Ρυθμό ανάπτυξης 3,5% αναμένει τώρα η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου (ΚΤΚ) για το 2019, από ρυθμό ανάπτυξης 3,7% που ανέμενε τον περασμένο Δεκέμβριο, εξέλιξη που την αποδίδει στον εμπορικό πόλεμο, στην αύξηση των εισφορών προς το Ταμείων Κοινωνικών Ασφαλίσεων, στις εισφορές στο ΓεΣΥ και στην επιτάχυνση στην αποπληρωμή δανείων.

Για τα έτη 2020 και 2021, η ΚΤΚ αναμένει ότι ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης θα στηριχθεί στη συνεχιζόμενη μεγέθυνση της εγχώριας ζήτησης και προβλέπει πως τα επόμενα έτη θα καταγραφεί περαιτέρω ανάκαμψη του ΑΕΠ, εντούτοις με επιβραδυνόμενο ρυθμό, φθάνοντας το 3,2% το 2021, από 3,3% που ανέμενε στην πρόβλεψη της τον περασμένο Δεκέμβριο. Επίσης, η ΚΤ αναμένει η ανεργία να μειωθεί στο 6,9% το 2019 από 8,4% το 2018, στο 6% το 2020 και στο 5,6% το 2021, ενώ τονίζει πως οι κίνδυνοι απόκλισης των προβλέψεων του ΑΕΠ από το βασικό σενάριο είναι προς τα κάτω.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις επικαιροποιημένες μακροοικονομικές προβλέψεις για το ΑΕΠ της ΚΤΚ που περιλαμβάνονται στο Οικονομικό Δελτίο Ιουνίου 2019, το ΑΕΠ, με βάση τα πιο πρόσφατα προκαταρκτικά στοιχεία, κατέγραψε ετήσια αύξηση της τάξης του 3,5% (εποχικά διορθωμένα στοιχεία) το πρώτο τρίμηνο του 2019, με συνεισφορά σχεδόν όλων των κύριων παραγωγικών τομέων, ενώ για όλο το τρέχον έτος η κυπριακή οικονομία προβλέπεται να καταγράψει μεγέθυνση 3,5%.

Αυτό αντικατοπτρίζει, σύμφωνα με την ΚΤΚ, την επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας λόγω της συνεχιζόμενης επιβολής περιοριστικών μέτρων σε διεθνείς εμπορικές συναλλαγές, καθώς και της αυξανόμενης αβεβαιότητας σε ό,τι αφορά την εξωτερική ζήτηση.

Αναφορικά με εγχώριους παράγοντες, η ΚΤΚ σημειώνει την προς τα κάτω αναθεώρηση της ιδιωτικής κατανάλωσης λόγω της ενσωμάτωσης των επιπτώσεων από την εισαγωγή εισφορών προς το ΓεΣΥ από την 1η Μαρτίου 2019 (με προσαρμογή των συντελεστών από την 1η Μαρτίου 2020) στο βασικό σενάριο προβλέψεων. Επιπρόσθετα, αναφέρει ότι οφείλεται στην προβλεπόμενη επιτάχυνση των αποπληρωμών δανείων σε σχέση με τις προηγούμενες προβλέψεις.

Ειδικότερα, η ΚΤΚ αναφέρει ότι ο αναμενόμενος ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης για το 2019 στηρίζεται στην εγχώρια ζήτηση και σημειώνει πως η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να καταγράψει επιβράδυνση φθάνοντας στο 2,8%, παρά την αύξηση των μισθών, από 3,1% που ανέμενε να αυξηθεί η ιδιωτική κατανάλωση στις εκτιμήσεις της τον περασμένο Δεκέμβριο.

Αυτό οφείλεται, σύμφωνα με την ΚΤΚ, πρωτίστως στην αύξηση του ποσοστού εισφορών προς το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΤΚΑ) και στην εισαγωγή εισφορών προς το ΓεΣΥ.

Επιπρόσθετα, αναφέρει ότι οφείλεται στην προβλεπόμενη επιτάχυνση των αποπληρωμών δανείων λόγω και της αναμενόμενης εισαγωγής του σχεδίου ΕΣΤΙΑ, το οποίο αναμένεται να βοηθήσει στην αντιμετώπιση των ΜΕΧ των νοικοκυριών.

