Συνέντευξη – Οδυσσέας Μιχαηλίδης: Τρεις συµβουλές στον νέο Πρόεδρο της Δηµοκρατίας

  • «Η λογοδοσία πρέπει να επεκταθεί και σε φαινόµενα κωλυσιεργίας και αναποτελεσµατικότητας»
  • «Πρέπει να λογοδοτήσουν όσοι κρατούσαν στα συρτάρια το φάκελο µε το χαλλούµι και χρειάστηκαν χρόνια για να αξιολογήσουν τις προσφορές του δρόµου Πάφου – Πόλης»
  • «Άλλαξαν τις διαδικασίες για το νέο κρατικό µουσείο για να προλάβει ο Πτ∆ να κόψει κορδέλες, αλλά λόγω κωλυσιεργίας µόλις που πρόλαβαν το θεµέλιο λίθο»
  • «∆εν πρέπει να νιώθουν οι δηµόσιοι υπάλληλοι ότι ακόµη και αν τα κάνουν µαντάρα, δεν θα ελεγχθούν»

Τρεις συµβουλές δίνει ο Γενικός Ελεγκτής, Οδυσσέας Μιχαηλίδης, στον νέο Πρόεδρο της ∆ηµοκρατίας, ώστε να παταχθεί το ρουσφέτι, να γίνει πιο παραγωγικό το κράτος και να αποφευχθούν συγκρούσεις παρόµοιες µε αυτές οι οποίες παρατηρήθηκαν επί διακυβέρνησης Νίκου Αναστασιάδη.

Αναφέρεται επίσης στις συµβουλές που του έδωσε ο απερχόµενος Πρόεδρος κατά την τελευταία τους συνάντηση και εξηγεί γιατί δεν σκοπεύει να τις ακολουθήσει. Αποκαλύπτει ακόµη ότι έχει κατασταλάξει στο ποιον θα ψηφίσει στις επερχόµενες Προεδρικές, ενώ παράλληλα στέλνει το δικό του µήνυµα προς τους ψηφοφόρους.

Σηµειώνεται ότι ο Γενικός Ελεγκτής ερωτήθηκε και τοποθετήθηκε, επίσης, για το σκάνδαλο των λογισµικών κατασκοπίας, το Qatargate και πολλά άλλα ενδιαφέροντα θέµατα. Η συνέντευξη θα δηµοσιευτεί αυτούσια τις επόµενες µέρες στο dialogos.com.cy.

Συνέντευξη στον Κωνσταντίνο Ζαχαρίου

Κατά την παράδοση της ετήσιας έκθεσής σας ο απερχόµενος Πτ∆ σάς αποχαιρέτησε µε συµβουλές. Αναφέρθηκε σε προβλήµατα τα οποία δηµιουργούνται ένεκα διαρροών, αλλά και ότι η προσήλωση στην πιστή εφαρµογή της νοµοθεσίας καµιά φορά προκαλεί ζηµιά στα δηµόσια οικονοµικά.

Πρώτα, για το θέµα των διαρροών. Είναι γεγονός ότι στα χρόνια τα οποία προηγήθηκαν, αλλά και στα πρώτα χρόνια µετά το διορισµό µου στη θέση του Γενικού Ελεγκτή, υπήρξαν διαρροές. Και οµολογώ ότι µας απασχόλησε πολύ έντονα αυτό το θέµα. Μια από τις πιο σοβαρές αδυναµίες που υπήρχε τα προηγούµενα χρόνια ήταν, κυρίως, το γεγονός ότι όλα τα ευρήµατα δίνονταν στη δηµοσιότητα µια φορά το χρόνο κατά τη δηµοσιοποίηση της ετήσιας έκθεσης.

Με τον τρόπο αυτό, εάν για παράδειγµα ένα θέµα εξεταζόταν στην αρχή του έτους και προέκυπταν ευρήµατα, τα σχετικά έγγραφα κυκλοφορούσαν για µήνες δεξιά και αριστερά, αλλά η έκθεση δινόταν στη δηµοσιότητα στο τέλος του έτους. Από το 2017 που αλλάξαµε τη µεθοδολογία και ξεκινήσαµε να δηµοσιοποιούµε ειδικές εκθέσεις µετά από κάθε έλεγχο, έχουν µειωθεί δραστικά οι διαρροές.

