Συνεντεύξεις στη Νίκη Κουλέρμου

Πράξη εθνικής αυτοχειρίας θα συνιστούσε η εγκατάλειψη της συμφωνημένης βάσης διαπραγματεύσεων με στόχο τη Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία τονίζει στη συνέντευξη που ακολουθεί ο κ. Μάριος Ηλιάδης, ενώ η πρώην Υπουργός Εξωτερικών, κα Ερατώ Κοζάκου Μαρκουλλή, υπογραμμίζει ότι τυχόν αποτυχία στη συμφωνία των όρων αναφοράς θα μας οδηγήσει αμετάκλητα προς την διχοτόμηση. Και οι δύο σύμβουλοι του Προέδρου στη διαπραγμάτευση του Κυπριακού τονίζουν τους κινδύνους αν τυχόν αποτύχει η προσπάθεια συμφωνίας στους όρους αναφοράς.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ:

 

  1. Ποιοι οι κίνδυνοι στην περίπτωση διολίσθησης των συνομιλιών σε άλλη βάση λύσης πλην της Διζωνικής, Δικοινοτικής Ομοσπονδίας;

 

 

  1. Δύο φορές τον τελευταίο χρόνο άνοιξε η δημόσια συζήτηση για το πλαίσιο Γκουτέρες. Τι είναι τελικά εκείνο που ισχύει και πώς εξηγείτε την επιμονή στις σημειώσεις της 4ης Ιουλίου, αν οι επίσημες αναφορές του ΟΗΕ παραπέμπουν στο πλαίσιο της 30ής Ιουνίου;

 

  1. Ποια η εκτίμησή σας αναφορικά με την επίτευξη συμφωνίας στους όρους αναφοράς και τι θα σημαίνει τυχόν αποτυχία της αποστολής της κας Τζέιν Χολ Λουτ;

 Ερατώ Κοζάκου-Μαρκουλλή:

«Αν φύγει από το τραπέζι η ΔΔΟ, στη θέση της θα έλθει η διχοτόμηση»

  1. Αυτό που πρέπει να γίνει κατανοητό είναι ότι η λύση Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας (ΔΔΟ) όχι μόνο έχει συμφωνηθεί διαχρονικά από όλους τους Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους ηγέτες από το 1977 μέχρι σήμερα, αλλά και έχει υιοθετηθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας των ΗΕ σε σωρεία ψηφισμάτων, περιλαμβανομένου και του πιο πρόσφατου της 30ής Ιανουαρίου 2019. Επομένως, αν οι συνομιλίες καταρρεύσουν θα καταρρεύσει μαζί και το όλο οικοδόμημα των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας, που όλα αυτά τα χρόνια αποτελούν ασπίδα προστασίας. Δεν μπορούμε να είμαστε επιλεκτικοί όσον αφορά τα ψηφίσματα των ΗΕ. Είτε τα επικαλούμαστε όλα και επιδιώκουμε λύση στη βάση αυτών των ψηφισμάτων, δηλαδή λύση ΔΔΟ, είτε η διεθνής κοινότητα θα μας εγκαταλείψει και το κενό που θα προκύψει θα οδηγήσει σε καταστροφικές περιπέτειες. Γιατί αποτελεί ψευδαίσθηση να πιστεύει κανείς ότι αν φύγει από το τραπέζι η ΔΔΟ στη θέση της θα έλθει, τάχατες, το ενιαίο κράτος του 1960, βελτιωμένο μάλιστα, όπως κάποιοι επικίνδυνα και παραπλανητικά παραμυθιάζουν τους πολίτες. Στη θέση της θα έλθει η διχοτόμηση με τη μορφή της λύσης δύο κρατών ή συνομοσπονδίας, που αποτελούσε εξ αρχής επιδίωξη της Τουρκίας και των ακραίων τουρκοκυπριακών ηγεσιών, ή και ακόμα η ενσωμάτωση των κατεχομένων στην Τουρκία. Οποιαδήποτε από αυτές τις εξελίξεις θα ήταν ολέθρια, γιατί θα σήμαινε τον πλήρη και οριστικό έλεγχο της Τουρκίας στρατιωτικά, πολιτικά, δημογραφικά, οικονομικά και πολιτιστικά επί εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας, κατά τρόπο μη ανατρέψιμο, κάτι που θα αποτελούσε υπαρκτή και διαρκή απειλή και για την υπόλοιπη επικράτεια. Οι κατεχόμενες περιοχές θα μετατρέπονταν, σε βάθος χρόνου, σε τουρκική επαρχία και θα προστίθεντο στον τραγικό κατάλογο των «χαμένων πατρίδων» της Μικράς Ασίας και του Πόντου.

