Έρχεται ο συνήγορος του ασθενούς…

Ένα διαχρονικό αίτημα των οργανωμένων συνόλων ασθενών φαίνεται να παίρνει σάρκα και οστά. Πρόκειται για την εισαγωγή του θεσμού του συνηγόρου του ασθενούς. Η πρόταση πήρε το πράσινο φως από το Υπουργικό Συμβούλιο ωστόσο χρειάζεται ακόμη πολλή δουλειά, συντονισμένες προσπάθειες όλων των αρμόδιων φορέων και ενδελεχή έρευνα και μελέτη για το πώς ο θεσμός θα λειτουργήσει σωστά μέχρι οι ασθενείς και ο κάθε πολίτης να έχουν τον συνήγορό τους…


Ο θεσμός αναμένεται να λειτουργήσει θετικά ως προς την ενημέρωση για τα δικαιώματα των ασθενών. Δικαιώματα που σήμερα βρίσκονται στα χαρτιά, με τους ασθενείς που τα γνωρίζουν να μετρώνται στα δάκτυλα του ενός χεριού. Αυτό καταδεικνύει και έρευνα που διεξήγαγε η Παγκύπρια Συμμαχία Σπάνιων Παθήσεων μεταξύ 2015 – 2017 σύμφωνα με την οποία ποσοστό μικρότερο του 5% των συμπολιτών μας μόνο γνωρίζει για την ύπαρξη της Ευρωπαϊκής Χάρτας για τα δικαιώματα των ασθενών και της αντίστοιχης κυπριακής νομοθεσίας.

Το Υπουργικό Συμβούλιο πρόσφατα όρισε διυπουργική Επιτροπή την οποία απαρτίζουν οι Υπουργοί Υγείας και Εργασίας, ενώ ορίστηκε και ad-Hoc Επιτροπή στην οποία θα συμμετέχουν τα δύο εμπλεκόμενα Υπουργεία, εκπρόσωποι των Οργανωμένων Ασθενών και ενδεχομένως και η Νομική Υπηρεσία. Αυτής της Επιτροπής θα προεδρεύει η πρόεδρος της Συμμαχίας Σπάνιων Παθήσεων, Δρ Ανδρούλα Ελευθερίου, η οποία και θα αναλάβει την ετοιμασία τροποποιήσεων στον υφιστάμενο νόμο για τα δικαιώματα των ασθενών, ενώ στο νόμο θα ενταχθεί και ο διορισμός του Επιτρόπου των Ασθενών.

Μεγάλο βήμα

Μιλώντας στη «Χ» το μέλος της Παγκύπριας Ομοσπονδίας Συνδέσμων Πασχόντων και Φίλων (ΠΟΣΠΦ) και πρόεδρος της Παγκύπριας Συμμαχίας Σπανίων Παθήσεων, Δρ Ανδρούλα Ελευθερίου, ανέφερε ότι ο θεσμός του συνηγόρου του ασθενούς «ήταν μια θέση και αίτημα των οργανωμένων συνόλων των ασθενών που παραδόθηκε μάλιστα γραπτώς από την Παγκύπρια Συμμαχία Σπανίων Παθήσεων στον ίδιο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας τον Σεπτέμβριο του 2017». «Θα υπάρχει ένας θεσμός ο οποίος θα διαφυλάσσει τα δικαιώματα των ασθενών, θα τα προωθεί, θα ευαισθητοποιεί τον κόσμο, θα εξετάζει αιτήματα, θα μιλά με κρατικές υπηρεσίες κτλ», τόνισε και πρόσθεσε πως «χρειάζεται ενδελεχής μελέτη για το πώς αυτός ο θεσμός θα λειτουργεί επιτέλους προς όφελος του ασθενή και του κάθε πολίτη που χρειάζεται υπηρεσίες υγείας». Εξήγησε ότι αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να οριστεί ή να διοριστεί κάποιος ως ο συνήγορος του ασθενούς καθότι δεν υπάρχει ένας τέτοιος θεσμός. Θα διοριστεί μια επιτροπή της οποίας θα έχω την τιμή να προεδρεύω και η οποία θα διαβουλευθεί με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, θα γίνει Εθνική Στρατηγική, νομοθεσία και ακολούθως, αφού γίνουν όλες οι απαραίτητες διαδικασίες και ενέργειες που απαιτούνται, θα διοριστεί ο συνήγορος του ασθενούς.