Εξακολουθούν να υπάρχουν κάποια µεµονωµένα κρούσµατα. Για παράδειγµα, πρόσφατα διαβιβάσαµε έκθεση στον Υπουργό Γεωργίας και τον Γενικό ∆ιευθυντή του ίδιου υπουργείου, αλλά διέρρευσε. Έχουµε ελέγξει το θέµα και είµαι απόλυτα βέβαιος ότι η διαρροή δεν έγινε από εµάς. Είναι γεγονός όµως ότι πρόκειται για ένα απαράδεκτο φαινόµενο, το οποίο µάλιστα µας οδήγησε στο να αλλάξουµε τη µεθοδολογία την οποία ακολουθούµε. Πλέον η έκθεση θα αποστέλλεται µόνο στον υπουργό, ώστε να είναι ξεκάθαρο ότι θα φέρει την ευθύνη σε περίπτωση που διαρρεύσει.

Ως Ελεγκτική Υπηρεσία έχουµε πάρει µέτρα αντιµετωπίζοντας σε µεγάλο βαθµό το ζήτηµα. Όσον αφορά διαρροές που γίνονται από ελεγχόµενους, αυτές πρέπει να αντιµετωπιστούν από την κυβέρνηση.

Σε ό,τι αφορά την προσήλωση στην εφαρµογή της νοµοθεσίας, κατά τους ελέγχους οι λειτουργοί της Ελεγκτικής Υπηρεσίας εξετάζουν κατά πόσο οι δράσεις της εκτελεστικής εξουσίας συνάδουν µε τη νοµοθεσία. Οποιαδήποτε απόκλιση αποτελεί εύρηµα. ∆εν µπορεί να αγνοηθεί. Εάν είναι χαµηλής σηµασίας, όµως, δεν θα τύχει ιδιαίτερης αναφοράς.

Ναι, αλλά αν προκαλείται ζηµιά στο κράτος από την προσήλωση στη νοµοθεσία;

Απορρίπτουµε κατηγορηµατικά ότι υπήρξαν παρεµβάσεις από την Ελεγκτική Υπηρεσία που προκάλεσαν ζηµιά στο κράτος. Κατ’ αρχήν η Ελεγκτική Υπηρεσία δεν έχει εκτελεστικές εξουσίες. Κάνουµε ελέγχους και εκφράζουµε απόψεις. Εάν πείσουµε, καλώς.

Έχω ακούσει από αρκετούς αξιωµατούχους της κυβέρνησης το επιχείρηµα ότι ενδεχοµένως να προκαλείται ζηµιά από παρεµβάσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας. Ας µας αναφέρει κάποιος ένα παράδειγµα. Έτσι και αλλιώς η κυβέρνηση πολλές φορές δεν υιοθετεί τις απόψεις µας. Μάλιστα, σε ορισµένες περιπτώσεις µάς αγνόησαν επιδεικτικά και µετά µας φόρτωσαν την ευθύνη.

Για παράδειγµα, στην περίπτωση του δρόµου Πάφου – Πόλης Χρυσοχούς εκφράσαµε απόψεις ως προς το σχεδιασµό του έργου –όχι ως προς την αναγκαιότητά του– αλλά η κυβέρνηση µας αγνόησε επιδεικτικά. Τελικά οι αρµόδιες υπηρεσίες κωλυσιέργησαν για 3 – 4 χρόνια να προωθήσουν το έργο λόγω δικών τους αναποτελεσµατικών διαδικασιών, αλλά αντί να αναλάβουν την ευθύνη, τα φόρτωσαν σε εµάς.

Να µείνουµε λίγο σ’ αυτό, καθώς ο Πτ∆ έκανε αναφορά και στον τρόπο που δηµόσιοι υπάλληλοι αντικρίζουν την Ελεγκτική Υπηρεσία. Φαίνεται ότι σας βλέπουν σαν «µπαµπούλα».

Η αναποτελεσµατικότητα δεν προκύπτει από τους ελέγχους της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, αλλά από την έλλειψη αξιοκρατίας, την έλλειψη σωστών µηχανισµών ελέγχου της παραγωγικότητας, τη µη θέσπιση στόχων και µετρήσιµων δεικτών όσον αφορά την απόδοση κ.τ.λ.

