Οι CEO των τριών τραπεζών μιλούν στην Κυρικάτικη “Χαραυγή” και συμφωνούν: Απαιτούνται αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο για την αφερεγγυότητα και τις εκποιήσεις

Συνεντεύξεις στον Κωνσταντίνο Ζαχαρίου

Αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο για την αφερεγγυότητα και τις εκποιήσεις ζητούν οι επικεφαλής των τριών μεγάλων κυπριακών τραπεζών, Τζον Χούριγκαν της Τράπεζας Κύπρου, Νικόλας Χατζηγιάννης της Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας και Γιάννης Μάτσης της Ελληνικής Τράπεζας. Ζητούν περισσότερα εργαλεία για τους κακοπληρωτές. Μάλιστα ο Τζον Χούριγκαν προαναγγέλλει «διαρθρωτικές συναλλαγές στο εγγύς μέλλον», ενώ ο Νικόλας Χατζηγιάννης δηλώνει ότι το πλάνο της Altamira προνοεί μείωση των ΜΕΔ πέραν του 1,5 δισ. ευρώ εντός του 2018. Ακόμη, ο Γιάννης Μάτσης αναφέρει ότι σήμερα ότι στρατηγικοί κακοπληρωτές εκμεταλλεύονται το νομικό πλαίσιο και τις χρονοβόρες δικαστικές διαδικασίες. Οι τρεις CEO δηλώνουν θετικοί για το σχέδιο «Εστία», ώστε να προστατευθούν όσοι έχουν πραγματική ανάγκη.

Ερωτήσεις:

  1. Παρά τη μείωση στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, αυτά παραμένουν σε πολύ υψηλά επίπεδα. Μάλιστα το τελευταίο χρονικό διάστημα παρατηρείται επιβράδυνση του ρυθμού μείωσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Πού κόλλησαν τα πράγματα;
  2. Θεωρείτε ότι απαιτούνται αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο για την αφερεγγυότητα και τις εκποιήσεις; Χρειάζεται να προστεθούν και άλλα εργαλεία;
  3. Η πολιτεία προσανατολίζεται στην εφαρμογή ενός νέου σχεδίου με το όνομα «Εστία». Κατά την άποψή σας πού πρέπει να στοχεύσει αυτό το σχέδιο;

Τζον Χούριγκαν, CEO Τράπεζας Κύπρου

xourikan

Το νομικό πλαίσιο είναι κατακερματισμένο. Εντοπίσαμε πολύ συγκεκριμένες χειρουργικές αλλαγές που απαιτούνται

  1. Η Τράπεζα Κύπρου κατέγραψε έντεκα συνεχόμενα τρίμηνα ουσιαστικής μείωσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Η απόδοσή μας, σε ευρώ, είναι καλύτερη από αυτή του συνόλου του ελληνικού τραπεζικού συστήματος. Ωστόσο το πρόβλημα που κληρονομήσαμε παραμένει τεράστιο και η λύση θα περιλαμβάνει διαρθρωτικές συναλλαγές στο εγγύς μέλλον. Ο χρόνος για τέτοιες συναλλαγές έχει πλέον ωριμάσει. Αυτό πρέπει αναγκαστικά να είναι το επόμενο βήμα, όχι μόνο για μείωση του κινδύνου στον ισολογισμό των τραπεζών, αλλά κυρίως για να εξαλείψουμε αυτό το βάρος που σήμερα επωμίζεται η ανάπτυξη και η ευημερία της Κύπρου.

Αυτή, ωστόσο, είναι μία κρίσιμη περίοδος για το τραπεζικό σύστημα, το οποίο διανύει μια  περίοδο σοβαρής, συντονισμένης και δραματικής αλλαγής. Η τεχνολογία οδηγεί σε διαφορετικό είδος σχέσης με τους πελάτες και αναγκάζει την τραπεζική βιομηχανία να αντιμετωπίσει πραγματικές απειλές όσον αφορά στον ανταγωνισμό. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε αυτές τις προκλήσεις και να αναγνωρίσουμε ότι το μοντέλο με το οποίο λειτουργούμε σήμερα πρέπει να αλλάξει ριζικά. Αυτό προκαλεί ανησυχίες σε πολλούς, αλλά δεν μπορούμε να το αποφύγουμε.