 

  1. Θεωρώ αδιανόητο το γεγονός ότι δεκαεννιά μήνες από την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων στον Κραν Μοντανά το θέμα του πλαισίου Γκουτέρες δεν έχει ξεκαθαρίσει. Έκτοτε κυκλοφόρησαν εκθέσεις του ΓΓ, πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας με τον ΓΓ στη Νέα Υόρκη και τρεις συναντήσεις με την κα Λουτ και το τοπίο παραμένει ακόμα θολό όσον αφορά το πραγματικό περιεχόμενο του Πλαισίου. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι διευκρινίσεις που δόθηκαν από τον κ. Έιντε στις 4 Ιουλίου 2017 είναι σημαντικές για την πλευρά μας, γιατί προϋπήρχε μια σύγχυση μετά το λανθασμένο και παραπλανητικό κείμενο που είχε διαβιβάσει ο κ. Έιντε στα μέρη στις 1 Ιουλίου. Όμως στις 28 Σεπτεμβρίου 2017 κυκλοφόρησε η έκθεση καλών υπηρεσιών του ΓΓ, η οποία έκανε εκτενή αναφορά στο Πλαίσιο της 30ής Ιουνίου και δεν περιείχε, δυστυχώς, τις τόσο σημαντικές για μας διευκρινίσεις της 4ης Ιουλίου 2017, ιδιαίτερα όσον αφορά τα θέματα ασφάλειας/εγγυήσεων και του εδαφικού. Το ερώτημα που αιωρείται είναι γιατί έκτοτε δεν έχουμε κάνει εκείνες τις απαραίτητες παρεμβάσεις προς τα ΗΕ για αποσαφήνιση του όλου θέματος και βρισκόμαστε σήμερα στη θλιβερή κατάσταση να συζητούμε για «χαμένα» πρακτικά και να θέτουμε την όλη προσπάθεια για συνομολόγηση όρων αναφοράς σε πραγματικό κίνδυνο, με όλες τις ζημιογόνες συνέπειες. Άποψή μου είναι ότι εμείς θα πρέπει να επιμείνουμε στη δική μας καταγραφή του Πλαισίου της 30ής Ιουνίου 2017 και των διευκρινίσεων της 4ης Ιουλίου και να αφήσουμε τον Γενικό Γραμματέα να ξεκαθαρίσει ο ίδιος το θέμα, χωρίς να ερχόμαστε σε αντιπαράθεση μαζί του. Εφόσον το Πλαίσιο τού ανήκει, έχει υποχρέωση να διασαφηνίσει την όλη κατάσταση. Επιμονή σε παράδοση των πρακτικών των ΗΕ της 4ης Ιουλίου δεν θα μας οδηγήσει πουθενά, γιατί κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να γίνει.
  2. Πέραν της δυσκολίας που έχει προκύψει για μια κοινή ερμηνεία του Πλαισίου του ΓΓ, η παρείσφρηση στις εκθέσεις του της άκρως επικίνδυνης προσέγγισης περί δυνατότητας υποβολής «νέων/καινοτόμων ιδεών», που κατέστη δυνατή και με δικές μας, δυστυχώς, ενέργειες, έχει ανοίξει το κουτί της Πανδώρας, οδηγώντας την προσπάθεια σε ολέθριες ατραπούς που βολεύουν τις τουρκικές επιδιώξεις για συζήτηση εκτός των παραμέτρων των ΗΕ, παραπέμποντας σε λύση δύο κρατών ή συνομοσπονδίας. Από την άλλη, η Τουρκία ετοιμάζεται να κατέλθει με τα γεωτρύπανά της στην κυπριακή ΑΟΖ, επιδιώκοντας να περιπλέξει περαιτέρω τις προσπάθειες επανέναρξης των διαπραγματεύσεων. Παρά τις τεράστιες δυσκολίες και εμπόδια, θεωρώ ότι, έστω και την υστάτη, θα πρέπει καταβάλουμε κάθε προσπάθεια για διάσωση της διαδικασίας και συνομολόγηση των όρων αναφοράς, ούτως ώστε να προχωρήσουμε με τις διαπραγματεύσεις. Γιατί τυχόν αποτυχία θα μας οδηγήσει αμετάκλητα προς τη διχοτόμηση.