Σ’ αυτά πρέπει να εστιάσει η κυβέρνηση αν θέλει να αυξήσει την παραγωγικότητά. Όχι να αναµένει από τους δηµόσιους υπαλλήλους ότι θα ενεργούν µε κουλτούρα ατιµωρησίας. ∆ηλαδή να νιώθουν ότι ακόµη και αν τα κάνουν µαντάρα και οδηγήσουν µε τις πράξεις ή τις παραλείψεις τους σε ζηµιές για το δηµόσιο συµφέρον, δεν θα ελεγχθούν. Είναι εντελώς λανθασµένη αυτή η προσέγγιση. Αντίθετα, πρέπει να υπάρχει λογοδοσία, όχι µόνο για λανθασµένες αποφάσεις αλλά και για φαινόµενα κωλυσιεργίας.

Πρέπει να υπάρχει λογοδοσία γι’ αυτούς οι οποίοι κρατούσαν για µήνες στα συρτάρια το φάκελο µε το χαλλούµι, γι’ αυτούς που χρειάστηκαν χρόνια για να αξιολογήσουν τις προσφορές του δρόµου Πάφου – Πόλης, γι’ αυτούς που έπεισαν τον Πτ∆ να αλλάξει τη διαδικασία προσφοροδότησης του νέου κρατικού µουσείου για να προλάβει να κόψει κορδέλες… Τότε είπαµε στην κυβέρνηση ότι αν αλλάξει τη διαδικασία, το πολύ να προλάβει να βάλει θεµέλιο λίθο και επιβεβαιωθήκαµε.

Σ’ αυτά πρέπει να επικεντρωθεί η κυβέρνηση. Στη λογοδοσία για φαινόµενα κωλυσιεργίας και αναποτελεσµατικότητας. Τότε είναι που οι υπάλληλοι θα εργάζονται πιο αποδοτικά.

Φέρατε στην επιφάνεια εκατοντάδες θέµατα. Ποια ήταν για σας η πιο δύσκολη στιγµή;

Σίγουρα οι εκθέσεις οι οποίες αφορούσαν τον Πρόεδρο της ∆ηµοκρατίας ήταν οι πιο ευαίσθητες. Η πρώτη ήταν για το θέµα της Ryanair, µετά µια έκθεση για ένα ακίνητο στο Πέρα Πεδί, µια για την πολιτογράφηση του Σαουδάραβα και άλλων 41 προσώπων που συνδέονται µαζί του και µια για τις µετακινήσεις του Πτ∆ µε το τζετ του Σαουδάραβα. Αυτές ήταν οι πιο δύσκολες περιπτώσεις, καθώς τόσο από την Ελεγκτική Υπηρεσία όσο και από εµένα προσωπικά υπάρχει πάντα ο ανάλογος σεβασµός. Είναι ο αρχηγός του κράτους και τέτοια θέµατα πρέπει να προσεγγίζονται µε πολύ µεγάλη προσοχή, έχοντας κατά νου την ίδια ώρα ότι δεν έχεις το δικαίωµα να δείξεις επιείκεια σε κάτι που δεν πρέπει. Πρέπει να είσαι ακριβοδίκαιος. ∆εν χωράνε λάθη σε τέτοιες περιπτώσεις.

Εάν ο επόµενος Πτ∆ ζητήσει την άποψή σας, τι θα του προτείνετε;

Αυτό που θα έλεγα στον νέο Πρόεδρο είναι ότι η Ελεγκτική Υπηρεσία δεν έχει σκοπό να εκθέτει τον εκάστοτε Πρόεδρο της ∆ηµοκρατίας ή/και τους υπουργούς. Εκθέτουµε τα κακώς έχοντα.

Ο Πρόεδρος και οι υπουργοί είναι αυτοί οι οποίοι καθορίζουν πού θα πάει ο ποταµός. Είναι δική τους επιλογή κατά πόσο θα ταυτιστούν µε το πρόβληµα ή θα προσπαθήσουν να γίνουν µέρος της λύσης. ∆ιετέλεσα διευθυντής Ελέγχου στο Υπουργείο Μεταφορών επί θητείας της Ερατούς Κοζάκου Μαρκουλλή, του Ευθύµιου Φλουρέντζου και του Τάσου Μητσόπουλου. Και οι τρεις, όταν ενηµερώνονταν για κάποιο εύρηµα, δεν γίνονταν µέρος του προβλήµατος. Το αναγνώριζαν και γίνονταν µέρος της λύσης.