Επιπλέον, η ΚΤΚ αναφέρει ότι επιβράδυνση προβλέπεται και στη δημόσια κατανάλωση που αναμένεται να καταγράψει αύξηση 3,7%, γεγονός που οφείλεται κυρίως, όπως υπογραμμίζει, στη μείωση της ενδιάμεσης ανάλωσης, ως αποτέλεσμα μη επαναλαμβανόμενων δαπανών, η οποία αντισταθμίστηκε από την αύξηση των μισθών.

Οι ακαθάριστες επενδύσεις πάγιου κεφαλαίου αναμένεται να καταγράψουν ετήσια αύξηση 13,6% το 2019 σε σχέση με μείωση 7,1% το προηγούμενο έτος, επηρεαζόμενες, εν μέρει, από τις δραστηριότητες των ΟΕΣ, καθώς και μη επαναλαμβανομένων παραγόντων.

Αναφέρει πως οι καθαρές εξαγωγές συνεισφέρουν αρνητικά στο ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης για το 2019. Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών προβλέπεται να καταγράψουν αύξηση 3,1% το 2019, σε συνέχεια ανόδου 3,3% το 2018,επηρεαζόμενες, εν μέρει, από τις δραστηριότητες των ΟΕΣ.

Στα θετικά επίσης, σύμφωνα με την ΚΤΚ, καταγράφεται η αύξηση σύναψης νέου βιώσιμου δανεισμού κατά το πρώτο τρίμηνο του 2019 σε ελαφρώς αυξημένα επίπεδα σε σύγκριση με το πρώτο τρίμηνο του 2018.

Η εξέλιξη αυτή, υποστηρίζεται από τα ιστορικά χαμηλά επιτόκια, την εύρωστη οικονομική δραστηριότητα και συνεπακόλουθα την αυξημένη ζήτηση νέων δανείων, σημειώνει.

Παράλληλα, η ΚΤΚ σημειώνει πως η αύξηση στους μισθούς αναμένεται να επηρεάσει θετικά τις αποταμιεύσεις των νοικοκυριών, ενισχύοντας έτσι την περαιτέρω μείωση του επιπέδου των ΜΕΧ και αυξάνοντας τις προοπτικές της κυπριακής οικονομίας. «Περαιτέρω βελτίωση των συνθήκων στον τραπεζικό τομέα προβλέπεται να έχει πτωτική επίδραση στο ιδιωτικό χρέος, με συνεπακόλουθη θετική επίδραση στην πραγματική οικονομία», υπογραμμίζει.

Εξάλλου, η ΚΤΚ αναφέρει πως οι θετικές επιδόσεις στα δημόσια οικονομικά συνεχίζονται και κατά τους πρώτους δύο μήνες του 2019, οι οποίοι παρουσιάζουν πλεόνασμα στο δημοσιονομικό και πρωτογενές ισοζύγιο ύψους 1,9% και 2,1% του ΑΕΠ, αντίστοιχα. Το αυξημένο πλεόνασμα κατά τους δύο πρώτους μήνες του 2019 οφείλεται στη σημαντική αύξηση των συνολικών εσόδων (20%).

Τα συνολικά έσοδα αυξήθηκαν κυρίως λόγω αυξημένων χορηγιών από την ΕΕ κατά τους δύο πρώτους μήνες του 2019, και σε μικρότερο βαθμό στην αύξηση στις εισπράξεις άμεσης φορολογίας (τρέχοντες φόροι στο εισόδημα, πλούτο κλπ.) και στις κοινωνικές εισφορές, ενώ εξαιρουμένης της θετικής επίδρασης του χρονοδιαγράμματος είσπραξης των χορηγιών από την ΕΕ, τα συνολικά έσοδα αυξήθηκαν κατά περίπου 10%.

Επιπλέον, οι συνολικές δαπάνες για τους δύο πρώτους μήνες του 2019 παρουσιάζουν αύξηση 9,8% η οποία οφείλεται κυρίως στην αύξηση στα άλλα τρέχοντα έξοδα (53,4%), στις απολαβές προσωπικού (7,3%) και στις κοινωνικές παροχές (3,4%).

