Φωτογραφία: Φίλιππος Χρίστου

Χρειάζεται συνέπεια και καθαρός λόγος σε αυτό που επιδιώκουμε και όχι μισόλογα

Συνέντευξη στη Μαρία Φράγκου

Ο Πρόεδρος πρέπει να εγκαταλείψει τα παιγνίδια εσωτερικής κατανάλωσης και να επικεντρωθεί στην προσπάθεια για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Αλλιώς θα μας μείνει η διχοτόμηση και θα είναι -τουλάχιστον- συνυπεύθυνος. Τη σαφή και ξεκάθαρη αυτή θέση του ΑΚΕΛ υπογραμμίζει στη συνέντευξη που ακολουθεί ο εκπρόσωπος Τύπου, βουλευτής του κόμματος, Στέφανος Στεφάνου, ο οποίος αξιολογεί τις εξελίξεις στο Κυπριακό και τονίζει την ανάγκη επανέναρξης των διαπραγματεύσεων στη βάση του πλαισίου Γκουτέρες.

• «Αυτό που μας πιέζει είναι η παρέλευση του χρόνου και το παρατεταμένο αδιέξοδο, γι’ αυτό και πρέπει να βιαστούμε για λύση, όχι για την όποια λύση»

Τι προσδοκάτε από την αναγγελθείσα συνάντηση Αναστασιάδη-Ακιντζί το δεύτερο δεκαπενθήμερο Φεβρουαρίου;
Προσδοκούμε η συνάντηση να βοηθήσει για να προχωρήσουν τα πράγματα στο Κυπριακό. Ενώ είναι φανερό πως υπάρχει μία κινητικότητα, δεν φαίνεται να υπάρχουν τέτοιες εξελίξεις που να μας κάνουν αισιόδοξους, τουλάχιστον στο παρόν στάδιο. Απ’ όσα έχουμε πληροφορηθεί εμείς ανησυχούμε. Ανησυχούμε γιατί δεν βλέπουμε να έχει προχωρήσει ουσιαστικά το θέμα της συμφωνίας επί των όρων αναφοράς και είναι γνωστό ότι αν δεν υπάρξει συμφωνία, ο ΓΓ δεν θα αναλάβει νέα πρωτοβουλία συνέχισης των διαπραγματεύσεων από το σημείο που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά. Και δεδομένης της θέσης του Συμβουλίου Ασφαλείας, όπως διατυπώθηκε στο τελευταίο ψήφισμα για ανανέωση της θητείας της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, ότι το στάτους κβο δεν είναι βιώσιμο, αυτό κάνει ακόμα πιο ξεκάθαρο το γεγονός ότι εάν δεν καταφέρουμε να ολοκληρώσουμε αυτή τη φάση των διαπραγματεύσεων που ξεκίνησε το 2008, η επόμενη ημέρα του αδιεξόδου θα είναι, πολύ πιθανόν, διαφορετική από αυτήν που ξέραμε έως τώρα. Είναι πολύ πιθανόν πλέον ο διεθνής παράγοντας να πάψει να επιδιώκει λύση που να επανενώνει στο πλαίσιο ΔΔΟ και να μας μείνει η διχοτόμηση, ανεξαρτήτως μορφής που αυτή θα πάρει. Επομένως, θα πρέπει να επικεντρωθούμε στην προσπάθεια και να εξαντλήσουμε κάθε περιθώριο που έχουμε, για να συμφωνηθούν οι όροι αναφοράς, γεγονός που θα οδηγήσει στη συνέχιση των διαπραγματεύσεων από το σημείο που διακόπηκαν και στη βάση του πλαισίου του ΓΓ του ΟΗΕ, διαφυλάσσοντας τις συγκλίσεις που έχουν επιτευχθεί.

Αισιοδοξείτε πραγματικά ότι μπορεί να αναζωπυρωθεί η διαπραγματευτική διαδικασία με ουσιαστικές προοπτικές θετικής έκβασης των συνομιλιών σύντομα;
Με αυτά που λέγονται και μαθαίνουμε, φαίνεται ότι η στόχευση για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων είναι για μετά τις ευρωπαϊκές εκλογές, δηλαδή μετά τον Μάιο. Φαίνεται πως εκεί είναι και ο προσανατολισμός του ΟΗΕ, ο οποίος προβαίνει σε μια προπαρασκευαστική εργασία που θα επιτρέψει, εάν και εφόσον συμφωνηθούν οι όροι αναφοράς, να επαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις, οι οποίες εκ των πραγμάτων δεν θα μπορούν να πάρουν σε βάθος χρόνου. Για να γίνει όμως τούτο πρέπει να γεφυρωθούν οι διαφορές κι εδώ μέχρι στιγμής υπάρχει πρόβλημα.

