Στροφή σε πιο µικρά και πιο χαµηλής αξίας σπίτια για αντιµετώπιση της ακρίβειας

Σύντοµα η αγορά θα βρεθεί αντιµέτωπη και µε τον περιορισµό των δικαιούχων του χαµηλού συντελεστή ΦΠΑ 5% στην πρώτη κατοικία

Οι τιµές στα βασικά κατασκευαστικά υλικά αυξήθηκαν τους τελευταίους µήνες κατά 18%

 

Του

Κωνσταντίνου Ζαχαρίου

Στροφή σε πιο µικρά και πιο χαµηλής αξίας σπίτια κάνει η αγορά, σε µια προσπάθεια να αντιµετωπίσει το πρόβληµα της ακρίβειας στα υλικά οικοδοµής καθώς και την αύξηση των επιτοκίων. Παρά ταύτα, επί του παρόντος δεν έχει καταφέρει να βρει λύσεις, αφού οι αυξήσεις στις δύο αυτές παραµέτρους είναι υπερβολικά µεγάλες. Μάλιστα, τα στοιχεία δείχνουν ότι η Κύπρος καταγράφει τις µεγαλύτερες αυξήσεις τιµών µεταξύ των κρατών-µελών της ΕΕ, ενώ σύντοµα η αγορά θα βρεθεί αντιµέτωπη µε τον περιορισµό των δικαιούχων του χαµηλού συντελεστή ΦΠΑ 5% στην πρώτη κατοικία, η οποία αναµένεται να επηρεάσει σε µεγάλο βαθµό κυρίως τα νεαρά ζευγάρια.

Αύξηση 18% στις τιµές των υλικών

Σύµφωνα µε στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, οι τιµές στα βασικά κατασκευαστικά υλικά αυξήθηκαν τους τελευταίους µήνες κατά 18%, ενώ σε πολλά υλικά οι αυξήσεις εκτοξεύτηκαν σε ακόµη πιο υψηλά επίπεδα (π.χ. στα µεταλλικά προϊόντα έφτασαν στο 25%). Επίσης, το Συνολικό Ετήσιο Ποσοστό Επιβάρυνσης (επιτόκιο και συναφείς χρεώσεις) στα στεγαστικά δάνεια έφτασε τον Νοέµβριο του 2022 στο 3,63%, σε σύγκριση µε 2,86% ένα χρόνο προηγουµένως, ενώ έρχονται νέες αυξήσεις λόγω των πρόσφατων αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Ενδεικτικά της κατάστασης η οποία έχει δηµιουργηθεί είναι τα στοιχεία τα οποία δείχνουν ότι το τρίτο τρίµηνο του 2022 ο ∆είκτης Παραγωγής στις Κατασκευές κατέγραψε µείωση της τάξης του 5% σε σύγκριση µε την αντίστοιχη περίοδο του προηγούµενου έτους, ενώ την ίδια περίοδο ο ∆είκτης Τιµών Παραγωγού στις Κατασκευές κατέγραψε αύξηση της τάξης του 11%.

Σηµειώνεται επίσης ότι µε βάση στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το τρίτο τρίµηνο του 2022 η Κύπρος κατέγραψε τη µεγαλύτερη αύξηση τιµών στις κατοικίες (+5,8% στο σύνολο, +7,2% στις νέες κατοικίες και +0,7% στις υφιστάµενες) σε σύγκριση µε το προηγούµενο τρίµηνο µεταξύ των κρατών-µελών της ΕΕ και αυτό φαίνεται ότι οφείλεται κυρίως στις αυξήσεις στα υλικά οικοδοµής.

Επηρεάστηκαν περισσότερο τα διαµερίσµατα από τις µονοκατοικίες

Η στροφή της αγοράς σε πιο µικρές και πιο χαµηλής αξίας οικίες έχει επηρεάσει σε µεγαλύτερο βαθµό τα διαµερίσµατα παρά τις µονοκατοικίες.