Το δεύτερο που θα έλεγα στον νέο Πτ∆ είναι ότι η ∆ηµόσια Υπηρεσία πρέπει να αφεθεί να λειτουργήσει αξιοκρατικά, αντικειµενικά και µακριά από πολιτικές παρεµβάσεις. Η µόνη πολιτική παρέµβαση που πρέπει να γίνεται είναι για αναζήτηση λογοδοσίας για χαµηλή παραγωγικότητα, αστοχίες, κακές πρακτικές κ.τ.λ. ∆ηλαδή η κυβέρνηση πρέπει να λαµβάνει τις πολιτικές αποφάσεις και η εκτέλεσή τους να αφήνεται στη ∆ηµόσια Υπηρεσία.

Το τρίτο που θα έλεγα στον νέο Πτ∆ είναι η ανάγκη για σωστή στελέχωση της ∆ηµόσιας Υπηρεσίας. Για παράδειγµα, πρόσφατα δόθηκε άδεια στον διευθυντή της Γενικής ∆ιεύθυνσης Ανάπτυξης, Θεοδόση Τσιόλα, να πάει στο Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο χωρίς να αντικατασταθεί.

Αυτό σηµαίνει ότι η Γενική ∆ιεύθυνση Ανάπτυξης θα µείνει ακέφαλη για τρία χρόνια ή και περισσότερα. Κατά την άποψή µου αυτό αποτελεί ένδειξη της χαµηλής σηµασίας που δίνει η κυβέρνηση στη στελέχωση της ∆ηµόσιας Υπηρεσίας. Οι γενικοί διευθυντές πρέπει να είναι ο ανθός των ανθών, οι άριστοι των αρίστων, αυτοί οι οποίοι µπορούν να πάρουν στους ώµους τους την εκτέλεση των αποφάσεων του Υπουργικού Συµβουλίου.

«Έχω κατασταλάξει ποιον θα ψηφίσω στις προεδρικές εκλογές»

«Έχω κατασταλάξει ποιον θα ψηφίσω στις προεδρικές εκλογές», δηλώνει ο Οδ. Μιχαηλίδης.

Επίσης, αν και κρατά µυστική την ψήφο του, τονίζει ότι «είναι αδιανόητο οι πολίτες να µη συµµετέχουν στις εκλογές. Με την αποχή αφήνουµε άλλους να αποφασίζουν για το δικό µας µέλλον», προσθέτει.

Αναφέρει επίσης ότι ψήφισε και στις αρχιεπισκοπικές εκλογές, καθώς και στις πολιτειακές εκλογές οι οποίες πραγµατοποιήθηκαν τα προηγούµενα χρόνια. Ο Οδ. Μιχαηλίδης αναφέρεται σε κρούσεις που δέχθηκε για να είναι υποψήφιος, τονίζοντας ωστόσο ότι «δεν µπορεί ο Γενικός Ελεγκτής να είναι υποψήφιος. Είναι µη συµβατό µε το ρόλο του».

Υπογραµµίζει µάλιστα ότι οι ανεξάρτητοι αξιωµατούχοι δεν πρέπει να συµµετέχουν σε προεκλογικές εκστρατείες και ρίχνει καρφιά για άλλον αξιωµατούχο, χωρίς όµως να τον κατονοµάζει.

«∆εν νοείται ανεξάρτητος αξιωµατούχος να συµµετέχει σε προεκλογικές εκστρατείες. Και έχουµε τέτοια κρούσµατα. Βλέπω ανεξάρτητο αξιωµατούχο που έχει πολύ ενεργή εµπλοκή στα µέσα κοινωνικής δικτύωσης υπέρ συγκεκριµένου υποψηφίου και οµολογώ ότι αυτό µου προκαλεί έκπληξη», τονίζει.

Ακολουθήστε το dialogos.com.cy, στο Google News

Οι τελευταίες ειδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο και όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.