Φωτογραφία: Παύλος Βρυωνίδης

Παρά το γεγονός ότι η Κυπριακή Δημοκρατία βρίσκεται ένα βήμα πριν την παραπομπή της στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Κομισιόν για παραβίαση των κοινοτικών οδηγιών προστασίας των περιοχών Natura για την επένδυση στη Λίμνη Πόλης Χρυσοχούς, τα αρμόδια κρατικά τμήματα παρακάθισαν σήμερα σε νέα σύσκεψη με εκπροσώπους του ομίλου Σιακόλα για να συζητήσουν τις περιβαλλοντικές συνέπειες του έργου.

Η σύσκεψη, που διήρκησε πέραν των δύο ωρών, έγινε στο παλιό κτήριο του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, Γεωργίας και Περιβάλλοντος και σε αυτήν συμμετείχαν εκπρόσωποι των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών, των οικολογικών οργανώσεων και ειδικοί σε θέματα δικαίου της ΕΕ και για τις χελώνες.

Οι πιέσεις του ομίλου Σιακόλα για να «μην σταματήσει η ανάπτυξη» έφτασαν μέχρι τις Βρυξέλλες, όπου εκπρόσωποι της εταιρείας προσπάθησαν να πιέσουν τους αξιωματούχους της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος να άρουν τις ενστάσεις τους για το έργο.

Την ίδια ώρα έξω από το κτήριο, μέλη της Πρωτοβουλίας για τη Διάσωση των Φυσικών Ακτών πραγματοποίησαν συμβολική διαμαρτυρία αναρτώντας πανιά και στήνοντας πρόχειρα γήπεδα γκολφ, όπου οι χελώνες ήταν «ανεπιθύμητες».

Ανάρτησαν επίσης πανιά υπέρ της προστασίας των χελώνων και κατά της επένδυσης και του ενδεχομένου τσιμεντοποίησης της δεύτερης πιο σημαντικής παραλίας ωοτοκίας των καρέτα-καρέτα και των πράσινων χελώνων στη Μεσόγειο.

Στο στόχαστρο της κριτικής των περιβαλλοντικών ακτιβιστών βρέθηκαν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης, οι υπουργοί Εσωτερικών και Γεωργίας Σωκράτης Χάσικος και Νίκος Κουγιάλης, οι επικεφαλής των τμημάτων Περιβάλλοντος και Πολεοδομίας Κώστας Χατζηπαναγιώτου και Αθηνά Αριστοτέλους και φυσικά ο ίδιος ο επιχειρηματίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η παρέμβαση των μελών της Πρωτοβουλίας έγινε δεκτή με χειροκροτήματα από ορισμένους λειτουργούς του υπουργείου Περιβάλλοντος.

Υπενθυμίζεται ότι η Κομισιόν είχε αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη στις αρχές της Δημοκρατίας, απορρίπτοντας τις περιβαλλοντικές μελέτες που υποβλήθηκαν για το έργο στα τέλη Απριλίου του 2015 και ζητώντας νέες πιο λεπτομερείς μελέτες μέχρι τον Ιούλιο του 2015.

Νέες μελέτες υποβλήθηκαν, μόνο που αντί να μετριάζουν τις ανησυχίες για τις συνέπειες του έργου στις χελώνες, τις αύξησαν, καθώς ο όμιλος θεώρησε σωστό να προσθέσει στο έργο και ένα πολυώροφο ξενοδοχείο.

Ένα βήμα πριν το ΔΕΕ: Πρόσθεσαν ξενοδοχείο δίπλα από την παραλία

Η Πρωτοβουλία για τη Διάσωση των Φυσικών Ακτών διοργάνωσε σήμερα Τρίτη, 1η Μαρτίου 2016, άλλη μία συμβολική πλην όμως δυναμική επιτόπια διαμαρτυρία μπροστά από το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, την ώρα που συνεδρίαζε η Επιτροπή Εκτίμησης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για να αξιολογήσει την «Επικαιροποιημένη Μελέτη Εκτίμησης Επιπτώσεων στο Περιβάλλον (ΜΕΕΠ) για έγκριση τροποποιημένων σχεδίων του έργου Limni Bay Resorts and Golf Courses PLC, στην περιοχή Λίμνη της Πόλις Χρυσοχούς στην Πάφο».

