικό διεμήνυσαν πως δεν πρόκειται να εφαρμόσουν κάτι τέτοιο. Έτσι και έγινε. Με έντεχνο τρόπο οι τυροκόμοι κατέθεσαν προτάσεις οι οποίες δεν θα μπορούσαν να γίνουν αποδεκτές από τους αιγοπροβατοτρόφους.

Εκτός από τα συμφωνηθέντα, εντός της συμφωνίας, μπήκαν και όλες οι πρόνοιες του φακέλου, οι οποίες αντικειμενικά είναι προβληματικές και δεν μπορούν να εφαρμοστούν. Δηλαδή, το γάλα να παράγεται από συγκεκριμένες φυλές και τα ζώα να τρέφονται από συγκεκριμένα φυτά, ενώ θα πρέπει να βόσκουν ολόχρονα.

 

Επανέρχεται το 25% από τον Σεπτέμβριο

Από την πλευρά τους, οι αγροτικές οργανώσεις απάντησαν πως από τη στιγμή που θέλετε να γίνει συμφωνία με τους πιο πάνω όρους του φακέλου, τότε θα πρέπει το ποσοστό αιγοπρόβειου γάλακτος να είναι 51%, όπως προνοεί και ο φάκελος. Έτσι η συμφωνία του Προεδρικού ναυάγησε. Ως εκ τούτου ο Υπουργός Γεωργίας διαβίβασε το θέμα στον Υπουργό Εμπορίου, ο οποίος έχει την αρμοδιότητα για την έκδοση του συγκεκριμένου διατάγματος, και αναμένεται ότι η τροποποίηση του ποσοστού θα ξεκινήσει να ισχύει από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο. Στο διάταγμα θα αναφέρεται ότι για περίοδο 8 μηνών (Ιανουάριος – Αύγουστος), το χαλλούμι θα πρέπει να περιέχει 25% αιγοπρόβειο γάλα. Για περίοδο 4 μηνών (Σεπτέμβρης – Δεκέμβρης), κατά την οποία για βιολογικούς λόγους είναι μειωμένη η παραγωγή, το ποσοστό θα είναι στο 20%.

 

Μείωση παραγωγής αιγοπρόβειου χαλλουμιού

Από την πλευρά τους οι τυροκόμοι εκφράζουν έντονη δυσφορία για την αύξηση του ποσοστού σε 25%, αφού όπως λένε ο Υπουργός Γεωργίας δεν κάλεσε σε διαβούλευση. Όπως ανέφερε στη «Χαραυγή» ο πρόεδρος του Συνδέσμου Τυροκόμων Κύπρου, Γιώργος Πέτρου, «μαθαίνουμε από τα ΜΜΕ ότι θα αυξηθεί το ποσοστό. Έπρεπε να γίνει διαβούλευση, αλλά κανένας δεν μας κάλεσε να διαβουλευθούμε. Λες και δεν έχουμε καμία αξία, λες και δεν είμαστε εμείς που φέραμε την ανάπτυξη, ότι δεν είμαστε εμείς που φέραμε τον τομέα σε σημείο που να εργοδοτούνται 13 χιλιάδες άτομα».

Πρόσθεσε ότι όπου μπορούν με νόμιμο τρόπο να αντιδρούν, θα το πράττουν, αφού «δεν μας λαμβάνουν υπόψιν. Αυτό είναι το παράπονό μας». Σημείωσε ότι η αύξηση του ποσοστού από 20% σε 25% θα φέρει νέα προβλήματα, αφού δεν θα υπάρχει τόσο γάλα ώστε να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της αγοράς. Για αυτό, όπως είπε ο κ. Πέτρου, θα αναγκαστούν να περιορίσουν την παραγωγή χαλλουμιών που έχουν ως μοναδικό συστατικό το αιγοπρόβειο γάλα. Έτσι θα ικανοποιήσουν την απαίτηση για παραγωγή χαλλουμιού με 25% αιγοπρόβειο και 75% αγελαδινό. Αυτό θα φέρει και τη μείωση της εξαγωγής του αμιγώς αιγοπρόβειου χαλλουμιού στις ΗΠΑ.

 

Συντονισμός, αποτελεσματικός έλεγχος και κίνητρα

Από την πλευρά τους, σύσσωμες οι αγροτικές οργανώσεις εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την πρόθεση αύξησης της ποσόστωσης. Όπως ανέφερε στη «Χαραυγή» ο Γενικός Γραμματέας της αγροτικής οργάνωσης ΠΕΚ, Μιχάλης Λύτρας, η απόφαση του Υπουργικού ικανοποιεί τους κτηνοτρόφους, αλλά «αυτό που έχει σημασία είναι το πώς θα ελέγχεται. Πρέπει να γίνονται συχνότεροι και αντικειμενικοί έλεγχοι για να διασφαλίζεται η τήρηση του διατάγματος». Πρόσθεσε ότι «το Υπουργείο Γεωργίας έχει την ευθύνη να δώσει διάφορα κίνητρα στους κτηνοτρόφους, ώστε να αυξηθεί περαιτέρω η παραγωγή αιγοπρόβειου γάλακτος, κάτι για το οποίο έχει δεσμευτεί η κυβέρνηση». Σημείωσε ότι κοινή θέση των αγροτικών οργανώσεων είναι πως «πρέπει να παρθούν και άλλα μέτρα προς αυτόν το σκοπό και να μη μένουν στα λόγια», εξηγώντας ότι «υπάρχουν πρακτικές δυσκολίες που δεν επιτρέπουν στους κτηνοτρόφους να μετακομίσουν τα υποστατικά τους και να τα αναβαθμίσουν». Όπως είπε, δεν μπορεί από τη μια το Υπουργείο Γεωργίας να εξαγγέλλει κίνητρα και από την άλλη να σκοντάφτουν στο Τμήμα Πολεοδομίας του Υπουργείου Εσωτερικών, υποδεικνύοντας ότι «θα πρέπει να υπάρχει μια κοινή γραμμή από την κυβέρνηση και όπου χρειάζονται νομοθετικές τροποποιήσεις να κατατεθούν στη Βουλή».

 

Το Brexit έρχεται – Η κατοχύρωση χαλλουμιού όχι

Σε ό,τι αφορά την εξέταση του φακέλου και την κατοχύρωση του χαλλουμιού ως προϊόντος Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης, δεν υπήρξε καμία διαφοροποίηση, αφού οι λόγοι που έμεινε κλειστός στα συρτάρια της ΕΕ είναι κυρίως πολιτικοί. Ωστόσο, είναι επιβεβλημένη η άμεση και θετική κατάληξη του φακέλου, ώστε να διασφαλιστεί πως θα ενταχθεί και στην εμπορική συμφωνία μεταξύ της ΕΕ και του ΗΒ για το Brexit.

Περί τα τέλη Απριλίου, το Υπουργείο Γεωργίας δήλωνε πως με επιστολή του ο Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τον υπουργό αναγνώρισε τη σημαντικότητα του θέματος, αναφέροντας ότι θα πραγματοποιήσει επίσκεψη στο νησί μετά τη λήξη της πανδημίας του κορονοϊού. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, δεν έχει πραγματοποιηθεί τέτοια επίσκεψη, ενώ η πιστοποίηση αντιμετωπίζει προβλήματα και από την Επιτροπή Υγείας της ΕΕ, στην οποία ηγείται η Στέλλα Κυριακίδου. Πλέον, το κυπριακό Υπουργείο διαμηνύει ότι θα πρέπει να αναμένουμε εξελίξεις τον ερχόμενο Σεπτέμβρη.