Σημαντικές οι αλλαγές στο κλίμα της Κύπρου – Υπαρκτό το φαινόμενο της ερημοποίησης

Του Μιχάλη Μιχαήλ


Κατεβάστε το  Dialogos App
Apple | Android | Huawei



Τα τελευταία χρόνια όλοι μας αντιλαμβανόμαστε την κλιματική αλλαγή που σημειώνεται στην Κύπρο και όχι μόνο. Κι αυτό το αντιλαμβάνεται ο καθένας μας συγκρίνοντας τις θερμοκρασίες και τα καιρικά φαινόμενα των τελευταίων χρόνων. Τι προκαλεί αυτή την κλιματική αλλαγή και πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί είναι ένα μεγάλο θέμα, αφού όπως ανέφερε στη «Χαραυγή» ο διευθυντής της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, Κλεάνθης Νικολαΐδης, η σύγχρονη αλλαγή οφείλεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα. Πάντως τόνισε ότι για να τεκμηριωθεί επιστημονικά η αλλαγή θα πρέπει να γίνει σύγκριση μέχρι τα τελευταία 30 χρόνια. Όπως ανέφερε συγκεκριμένα, αν πάμε πίσω μόνο 30 χρόνια από σήμερα, είμαστε μέσα στην κλιματική αλλαγή. Αν όμως συγκρίνουμε τα τελευταία 30 χρόνια (από το 1990 μέχρι σήμερα) με τα προηγούμενα 30 χρόνια (από το 1960 μέχρι το 1990), τότε θα φανεί μια αισθητική διαφορά.

Η ανθρώπινη δραστηριότητα και το φαινόμενο του θερμοκηπίου

Τίθεται ωστόσο και το ερώτημα, πού οφείλεται η κλιματική αλλαγή. Ξέρουμε από την ιστορία ότι στην ιστορία του πλανήτη υπήρξαν πολλές και μεγάλες κλιματικές αλλαγές. Οι αλλαγές εκείνες αποτελούν συνέχεια των σύγχρονων αλλαγών; Ο κ. Νικολαΐδης σε αυτό το ερώτημα απαντά ότι οι αλλαγές που έγιναν πριν από ακόμα και 5 εκατομμύρια χρόνια δεν έχουν σχέση με τις σημερινές αλλαγές, αφού οι αλλαγές του παρελθόντος οφείλονται σε γεωλογικούς και άλλους φυσικούς παράγοντες, ενώ οι αλλαγές που σήμερα βιώνουμε οφείλονται στον ανθρώπινο παράγοντα και στη δραστηριότητά του. Ο κ. Νικολαΐδης εξήγησε ότι σήμερα ο άνθρωπος ζει σε μεγαλουπόλεις, έχει πάρα πολλές ανάγκες για να ζει πιο άνετα και για να επιτευχθεί αυτό χρειάζονται επίγειες, αεροπορικές και θαλάσσιες συγκοινωνίες για μεταφορά εμπορευμάτων, παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, παραγωγή τροφίμων κ.τ.λ. που η παραγωγή τους χρειάζεται καύσιμη ύλη. Η καύση των ορυκτών πόρων παράγει καπνό, δηλ. διοξείδιο του άνθρακα. Το διοξείδιο του άνθρακα παραμένει στην ατμόσφαιρα για μεγάλο χρονικό διάστημα και απορροφάται από τη θάλασσα. Μέχρι όμως να απορροφηθεί παραμένει στην ατμόσφαιρα και δημιουργεί γύρω από την επιφάνεια της Γης, σε ύψος 5 χιλιάδων ποδών ένα στρώμα το οποίο επιτρέπει στην ηλιακή ακτινοβολία να περάσει από μέσα και να φτάσει στη Γη αλλά δεν επιτρέπει το αντίθετο, δηλαδή την επιστροφή της ακτινοβολίας της Γης να εξέλθει προς το διάστημα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να εγκλωβίζεται μεγάλη ποσότητα ακτινοβολίας μεταξύ της Γης και του στρώματος και έτσι δημιουργείται το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Έτσι, συμπλήρωσε, η θερμοκρασία κάθε ημέρα είναι ψηλότερη από την προηγούμενη και αυτό πρέπει να μας ανησυχεί. Σημείωσε επίσης χαρακτηριστικά ότι πριν 100 χρόνια η μέση τιμή της θερμοκρασία της Γης ήταν 13,5 βαθμοί Κελσίου, ενώ σήμερα η μέση θερμοκρασία της Γης είναι 14,5 βαθμούς Κελσίου. Κι αυτή η διαφορά είναι σημαντική ποσότητα, συγκρινόμενη με το μέγεθος της Γης και τη συνεχή αύξηση της θερμοκρασίας.