Με αυτόν τον τρόπο, η Πρωτοβουλία για τη Διάσωση των Φυσικών Ακτών εξέφρασε την αντίθεση της στο νέο γύρο περιβαλλοντικής και πολεοδομικής αδειοδότησης της προτεινόμενης μεγάλης ανάπτυξης της εταιρείας “Limni Bay Resorts and Golf Courses Plc”, ιδιοκτησίας του Ομίλου Εταιρειών Σιακόλα, η οποία περιλαμβάνει δύο γήπεδα γκολφ 18 οπών, δύο Club Houses, αθλητικές εγκαταστάσεις, καταστήματα, χώρους στάθμευσης, εξοχικές επαύλεις και ένα πολυτελές ξενοδοχείο 160 κλινών.

Τα μέλη της Πρωτοβουλίας για τη Διάσωση των Φυσικών Ακτών, φορώντας μάσκες με τα πρόσωπα του «Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας», του «Υπουργού Εσωτερικών», του «Υπουργού Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος», του «Διευθυντή του Τμήματος Περιβάλλοντος», της «Διευθύντριας του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως» και του «Εκτελεστικού Προέδρου του Ομίλου Εταιρειών Σιακόλα», «κατασκεύασαν δύο γήπεδα γκολφ» μπροστά από την κεντρική είσοδο του υπουργείου και άρχισαν να επιδίδονται στο άθλημα, χτυπώντας με τα μπαστούνια τους μπαλάκια γκολφ και… θαλάσσιες χελώνες, οι οποίες προφανώς ήταν ανεπιθύμητες στο χώρο της «ανάπτυξης». Παράλληλα, τα μέλη της Πρωτοβουλίας για τη Διάσωση των Φυσικών Ακτών ανάρτησαν πανό και πλακάτ κατά μήκος της πρόσοψης του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, υπό τη μουσική υπόκρουση τραγουδιών που αναφέρονται στην προστασία του περιβάλλοντος.

Η θαλάσσια και παραθαλάσσια περιοχή μεταξύ της Πόλις Χρυσοχούς, της Λίμνης, της Αργάκας και της Γιαλιάς, στην επαρχία Πάφου, προτάθηκε και ανακηρύχθηκε ως «Τόπος Κοινοτικής Σημασίας» τον Μάιο του 2014 και τον Μάρτιο του 2008 αντίστοιχα. Η Προστατευόμενη Περιοχή του Δικτύου Natura 2000 της Λίμνης – Γιαλιάς έχει συνολική έκταση 1750 εκτάρια, εκ των οποίων το 96% αποτελεί θαλάσσια και το 4% χερσαία επικράτεια. Ο «Τόπος Κοινοτικής Σημασίας» χαρακτηρίστηκε για τέσσερα είδη οικοτόπων, ενώ τα οικοσυστήματα αμμοθινών φιλοξενούν διάφορα ενδημικά είδη φυτών, πολλά από τα οποία είναι αμμόφιλα και οι πληθυσμοί τους στην Κύπρο έχουν μειωθεί σημαντικά λόγω της εντατικής εκμετάλλευσης των αμμωδών παραλιών.