Τα συνδικάτα και η διοίκηση πρέπει να εμπλακούν σε ένα διάλογο που να είναι ειλικρινής σχετικά με την αναγκαιότητα της πραγματικής αλλαγής. Πρέπει να υιοθετήσουμε σύγχρονη, ευέλικτη και προοδευτική πρακτική εργασίας. Δεν πρέπει να πιστεύουμε ότι η κρίση έχει τελειώσει και ότι είναι αποδεκτό να επιστρέψουμε στα παρωχημένα πρωτόκολλα. Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων είναι ένα υπαρκτό ζήτημα, αλλά το ίδιο συμβαίνει και με το επιχειρηματικό μοντέλο της βιομηχανίας μας. Αυτό απαιτεί πραγματική και προοδευτική ηγεσία και πρέπει να απορρίψουμε πλήρως την ιδέα ότι ο τρόπος εργασίας του παρελθόντος είναι ο σωστός τρόπος να προχωρήσουμε. Κάτι τέτοιο θα ζημιώσει όχι μόνο τους εργαζόμενους μας, αλλά και την κοινωνία στο σύνολό της.

  1. Στις προσπάθειες σχεδιασμού και εφαρμογής διαρθρωτικών κινήσεων έχουμε δει ξεκάθαρα ότι το νομικό πλαίσιο της Κύπρου χρειάζεται βελτίωση. Έχουμε μια εξαιρετικά φιλόδικη κοινωνία και πολλά ζητήματα καταλήγουν να παγιδεύονται σε νομικές διαδικασίες. Την ίδια στιγμή, το νομικό πλαίσιο είναι σήμερα κατακερματισμένο, με αντικρουόμενες νομοθεσίες και διαδικασίες, αλλά και με ασαφείς διαδικασίες που εφαρμόζονται από τη δημόσια διοίκηση.

Η Κύπρος χρειάζεται περισσότερη σαφήνεια στους κανονισμούς της. Έχουμε ήδη εντοπίσει πολύ συγκεκριμένες χειρουργικές αλλαγές που απαιτούνται και οι οποίες είναι ουσιαστικά τεχνικού χαρακτήρα και δεν επηρεάζουν τα δικαιώματα και τα προνόμια των πελατών μας. Ωστόσο αυτές οι αλλαγές καθίστανται όλο και πιο επείγουσες, εάν θέλουμε να δώσουμε μια ολοκληρωμένη λύση στο πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις.

  1. Τα σχέδιο «Εστία» θα αποτελέσει ένα κρίσιμο πρώτο βήμα για την επίλυση του προβλήματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων που αντιμετωπίζει η Κύπρος. Θα δημιουργήσει έναν φλοιό προστασίας γύρω από όσους έχουν  μεγαλύτερη ανάγκη, εστιάζοντας σε άτομα που προφανώς δεν είναι στρατηγικοί κακοπληρωτές, αλλά πραγματικά δεν είναι σε θέση να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους όσον αφορά την πρώτη τους κατοικία. Ως εκ τούτου, είναι μια «τραπεζική» λύση η οποία ταυτόχρονα λειτουργεί ως κοινωνική πολιτική για το κράτος. Μια τέτοια κίνηση θα μας επιτρέψει επίσης να εξετάσουμε άλλους νόμους, όπως ο νόμος περί εκποιήσεων με φρέσκα μάτια, καθώς τα κοινωνικοοικονομικά στρώματα που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη προστασίας θα έχουν αποκλειστεί από τη συζήτηση. Η «Εστία» θα επιτρέψει επίσης τα επόμενα βήματα για την απομόνωση των προβληματικών δανείων σε μια ενιαία δομή, που θα ωφελήσει κάθε Κύπριο, κάθε νοικοκυριό, κάθε επιχείρηση.

Νικόλας Χατζηγιάννης, CEO Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας

xatzigiannisNEW

Αναμένουμε από τους αρμοδίους να δημιουργήσουν συνθήκες που θα επιτρέπουν στις τράπεζες να κάνουν τη δουλειά τους