Πιο συγκεκριµένα, την περίοδο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2022 εκδόθηκαν άδειες οικοδοµής για συνολικά 8.159 οικιστικές µονάδες, σε σύγκριση µε 7.611 την αντίστοιχη περίοδο του 2019 (πριν την κρίση του κορονοϊού και του πολέµου στην Ουκρανία), δηλαδή αυξήθηκε κατά 7,2%. Οι άδειες οικοδοµής είναι αυξηµένες κατά 2,9% στις αστικές περιοχές και κατά 20,6 στις αγροτικές περιοχές. Φαίνεται δηλαδή ότι αρκετοί στρέφονται πλέον περισσότερο στις αγροτικές περιοχές για αναζήτηση στέγης. Ταυτόχρονα, ο µέσος όρος του εµβαδού της κάθε κατοικίας µειώθηκε στα 183 τ.µ. περίπου σε σύγκριση µε 224 τ.µ. το 2019, δηλαδή µειώθηκε κατά 18.3%. Παρά ταύτα, όµως, η αξία ανά τ.µ. αυξήθηκε κατά 5,2% (από 907 ευρώ ανά τ.µ. σε 954 ευρώ ανά τ.µ.), κυρίως λόγω των αυξήσεων στα υλικά οικοδοµής.

Οι µονοκατοικίες –οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις αφορούν νοικοκυριά µε εισοδήµατα πάνω από τον µέσο όρο– δεν επηρεάστηκαν σε µεγάλο βαθµό. Συγκεκριµένα, την περίοδο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2022 εκδόθηκαν 2.595 άδειες για µονοκατοικίες, σε σύγκριση µε 2.554 την αντίστοιχη περίοδο του 2019, δηλαδή αυξήθηκαν οριακά κατά 1.6%. Επίσης, ο µέσος όρος του εµβαδού της κάθε κατοικίας µειώθηκε οριακά κατά 2,2% (από 262 τ.µ. σε 256 τ.µ.), παραµένοντας ωστόσο σε σχετικά ικανοποιητικά επίπεδα. Στο µόνο που επηρεάστηκαν οι µονοκατοικίες είναι στην αξία τους, η οποία µειώθηκε κατά 8,4% (από 1.005 ευρώ ανά τ.µ. σε 921 ευρώ ανά τ.µ.), ωστόσο αυτό κατά πάσα πιθανότητα δεν συνδέεται µόνο µε τη στροφή της αγοράς σε οικίες µικρότερης αξίας, αλλά και στον τερµατισµό του προγράµµατος των πολιτογραφήσεων.

Όσον αφορά τις διπλοκατοικίες, την περίοδο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2022 εκδόθηκαν 756 άδειες σε σύγκριση µε 835 την αντίστοιχη περίοδο του 2019, δηλαδή µειώθηκαν κατά 9,5%, το οποίο αποδίδεται κυρίως στο γεγονός ότι ολοένα και λιγότερα νοικοκυριά µπορούν να ανταποκριθούν στο πιο υψηλό κόστος το οποίο προϋποθέτει µια διπλοκατοικία σε σχέση µε τα διαµερίσµατα. Σε σχέση µε τα ποιοτικά χαρακτηριστικά, ο µέσος όρος του εµβαδού της κάθε κατοικίας µειώθηκε οριακά κατά 1,1% (από 172 τ.µ. σε 170 τ.µ.), ενώ η αξία ανά τ.µ. µειώθηκε κατά 12,8% (από 1.045 ευρώ σε 912 ευρώ).

Πιο εµφανή είναι τα σηµάδια της κρίσης στα στοιχεία τα οποία αφορούν τις άδειες για διαµερίσµατα. Συγκεκριµένα, την περίοδο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2022 εκδόθηκαν άδειες για 4.469 διαµερίσµατα, σε σύγκριση µε 3.629 την αντίστοιχη περίοδο του 2019. ∆ηλαδή αυξήθηκαν κατά 23,1%, κυρίως επειδή οι περισσότεροι δεν µπορούν πλέον να ανταποκριθούν στο αυξηµένο κόστος των µονοκατοικιών και των διπλοκατοικιών. Μάλιστα, τα νέα διαµερίσµατα είναι κατά 10,4% πιο µικρά από παλιά (144 τ.µ. κατά µέσο όρο σε σύγκριση µε 160 τ.µ. αυτών που πήραν άδεια το 2019). Σηµειώνεται επίσης ότι η αξία τους είναι κατά 6,1% πιο χαµηλή (1.001 ευρώ ανά τ.µ. σε σχέση µε 1.066 ευρώ το 2019).