Η περιοχή περιλαμβάνει επίσης τη σημαντικότερη σε πυκνότητα παραλία ωοτοκίας της Χελώνας Καρέτα-καρέτα (Caretta caretta) στην Κύπρο και τη δεύτερη σημαντικότερη σε ολόκληρη τη Μεσόγειο (η πρώτη βρίσκεται στη Ζάκυνθο). Παράλληλα, αποτελεί σημαντική περιοχή βόσκησης της Πράσινης Χελώνας (Chelonia mydas), λόγω των εκτεταμένων υποθαλάσσιων λιβαδιών του Κόλπου της Πόλις Χρυσοχούς. Και τα δύο είδη θαλάσσιων χελώνων περιλαμβάνονται στο Παράρτημα II («Ζωικά Είδη Κοινοτικού Ενδιαφέροντος, των οποίων η διατήρηση επιβάλλει τον καθορισμό Ειδικών Ζωνών Διατήρησης») και το Παράρτημα IV («Ζωικά Είδη Κοινοτικού Ενδιαφέροντος που απαιτούν Αυστηρή Προστασία») της «Οδηγίας 1992/43/ΕΟΚ για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας». Τα δύο είδη θαλάσσιων χελώνων θεωρούνται επίσης ως «απειλούμενα» (“endangered”) είδη, σύμφωνα με τα κριτήρια της «Παγκόσμιας Ένωσης Προστασίας της Φύσης» (“International Union for the Conservation of Nature – IUCN”). Επιπλέον, ο μεσογειακός πληθυσμός της Πράσινης Χελώνας χαρακτηρίζεται ως «άμεσα κινδυνεύων», καθώς παρουσιάζει μείωση κατά 80% τα τελευταία δέκα χρόνια, ενώ πλέον στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου το συγκεκριμένο είδος αναπαράγεται μόνο στην Κύπρο και στην Τουρκία.

Η περιοχή της προτεινόμενης ανάπτυξης εφάπτεται με τα όρια της Προστατευόμενης Περιοχής του Δικτύου Natura 2000 και καταλήγει μέχρι την Ζώνη Προστασίας της Παραλίας, ενώ μέρος του ενός από τα δύο γήπεδα γκολφ εμπίπτει εντός του «Τόπου Κοινοτικής Σημασίας». Κατά τον πρώτο γύρο περιβαλλοντικής και πολεοδομικής αδειοδότησης, μεταξύ 2013 και 2015, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέστειλε άνοιξε Υπόθεση Παραβίασης (EU Pilot) του περιβαλλοντικού κεκτημένου, ενώ στη συνέχεια απέστειλε Προειδοποιητική Επιστολή (Letter of Notice) και Αιτιολογημένη Γνώμη (Reasoned Opinion) προς τις καθ’ ύλην αρμόδιες αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, λόγω της κακής εφαρμογής των Άρθρων 6(3) και 12 της «Οδηγίας 1992/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 1992, για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας».

Την στιγμή που η Κυπριακή Δημοκρατία βρίσκεται κυριολεκτικά ένα βήμα πριν το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, αντί να αφαιρεθούν από την πλευρά της παραλίας οι δύο τρύπες του ενός γηπέδου γκολφ και οι 40 πολυτελείς επαύλεις που βρίσκονταν σε πολύ μικρότερη ακτίνα των 480 μέτρων, όπως αρχικά είχε καθοριστεί η περιφερειακή ζώνη προστασίας του βιότοπου των θαλάσσιων χελώνων, οι αρμόδιες αρχές εξετάζουν μία επικαιροποιημένη ΜΕΕΠ στην οποία συμπεριλαμβάνεται και ένα ξενοδοχείο 160 κλινών δίπλα ακριβώς από την παραλία. Η Πρωτοβουλία για τη Διάσωση των Φυσικών Ακτών καλεί τις καθ’ ύλην αρμόδιες αρχές (συγκεκριμένα, το Τμήμα Περιβάλλοντος του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως του Υπουργείου Εσωτερικών) να μην αδειοδοτήσουν το προτεινόμενο έργο, καθώς δεν είναι άμεσα συνδεόμενο ή αναγκαίο για τη διαχείριση της Προστατευόμενης Περιοχής του Δικτύου Natura 2000, αλλά αντίθετα πρόκειται για ένα ιδιωτικό τουριστικό έργο, οι συσσωρευτικές επιπτώσεις του οποίου συνεπάγονται σοβαρές, αρνητικές και μη-αναστρέψιμες επιπτώσεις για τα είδη προτεραιότητας της περιοχής, κυρίως λόγω της ανθρώπινης όχλησης, του φωτισμού και της φωταύγειας που θα προκαλέσει.

Ανδρέας Ριρής