Η συγκυρία, που ακόμα και ο ίδιος ο Πρόεδρος παραδεχόταν, να είναι ο Ακιντζί απέναντί μας, κοντεύει να εκλείψει…
Αυτό είναι γεγονός. Πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι ενόσω είναι απέναντί μας ο Ακιντζί, τότε ναι, μπορούμε να αισιοδοξούμε. Με τον Ακιντζί επικεφαλής της τουρκοκυπριακής πλευράς μπορούμε να πετύχουμε λύση, γιατί με όλες τις διαφωνίες που μπορεί να υπάρχουν, ο Ακιντζί είναι άνθρωπος που θέλει τη λύση και την επανένωση, στο πλαίσιο της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας. Του χρόνου έχει ψηφοφορία στα κατεχόμενα και είναι πολύ πιθανόν απέναντί μας να έχουμε άλλον Τουρκοκύπριο ηγέτη, ο οποίος δεν θα είναι υπέρ της επανένωσης. Και η ιστορική εμπειρία λέει ότι όταν έχεις απέναντι σου ηγέτες, οι οποίοι δεν θέλουν τη διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία, τότε είναι δύσκολο, αν όχι απίθανο, να πετύχεις λύση.

 

Οι προπαρασκευαστικές συναντήσεις που αποφάσισαν στην Άγκυρα Τσίπρας-Ερντογάν για τα θέματα ασφάλειας και εγγυήσεων είναι προς τη σωστή κατεύθυνση;
Παρότι δεν έχουμε ακόμα πληροφόρηση για το περιεχόμενο της συνάντησης, πρέπει να σημειώσω ότι εμείς είμαστε υπέρ του διαλόγου μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας. Ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστούν προβλήματα και διαφωνίες είναι ο διάλογος. Ανεξαρτήτως, λοιπόν, της προβληματικής συμπεριφοράς της Τουρκίας, καλώς διατηρούνται τα κανάλια επαφής ανοικτά. Σε σχέση με τις προπαρασκευαστικές συναντήσεις που ανακοινώθηκαν για συζήτηση των θεμάτων ασφάλειας, κρίνουμε πως είναι στη σωστή κατεύθυνση. Ο κ. Τσίπρας έκανε ξεκάθαρο ότι η Ελλάδα θέλει να έχει λόγο στην επίλυση της διεθνούς πτυχής του Κυπριακού και πιο συγκεκριμένα για τα ζητήματα της ασφάλειας. Είναι επίσης γνωστή η θέση της Ελλάδας για κατάργηση των εγγυήσεων. 
Προς αυτή την κατεύθυνση έκανε και κινήσεις η Ελλάδα, κινήσεις που βοήθησαν για να προχωρήσουν τα πράγματα. Μέσα από τις προπαρασκευαστικές συναντήσεις θα εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με τις προθέσεις της Τουρκίας στο θέμα των εγγυήσεων, πιθανόν να υπάρξει ανταλλαγή ιδεών και απόψεων για το πώς μπορεί να διευθετηθεί το θέμα κ.λπ. Από εκεί και πέρα, η θέση της Ελλάδας, ότι τα ζητήματα της εσωτερικής πτυχής του Κυπριακού είναι θέματα που θα τα διαχειριστούν μέσα από το διακοινοτικό διάλογο οι δύο κοινότητες, είναι απολύτως ορθή. Άρα, καλώς γίνεται διάλογος της Τουρκίας με την Ελλάδα.

Τα αποτελέσματα των επαφών της κας Λουτ πώς τα αξιολογείτε; Μετά και την ενημέρωση της οποίας τύχατε στο Συμβούλιο Αρχηγών;
Με όσα ενημέρωσε ο Πρόεδρος καθίσταται σαφές ότι η διαδικασία δεν έχει προχωρήσει ουσιαστικά. Οι διαφορές συντηρούνται και προς το παρόν τα πράγματα φαίνονται πολύ δύσκολα σχετικά με τη συμφωνία των όρων αναφοράς για συνέχιση των διαπραγματεύσεων. Η προσπάθεια των Ηνωμένων Εθνών θα συνεχιστούν, η κα Λουτ θα ξανάρθει στην Κύπρο και ελπίζουμε την επόμενη φορά να σημειωθεί τέτοια πρόοδος που θα αναζωογονήσει την ελπίδα για να προχωρήσουν τα πράγματα.

Εσείς την πολιτική ισότητα που προβάλλει η άλλη πλευρά την ερμηνεύετε ως «καθαρή αριθμητική ισότητα»;
Πολιτική ισότητα δεν σημαίνει αριθμητική ισότητα. Την πολιτική ισότητα την καθόρισαν τα Ηνωμένα Έθνη σε ψηφίσματά τους, επομένως δεν είναι κάτι αόριστο. Η πολιτική ισότητα δεν σημαίνει αριθμητική ισότητα σε όλα τα ομοσπονδιακά όργανα, επομένως σε κάποια, λίγα στον αριθμό, όπως για παράδειγμα στη Γερουσία, θα υπάρχει και αριθμητική ισότητα. Η πολιτική ισότητα δεν σημαίνει λήψη όλων των αποφάσεων με ομοφωνία. Σημαίνει, επίσης, ότι η μια κοινότητα δεν θα επιβάλλει την άποψή της στην άλλη κοινότητα. Σημαίνει ότι θα υπάρχει αποτελεσματική συμμετοχή και των δύο κοινοτήτων στα ομοσπονδιακά όργανα και στη λήψη αποφάσεων. Την πολιτική ισότητα η ελληνοκυπριακή κοινότητα ουσιαστικά την αποδέχθηκε από το 1992, πέρα από το γεγονός ότι στοιχεία της πολιτικής ισότητας υπάρχουν και στο Σύνταγμα του ’60. Στη Συμφωνία δε της 8ης Ιουλίου 2006 υπάρχει ρητή αναφορά ότι η λύση θα είναι ΔΔΟ με πολιτική ισότητα, όπως περιγράφεται στα σχετικά ψηφίσματα του ΟΗΕ. Επομένως, αυτό που συζητείται δεν είναι αν θα υπάρχει πολιτική ισότητα, αλλά ποιο περιεχόμενο αυτή θα έχει.