Λίγοι γνωρίζουν τα δικαιώματά τους…

Ο συνήγορος του ασθενούς αναμένεται πάντως να συμβάλει θετικά ως προς την ενημέρωση των ασθενών για τα δικαιώματά τους. Ένα τεράστιο θέμα που δυστυχώς ακόμη παραμένει στα χαρτιά. Σύμφωνα με την κα Ελευθερίου, από πρόσφατη έρευνα που διεξήγαγε η Συμμαχία Σπάνιων Παθήσεων φαίνεται ότι ποσοστό μικρότερο του 5% των συμπολιτών μας γνωρίζει για την ύπαρξη της Ευρωπαϊκής Χάρτας για τα δικαιώματα των ασθενών και της αντίστοιχης κυπριακής νομοθεσίας. Είναι δε ανησυχητικό ότι ένα ακόμα πιο μικρό ποσοστό γνωρίζει για επιπρόσθετα δικαιώματα που απορρέουν από πιο πρόσφατες είτε εθνικές νομοθεσίες είτε άλλες νομοθεσίες που ακολουθούν ευρωπαϊκές Οδηγίες ή Συστάσεις ή άλλες διεθνείς Συμβάσεις που έχουν ενσωματωθεί στο Εθνικό μας Δίκαιο, όπως π.χ. τη νομοθεσία για τη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη.

Οι ασθενείς, γενικότερα, οφείλουν να είναι γνώστες των δικαιωμάτων τους, ώστε να είναι σε θέση να τα διεκδικούν και να βελτιώνουν την ποιότητα ζωής τους, επισημαίνει η κα Ελευθερίου για να προσθέσει ότι η γνώση αυτή είναι αποτέλεσμα έγκυρης και συνεχούς ενημέρωσης, η οποία δυστυχώς στην Κύπρο υπήρξε διαχρονικά εξαιρετικά περιορισμένη. «Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές νομοθεσίες, συστάσεις, ψηφίσματα, διακηρύξεις που αφορούν άμεσα ή έμμεσα τον τομέα της Υγείας, παρέμειναν πίσω από την κουρτίνα της κυπριακής πολιτικής σκηνής και στα χέρια της εκτελεστικής ή της νομοθετικής εξουσίας, χωρίς να φτάσουν ποτέ στα χέρια των άμεσα ενδιαφερομένων, των ίδιων των πολιτών», αναφέρει.

Ενδεικτικά αναφέρεται στον «Περί της Κατοχύρωσης και της Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ασθενών» Νόμο του 2004, ο οποίος ακολουθεί την (πρωτοπόρα για την εποχή της) Ευρωπαϊκή Χάρτα για τα Δικαιώματα των Ασθενών. «Η εν λόγω νομοθεσία δεν εφαρμόστηκε ποτέ αποτελεσματικά, γιατί δεν ενημερώθηκαν ποτέ σωστά οι πολίτες για να διεκδικήσουν δυναμικά και συντονισμένα την υλοποίησή της, αλλά και γιατί απουσιάζουν σημαντικοί πυλώνες που αφορούν την παρακολούθηση της υλοποίησης αλλά και την πιο αποτελεσματική σύσταση και παραχώρηση εκτελεστικής εξουσίας στην Επιτροπή Παραπόνων. Η εν λόγω νομοθεσία χρήζει εδώ και καιρό και επικαιροποίησης και εκσυγχρονισμού παρ’ όλο ότι ήταν εξαιρετικά πρωτοπόρα για τα χρονικά που είχε δημιουργηθεί», υποδεικνύει.

Μαρίνα Κουμάστα