Όσον αφορά το δημόσιο χρέος, η ΚΤΚ αναφέρει πως παρά την αύξηση του το 2018, στο 102,5%, το δημόσιο χρέος αναμένεται «να μειωθεί σημαντικά τα επόμενα έτη λόγω των εκτιμήσεων για ισχυρά δημοσιονομικά πλεονάσματα και του αναμενόμενου υψηλού ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης».

Σημειώνει ότι ήδη οι οίκοι αξιολόγησης προεξοφλούν τη σημαντική μείωση στο δημόσιο χρέος και ως εκ τούτου ο όποιος εκτροχιασμός θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στην αξιοπιστία της δημοσιονομικής πολιτικής.

Απασχόληση
——————–
Σε σχέση με την απασχόληση, η ΚΤΚ προβλέπει να καταγράψει επιβράδυνση στο 2,9% το 2019, ενώ το 2020 και το 2021 αναμένει να καταγράψει περαιτέρω επιβραδυνόμενους ρυθμούς αύξησης της τάξης του 2,4% ετησίως.

Ωστόσο, η ΚΤΚ αναμένει περαιτέρω βελτίωση και στην ανεργία φθάνοντας πιο κοντά σε συνθήκες πλήρους απασχόλησης και τονίζει πως στην εξέλιξη αυτή υποβοηθούν επίσης οι κυβερνητικές πολιτικές με στόχο την τόνωση της απασχόλησης.

Το ποσοστό ανεργίας, σύμφωνα με την ΚΤΚ, είναι ήδη χαμηλότερο από το μέσο όρο στη ζώνη του ευρώ και προβλέπεται να μειωθεί στο 6,9% το 2019 από 8,4% το 2018.

Η προβλεπόμενη θετική πορεία του ΑΕΠ, σε συνάρτηση με τη μεγέθυνση της απασχόλησης, ενισχύει τις προβλέψεις για συνεχιζόμενη πτώση του ποσοστού ανεργίας, το οποίο αναμένεται να περιοριστεί στο 6% το 2020 και στο 5,6% το 2021, σημειώνει.

Εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή
————-
Οι εγχώριες τιμές αναμένεται να συνεχίσουν να παραμένουν υποτονικές και το 2019. Συγκεκριμένα, ο πληθωρισμός (ΕνΔΤΚ) αναμένεται να φθάσει το 0,8% όπως και το 2018, εν μέσω μικτών εξελίξεων στις κύριες κατηγορίες του ΕνΔΤΚ.

Για τα έτη 2020 και 2021 αναμένονται περαιτέρω σταδιακές αυξήσεις στις τιμές. Ο ΕνΔΤΚ αναμένεται να ανέλθει στο 1,3% το 2020 και στο 1,4% το 2021. Παράλληλα, ο δομικός πληθωρισμός προβλέπεται να συνεχίσει την ανοδική του πορεία, φθάνοντας στο 1,4% το 2020 και στο 1,6% το 2021.

Ρυθμός ανάπτυξης 2020 – 2021
———————–
Για τα έτη 2020 και 2021 ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης αναμένεται, σύμφωνα με την ΚΤΚ, να στηριχθεί στη συνεχιζόμενη μεγέθυνση της εγχώριας ζήτησης. Τα επόμενα έτη προβλέπεται ότι θα καταγραφεί περαιτέρω ανάκαμψη του ΑΕΠ, εντούτοις με επιβραδυνόμενο ρυθμό, φθάνοντας το 3,2% το 2021.

Συγκεκριμένα, η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να καταγράψει επιβραδυνόμενη ετήσια αύξηση 2,1% το 2020 και ελαφριά ανάκαμψη 2,4% το 2021, εν μέρει λόγω της πορείας του διαθέσιμου εισοδήματος και της απασχόλησης.

«Η επιβράδυνση της ιδιωτικής κατανάλωσης οφείλεται κυρίως στην προβλεπόμενη επιτάχυνση των αποπληρωμών δανείων. Επιπρόσθετα, οφείλεται στην επίδραση της αύξησης του ποσοστού εισφορών προς το ΓεΣΥ», προσθέτει η ΚΤΚ.