Βλέπετε η πλευρά μας να «καθίσταται αντικείμενο πιέσεων»;
Το πρώτο πράγμα που μας πιέζει είναι η διχοτόμηση. Αυτό που πρέπει να γίνει κατανοητό απ’ όλους είναι ότι η διχοτόμηση όχι μόνο μας κτυπά την πόρτα, αλλά ότι είναι στον προθάλαμο. Κάποιοι που ερωτοτροπούν με τη διχοτόμηση, μπορεί να βολεύονται γιατί έτσι θεωρούν ότι θα απαλλαγούμε από τους Τουρκοκυπρίους και ότι μόνοι μας θα διαφεντεύουμε τον τόπο, έστω και τον μισό. Η διχοτόμηση εμπεριέχει πολλούς κινδύνους. Αυτό που πρέπει να κατανοήσουμε όλοι, 45 χρόνια μετά, είναι ότι ή θα λυθεί το Κυπριακό στη βάση της ΔΔΟ που θα επανενώσει τον τόπο και το λαό ή εσαεί θα ζούμε πάνω σε μια κινούμενη άμμο και με μια ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια της χώρας μας, με την Τουρκία παρούσα στην Κύπρο, να ελέγχει το νησί και να μας απειλεί όλους, Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους. Αυτό που μας πιέζει, λοιπόν, είναι η παρέλευση του χρόνου και το παρατεταμένο αδιέξοδο, γι’ αυτό και πρέπει να βιαστούμε για λύση. Όχι την όποια λύση, αλλά αυτή που διαγράφεται μέσα από τα ψηφίσματα του ΟΗΕ και τις διαχρονικές θέσεις αρχών της ελληνοκυπριακής πλευράς.

Λύση την οποία ολοένα και πιο σπάνια, πλέον, αναφέρει ο Πρόεδρος Αναστασιάδης….
Είναι γεγονός. Αυτό είναι αποτέλεσμα των ερωτοτροπιών του Προέδρου με λύση διχοτόμησης. Είτε δύο κράτη είτε συνομοσπονδία. Οι δηλώσεις δε του Προέδρου ότι δεν έχει σημασία το όνομα αλλά το περιεχόμενο της λύσης, ή ότι δεν παρέλαβε κράτος για να παραδώσει κοινότητα, επιτείνουν την ανησυχία μας ότι ο Πρόεδρος έχει στο πίσω μέρος του εγκεφάλου άλλη μορφή λύσης πέραν της ΔΔΟ. Αυτό μόνο ζημιά προκαλεί στην αξιοπιστία του. Δεν καταλαβαίνει ο Πρόεδρος πως με τέτοιες δηλώσεις ενισχύει τα όσα λέγονται ότι βολιδοσκοπεί για λύση διχοτόμησης; Χρειάζεται συνέπεια και καθαρός λόγος σε αυτό που επιδιώκουμε και όχι μισόλογα. Χωρίς ουρές, χωρίς όρους και προϋποθέσεις, πρέπει να ζητούμε επανέναρξη των διαπραγματεύσεων στη βάση του πλαισίου Γκουτέρες. Έχει πρόβλημα η αξιοπιστία του Προέδρου. Η αξιοπιστία του Προέδρου δεν κρίνεται με αυτά που λένε οι πολιτικές δυνάμεις ή η κυβέρνηση στο εσωτερικό. Σημασία έχει τι καταγράφει ο διεθνής παράγοντας. Και ο ΓΓ έχει καταγράψει ευθύνες στις δύο πλευρές για την κατάρρευση των συνομιλιών. Και τώρα τα Ηνωμένα Έθνη καταγράφουν και αξιολογούν, μέσα από τις επαφές της κας Λουτ. Αξιολογούν αν οι δύο πλευρές κινούνται προς την κατεύθυνση επανέναρξης της διαπραγματευτικής διαδικασίας ή αν θέτουν τέτοιους όρους που δυσκολεύουν ή καθιστούν ανέφικτη την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Ο Πρόεδρος πρέπει να εγκαταλείψει τα παιγνίδια εσωτερικής κατανάλωσης και να επικεντρωθεί στην προσπάθεια για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Αλλιώς θα μας μείνει η διχοτόμηση και θα είναι -τουλάχιστον- συνυπεύθυνος.

Μας έχεις Like στο Facebook ;