Untitled 1

Στην Κύπρο έχουμε κλιματική αλλαγή

Ρωτήσαμε τον διευθυντή της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας κατά πόσον η κατάσταση στην Κύπρο είναι ανησυχητική. Απάντησε ότι για να μπορέσει να εκτιμηθεί το κλίμα σε μια περιοχή χρειάζεται να μετρηθεί η παράμετρος της θερμοκρασίας και η παράμετρος της βροχής. Ο κυπριακός χειμώνας, για παράδειγμα, χαρακτηρίζεται ως βροχερός και οι θερμοκρασίες μέτριες. Εάν οι θερμοκρασίες είναι λίγο πιο ψηλές από τις μέτριες και η βροχόπτωση είναι λιγότερη, τότε έχουμε κλιματική αλλαγή. Στην Κύπρο παρατηρείται τα τελευταία 120 χρόνια ότι η μέση τιμή της βροχής που πέφτει κάθε χρόνο μειώνεται, ενώ η τιμή της θερμοκρασίας αυξάνεται. Αυτό δείχνει ότι στην Κύπρο έχουμε όντως κλιματική αλλαγή. Όμως, υπενθυμίζει, αυτό δεν αφορά μόνο την Κύπρο, αλλά είναι αυτό που γίνεται παγκόσμια.

Υπαρκτό το φαινόμενο της ερημοποίησης

Ένα άλλο φαινόμενο που συμβαίνει στην Κύπρο είναι αυτό της ερημοποίησης. Όπως εξήγησε ο κ. Νικολαΐδης, ερημοποίηση έχουμε όταν πλέον το έδαφος δεν μπορεί να φιλοξενήσει βλάστηση που φιλοξενούσε προηγουμένως. Στην Κύπρο αφού έχουμε αύξηση της θερμοκρασίας και μείωση της βροχής, παρατηρείται ότι το χώμα δεν μπορεί να φιλοξενήσει είδη που φιλοξενούσε προηγουμένως. Αυτό, σημείωσε, δεν συμβαίνει μόνο στην Κύπρο αλλά παρατηρείται και σε άλλες χώρες. Έφερε ως παράδειγμα το ότι το κλίμα και το έδαφος στο παρελθόν φιλοξενούσε σταφύλια που έκαναν πολύ καλό κρασί, ενώ σήμερα αυτό έχει εκλείψει και παρόμοιες ποικιλίες ευδοκιμούν και στη Γερμανία και στη Γαλλία, ακόμα και στην Αγγλία. Άρα, σημείωσε, η κλιματική ζώνη στην οποία μπορεί να ευδοκιμήσει το αμπέλι πήρε μεγαλύτερο γεωγραφικό πλάτος και ευδοκιμεί εκεί που δεν ευδοκιμούσε προηγουμένως. Πρόσθεσε ότι φυτείες που ευδοκιμούσαν σε νοτιότερες περιοχές άρχισαν να ευδοκιμούν στην περιοχή της Κύπρου, ακόμα και στα Βαλκάνια. Για σκοπούς πληρέστερης ενημέρωσης, σημειώνουμε ότι ο ευρύτερα αποδεκτός όρος για την ερημοποίηση είναι ο ορισμός του Λεξικού του Πανεπιστημίου Πρίνστον, κατά το οποίο ερημοποίηση είναι «η διαδικασία της μετατροπής γόνιμων γαιών σε εκτάσεις ερήμου, τυπικά ως αποτέλεσμα αποδασώσεως, ξηρασίας ή λανθασμένων/ακατάλληλων γεωργικών ή κτηνοτροφικών μεθόδων». Εξάλλου, η ερημοποίηση έχει επαρκώς οριστεί στο κείμενο της Συμβάσεως των Ηνωμένων Εθνών για την Καταπολέμηση της Ερημοποιήσεως (UNCCD) ως «υποβάθμιση γαιών σε ξηρές, ημίξηρες και μικρής υγρασίας περιοχές που προκαλείται από διαφόρους παράγοντες, όπως οι κλιματικές μεταβολές και οι ανθρώπινες δραστηριότητες».

Μακρά η διαδικασία αποκατάστασης

Ρωτήσαμε τον κ. Νικολαΐδη αν μπορεί να υπάρξει αποκατάσταση, για να μας απαντήσει ότι μαγικές λύσεις για να επανέλθουμε σε αυτό που λέμε κανονικότητα δεν υπάρχουν. Αν δεν ληφθούν μέτρα για να σταματήσει το φαινόμενο του θερμοκηπίου, τα πράγματα θα χειροτερεύουν συνεχώς. Ακόμα κι αν αύριο σταματήσουν να λειτουργούν όλα τα εργοστάσια, υπέδειξε, αυτό δεν σημαίνει ότι θα αποκατασταθεί το κλίμα την επόμενη μέρα. Όπως χρειάστηκαν πολλά χρόνια για να αλλάξει το κλίμα, το ίδιο θα συμβεί και στην περίπτωση που όλος ο κόσμος συμβάλει σε αυτή την αποκατάσταση. Ακόμα κι αν αυτό γίνει, σημείωσε ο Κλεάνθης Νικολαΐδης, η επιστροφή στην κανονικότητα θα γίνει μέχρι το 2080.

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.

Κατεβάστε το  Dialogos App
Apple | Android | Huawei