Εξάλλου, οι ακαθάριστες επενδύσεις πάγιου κεφαλαίου προβλέπεται να καταγράψουν αύξηση 10% ετησίως το 2020 και το 2021, εξέλιξη που οφείλεται στη βελτίωση των προσδοκιών σε ό,τι αφορά τις επενδυτικές προοπτικές στους τομείς της ενέργειας, του τουρισμού και των μεταφορών.

«Μεγάλες ιδιωτικές επενδύσεις έχουν ήδη ξεκινήσει και προβλέπεται να αποπερατωθούν μέχρι και το 2021. Το καζίνο αποτελεί ένα μεγαλεπήβολο έργο το οποίο θα εμπλουτίσει το τουριστικό προϊόν, θα επιμηκύνει περαιτέρω την τουριστική περίοδο και θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας», υπογραμμίζει.

Εξάλλου, ετήσιες αυξήσεις 2,9% και 2,1% αναμένεται να καταγράψει η δημόσια κατανάλωση για τα έτη 2020 και 2021, αντίστοιχα, σύμφωνα με την ΚΤΚ, αντικατοπτρίζοντας τις αυξήσεις για απολαβές προσωπικού.

Οι καθαρές εξαγωγές αναμένεται να συνεισφέρουν αρνητικά στο ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης για τα έτη 2020 και 2021, λόγω του εισαγωγικού χαρακτήρα της εγχώριας ζήτησης. Οι εξαγωγές προβλέπεται να καταγράψουν αύξηση 2,6% το 2020 και 2,8% το 2021.

Τουρισμός
————-
Η ΚΤΚ αναφέρει πως ο τουρισμός προβλέπεται να καταγράψει συγκρατημένες επιδόσεις από το 2019 και μεταγενέστερα και ότι σημειώνονται οι προσπάθειες για επέκταση του ναυτιλιακού τομέα μέσω βελτιώσεων του συμπλέγματος υπηρεσιών που έχει δημιουργηθεί και της υποδομής.

Η ίδρυση Υφυπουργείων Ναυτιλίας (από την 1 Μαρτίου του 2018) και Τουρισμού (από την 1 Ιανουαρίου 2019) θα πρέπει να συμβάλει στο να δοθεί περαιτέρω ώθηση στους σχετικούς τομείς, σημειώνει.

Ταυτόχρονα, η ΚΤΚ αναφέρει πως οι συνολικές εισαγωγές, οι οποίες επηρεάζονται σημαντικά από τις εισαγωγές για ενδιάμεσα, καταναλωτικά και κεφαλαιουχικά αγαθά, αναμένεται να αυξηθούν κατά3,9% το 2020 και 4,1% το 2021, σε συνάρτηση με τη μεγέθυνση της εγχώριας ζήτησης.

Αξιολόγηση κινδύνων
—————
Εξάλλου, σύμφωνα με την ΚΤΚ, οι κίνδυνοι απόκλισης των προβλέψεων του ΑΕΠ από το βασικό σενάριο είναι προς τα κάτω και οι ενδεχόμενες προς τα κάτω αποκλίσεις από το βασικό σενάριο (καθοδικοί κίνδυνοι) για το ΑΕΠ συνδέονται με μια πιο αργή από την προβλεπόμενη μείωση του υψηλού επιπέδου των ΜΕΧ, καθώς το υψηλό επίπεδο του ιδιωτικού χρέους περιορίζει, σε κάποιο βαθμό, τη χορήγηση νέων δανείων, την κατανάλωση αλλά και τις επενδύσεις.Καθοδικοί κίνδυνοι σχετίζονται επίσης με μια ενδεχόμενη επιδείνωση της εξωτερικής ζήτησης για υπηρεσίες, συνέπεια επιβολής περιοριστικών μέτρων σε διεθνείς εμπορικές συναλλαγές και ενδεχόμενης άτακτης εξόδου του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ.

“Οι ασταθείς γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου ενδέχεται να επηρεάσουν δυσμενώς τις προοπτικές του τουρισμού και των επαγγελματικών υπηρεσιών. Ενδεχόμενες προς τα πάνω αποκλίσεις από το βασικό σενάριο για το ΑΕΠ (ανοδικοί κίνδυνοι) συνδέονται με ένα υψηλότερο από το αναμενόμενο ποσοστό υλοποίησης επενδυτικών σχεδίων από τον ιδιωτικό τομέα”, υπογραμμίζει.