∆ηλαδή σε όλους τους τύπους κατοικιών έχει καταγραφεί µείωση στα τ.µ. και στην αξία τους, αλλά οι τιµές πώλησης έχουν εκτοξευτεί στα ύψη κυρίως λόγω των µεγάλων αυξήσεων στις τιµές των κατασκευαστικών υλικών.

Συνοπτικά, την περίοδο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2022 εκδόθηκαν 6.347 άδειες σε σύγκριση µε 5.864 την αντίστοιχη περίοδο του 2019 (αύξηση 8.2%), το εµβαδόν µειώθηκε κατά 12,5%, ενώ η αξία τους µειώθηκε κατά 30,6%.

 

 

Ανάπτυξη σε Λευκωσία και Λάρνακα, βουτιά σε Λεµεσό, στασιµότητα σε Πάφο

Παρά τις αυξήσεις των τιµών, η αγορά κατοικίας φαίνεται ότι παραµένει σε τροχιά ανάπτυξης σε Λευκωσία, Λάρνακα και Αµµόχωστο, στη Λεµεσό καταγράφει µεγάλη µείωση, ενώ στην Πάφο παρατηρείται στασιµότητα.
Στη Λευκωσία σηµειώθηκε αύξηση της τάξης του 24,5% (από 2.360 άδειες για οικιστικές µονάδες την περίοδο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2019 σε 2.938 την περίοδο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2022). Αντίθετα, στη Λεµεσό σηµειώθηκε µεγάλη πτώση της τάξης του 13,2% (από 3.112 σε 2.702). Μάλιστα, στο σύνολό τους οι άδειες µειώθηκαν σε εµβαδόν κατά 40%, ενώ µειώθηκαν και σε αξία κατά 60,9%. Παρά ταύτα, οι τιµές παρέµειναν στα ύψη, στοιχείο το οποίο δείχνει ότι η αγορά άρχισε να παρουσιάζει προβλήµατα λόγω της φούσκας η οποία προηγήθηκε µε τους πύργους και τα «χρυσά» διαβατήρια. Στη Λάρνακα σηµειώθηκε αύξηση της τάξης του 32% (από 964 σε 1.272), ενώ στην Αµµόχωστο σηµειώθηκε αύξηση της τάξης του 22% (από 287 σε 350). Στην Πάφο σηµειώθηκε οριακή αύξηση της τάξης του 1% (από 888 σε 897).

Πρωταθλήτρια η Κύπρος στην αύξηση των τιµών

Η Κύπρος αναδεικνύεται πρωταθλήτρια στην αύξηση των τιµών των κατοικιών λόγω της ακρίβειας στα βασικά κατασκευαστικά υλικά. Σύµφωνα µε στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας για το τρίτο τρίµηνο του 2022, οι τιµές σηµείωσαν αύξηση της τάξης του 5,3% σε σχέση µε το αντίστοιχο τρίµηνο του προηγούµενου έτους και αύξηση 5,8% σε σχέση µε το προηγούµενο τρίµηνο. Μάλιστα, στην έκθεσή της η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία επισηµαίνει ότι η Κύπρος κατέγραψε τη µεγαλύτερη αύξηση τιµών σε τριµηνιαία βάση. Ενδεικτικά, στην ΕΕ οι τιµές αυξήθηκαν κατά 0,9% και στην ευρωζώνη κατά 1% σε τριµηνιαία βάση. Η αύξηση οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στην αύξηση των τιµών στα υλικά οικοδοµής, αφού η τριµηνιαία αύξηση κατά 5,8% δεν αφορά το σύνολο των ακινήτων. Αντίθετα, οι τιµές στις καινούργιες κατοικίες αυξήθηκαν κατά 7,2%, ενώ οι τιµές στις παλιές κατοικίες, οι οποίες µεταπωλούνται σε τρίτους, αυξήθηκαν µόνο κατά 0,7%. Η αύξηση των τιµών στις κατοικίες επηρεάζει σε µεγάλο βαθµό τη νέα γενιά. Σηµειώνεται επίσης ότι η κυβέρνηση προωθεί νοµοθεσία για περιορισµό των δικαιούχων του µειωµένου συντελεστή ΦΠΑ 5%, ώστε να διασκεδαστούν οι αντιδράσεις της Κοµισιόν για τις ατασθαλίες οι οποίες έγιναν µε τα «χρυσά» διαβατήρια.

 

Ακολουθήστε το dialogos.com.cy, στο Google News

Οι τελευταίες ειδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο και όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.