  1. Κατ’ αρχήν το σημαντικό είναι πως εξακολουθεί και υπάρχει σημαντική πρόοδος, συνεχίζοντας την πορεία των τελευταίων δύο ετών, και σε συνάρτηση με την οικονομική ανάπτυξη δείχνουν το ποτήρι μισογεμάτο παρά μισοάδειο. Επιπρόσθετα η διαχείριση και επίλυση του προβλήματος, ιδιαίτερα στο μέγεθος που έχει συσσωρευθεί στην Κύπρο, δεν είναι ούτε χαρτογραφημένη αλλά σίγουρα ούτε και εύκολη ή γρήγορη υπόθεση. Ο ρυθμός μείωσης των Μη Εξυπηρετούμενων Χορηγήσεων (ΜΕΧ) εξαρτάται από πάρα πολλούς παράγοντες οι οποίοι δεν είναι όλοι σταθεροί ή προβλεπτοί και γι’ αυτό είναι μία εξελικτική διαδικασία, όπως κυρίως τα εργαλεία που έχει στη διάθεσή του το κάθε χρηματοπιστωτικό σύστημα, τα εμπόδια που υπάρχουν σε ό,τι αφορά την εφαρμογή τους, λόγω π.χ. των νομοθεσιών, και η ίδια η οικονομία αλλά και νοοτροπία του τόπου. Σημαντικό επίσης είναι και το είδος των ΜΕΧ (ιδιώτες, εταιρείες, είδος εξασφάλισης κ.τ.λ.) που κάθε τράπεζα έχει να διαχειριστεί, γεγονός που διαφοροποιεί το βαθμό δυσκολίας αποκλιμάκωσης του προβλήματος. Τα προηγούμενα χρόνια μέσα από οργανική διαχείριση των ΜΕΧ πετύχαμε μείωση γύρω στο 18% από το πιο υψηλό σημείο σε απόλυτους αριθμούς, έχοντας να διαχειριστούμε ένα ιδιαίτερα δύσκολο χαρτοφυλάκιο λιανικής με δεκάδες χιλιάδες λογαριασμούς και σημαντική ιστορικότητα καθυστερήσεων.

Όπως γνωρίζετε, τη διαχείριση των ΜΕΧ στη ΣΚΤ έχει αναλάβει από τα τέλη Ιανουαρίου η Altamira Asset Management Cyprus έχοντας ένα φιλόδοξο πλάνο μείωσης των ΜΕΧ κατά ένα τέταρτο εντός του 2018, άνω του 1,5 δισ. ευρώ σε απόλυτους αριθμούς.

Θεωρούμε ότι η εξειδίκευση και η τεχνογνωσία της Altamira σε διάφορους τομείς αναμένεται να φέρει ακόμη και βραχυπρόθεσμα σημαντικές αλλαγές συνολικά σε αυτή τη μεγάλη πρόκληση των ΜΕΧ και βλέπουμε ήδη ότι η ανταπόκριση των πελατών είναι θετική, καθώς οι περισσότεροι πελάτες συνεργάζονται.

  1. Το υψηλό ποσοστό και απόλυτο μέγεθος προβληματικών δανείων στο κυπριακό τραπεζικό σύστημα αποτελεί ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα, το οποίο επιβάλλει εγρήγορση αλλά και άμεσες, ριζικές και τολμηρές αποφάσεις. Σίγουρα απαιτούνται αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο, καθώς είμαστε της άποψης ότι οι νομοθεσίες πρέπει να είναι ισορροπημένες ως προς την προστασία όλων των εμπλεκομένων -δανειολήπτες, καταθέτες και μετόχους. Άρα αναμένουμε από τους αρμόδιους φορείς να δημιουργήσουν συνθήκες που θα επιτρέπουν στις τράπεζες να κάνουν τη δουλειά τους, παρέχοντας λύσεις σε εκείνους τους πελάτες που εκ των πραγμάτων δεν μπορούν να αποπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους και αποθαρρύνοντας αυτούς που μπορούν να αποπληρώσουν, μερικώς ή ολικώς, αλλά δεν το κάνουν. Η δική μας προσπάθεια, όπως ήδη αναφέραμε, ήταν επικεντρωμένη στη δημιουργία των κατάλληλων υποδομών για οργανική αντιμετώπιση του προβλήματος. Η δυνατότητα αποξένωσης χαρτοφυλακίων ΜΕΧ είναι μια επιλογή που βρίσκεται υπό αξιολόγηση ως προς το πώς θα μπορούσε πραγματικά να υποβοηθήσει την οργανική προσπάθεια που ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη
  1. Είναι πιο φρόνιμο να αναμένουμε να δούμε τις λεπτομέρειες του σχεδίου, καθώς ο σχεδιασμός, αντιλαμβανόμαστε, είναι ακόμη υπό εξέλιξη, και ακολούθως να το αξιολογήσουμε. Πρωτοβουλίες όπως αυτές πιστεύουμε ότι θα αποτελέσουν ακόμη ένα σημαντικό εργαλείο για μείωση των ΜΕΧ. Δεν υπάρχει μαγική λύση και σίγουρα όλες οι λύσεις ή σχέδια για άμεση μείωση των ΜΕΧ θα επιφέρουν άμεσο κόστος στα ιδρύματα, το οποίο όμως χρειάζεται να αξιολογηθεί έναντι των ευρύτερων ωφελημάτων αλλά και της μακροπρόθεσμης ανακτησιμότητας των δανείων. Αυτό που χρειάζεται αυτή η προσπάθεια είναι χρόνο και τεχνογνωσία.  Επιπρόσθετα, ιδιαίτερα στην περίπτωσή μας, να μην ξεχνούμε πως πίσω από τα δάνεια των Κυπρίων πελατών μας υπάρχουν εξασφαλίσεις, ακίνητα, που έχουν αξία αρκετά δις. Επομένως όποιος διαχειρίζεται, αλλά κυρίως έχει ιδιοκτησία αυτών των δανείων, ουσιαστικά θα έχει έλεγχο και δέσμευση ενός τεραστίου ποσού κυπριακών περιουσιών. Είναι εδώ που χρειάζονται τέτοιες εθνικές πρωτοβουλίες όπως το σχέδιο «Εστία» ή άλλα παρόμοια εθνικά σχέδια, καθώς αποτελεί σημαντικό στοιχείο στρατηγικής διαχείρισης για το ίδιο το μέλλον του τόπου μας.

Γιάννης Μάτσης, CEO Ελληνικής Τράπεζας

matsis

Στρατηγικοί κακοπληρωτές βρίσκουν την ευκαιρία να εκμεταλλευτούν το νομικό πλαίσιο και τις χρονοβόρες  δικαστικές διαδικασίες

  1. Δεν θα έλεγα ότι τα πράγματα κόλλησαν κάπου. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια αναδιαρθρώθηκε πέραν του 50% του χαρτοφυλακίου των ΜΕΧ. Οι υποθέσεις που αφορούν χαμηλότερα ποσά είναι πιο ευαίσθητες, με πολύ διαφορετικά χαρακτηριστικά μεταξύ τους. Αφορούν περισσότερο μικρομεσαίες επιχειρήσεις και νοικοκυριά, με τους οποίους είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί. Είναι λοιπόν μια πιο χρονοβόρα και λεπτή διαδικασία, αφού η κάθε περίπτωση χρήζει ξεχωριστής μεταχείρισης.

Επιπρόσθετα, ως Ελληνική Τράπεζα με τη δημιουργία της πρώτης ανεξάρτητης εταιρείας διαχείρισης χρεών στην Κύπρο, της APS Cyprus, είμαστε στη σωστή κατεύθυνση για την αντιμετώπιση αυτών των περιπτώσεων, μιας και η εταιρεία ειδικεύεται σε τέτοιου είδους χαμηλές χορηγήσεις που χρειάζονται λεπτούς χειρισμούς και αποτελεσματικότητα.

  1. Το νομοθετικό πλαίσιο μάς έχει δώσει διάφορα εργαλεία για την αντιμετώπιση των ΜΕΧ, όπως είναι η πώληση δανείων, οι εκποιήσεις, οι πλειστηριασμοί, οι αναδιαρθρώσεις και άλλα.

Παρ’ όλα αυτά, το νομικό μας πλαίσιο, ναι,  εξακολουθεί να χρήζει σημαντικής βελτίωσης. Πολλές πρόνοιες και κανονισμοί δυσκολεύουν το έργο μας και καθυστερούν τις διαδικασίες. Οι στρατηγικοί κακοπληρωτές βρίσκουν την ευκαιρία να εκμεταλλευτούν το νομικό πλαίσιο και τις χρονοβόρες  δικαστικές διαδικασίες και αυτό δεν μας επιτρέπει να φέρουμε τα επιθυμητά αποτελέσματα. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που προς το παρόν δεν βλέπουμε ικανοποιητική υποχώρηση των ΜΕΧ.

  1. Προς το παρόν δεν έχουν γίνει γνωστές λεπτομέρειες για το σχέδιο αυτό. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι είμαστε υπέρ σε κάθε σχέδιο το οποίο θέλει να φέρει κοινωνική πολιτική. Αν το σχέδιο εφαρμοστεί για τα κοινωνικά στρώματα που έχουν μη εξυπηρετούμενα δάνεια και χρειάζονται βοήθεια, φυσικά και είμαστε υπέρ και θέλουμε να συμπεριληφθεί και η Ελληνική Τράπεζα σε αυτό. Το στηρίζουμε και ως τράπεζα και ως άνθρωποι.

Θεωρώ ότι ο Υπουργός Οικονομικών έχει πλήρη επίγνωση των προβλημάτων του τραπεζικού τομέα και θα φέρει ενώπιόν μας ένα σχέδιο το οποίο θα στηρίζει τις ευάλωτες ομάδες, προστατεύοντας παράλληλα το τραπεζικό σύστημα της χώρας.

Διαβάστε επίσης: Ακτινογραφία των μη εξυπηρετούμενων δανείων