Μάριος Ηλιάδης:

«Η εγκατάλειψη της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας θα οδηγούσε με κάθε βεβαιότητα στη δημιουργία μιας επικίνδυνης κατάστασης πραγμάτων»

 

  1. Η εγκατάλειψη από την πλευρά μας της συμφωνημένης βάσης διαπραγματεύσεων με στόχο τη Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία θα συνιστούσε πράξη εθνικής αυτοχειρίας. Και θα αποδείκνυε για μια ακόμα φορά, πολλοστή στην ιστορία μας, την αδυναμία μας να εκτιμήσουμε τη σοφία και την αξία ενός έντιμου συμβιβασμού, αντί άλλων επιλογών ιδιαίτερα υψηλών κινδύνων που συχνά οδηγούν σε εθνικές καταστροφές.

Εξάλλου είναι ολοφάνερο ότι την όλη βάση της διαπραγμάτευσης προσπαθεί να εκτροχιάσει η ίδια η Τουρκία εισάγοντας νέες ιδέες ως προς τη μορφή λύσης του Κυπριακού. Ακόμα και πρόσφατα ο κ. Οζερσάι δήλωσε πως η Ομοσπονδία έχει εξαντλήσει τις δυνατότητές της και πως θα πρέπει να αναζητήσουμε νέα βάση στις συνομιλίες.

Η εγκατάλειψη της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας θα οδηγούσε με κάθε βεβαιότητα στη δημιουργία μιας επικίνδυνης κατάστασης πραγμάτων, όπου η Κυπριακή Δημοκρατία θα ήταν εντελώς αδύναμη να ελέγξει με οποιονδήποτε τρόπο τις εξελίξεις στην κατεχόμενη περιοχή, ενώ παράλληλα θα έδινε τη δυνατότητα στην Τουρκία να προχωρήσει ανενόχλητη στην πλήρη τουρκοποίηση και ακόμη χειρότερα στην ισλαμοποίηση των Τουρκοκυπρίων και της κατεχόμενης γης μας. Μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε εκ των πραγμάτων νέα δεδομένα με την de jure πια ακρωτηριασμένη Κυπριακή Δημοκρατία να έχει πλέον σύνορα με την ίδια την Ισλαμική Τουρκία. Σε τέτοια περίπτωση είναι φανερό ποια θα είναι μεσοπρόθεσμα η τύχη των Ελληνοκυπρίων. Ας μη διαφεύγει κανενός αυτός ο εφιάλτης.

Όσοι συνειδητοποιούν αυτούς τους κινδύνους, οφείλουν με συνέπεια να αντιταχθούν σε κάθε ιδέα εγκατάλειψης της συμφωνημένης βάσης Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας και να επιμείνουμε ανυποχώρητα στην ανάγκη επανέναρξης το ταχύτερο δυνατό των διαπραγματεύσεων στη βάση της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας, την οποίαν αποδέχθηκαν όλοι οι κατά καιρούς ηγέτες Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων και την οποία ρητώς προβλέπουν όλα τα κατά καιρούς ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών για το Κυπριακό.

Παράλληλα, με την προσήλωση στον πιο πάνω στόχο και την ενεργό δράση για επίτευξή του, η πλευρά μας οφείλει να μελετήσει και αναλάβει πρωτοβουλίες που θα ενισχύουν την προοπτική επανέναρξης των συνομιλιών στην πιο πάνω βάση και δημιουργία ενός καλύτερου κλίματος, μέσα στο οποίο να διεξαχθούν σε συνομιλίες.  Η στοιχειώδης αποκατάσταση εμπιστοσύνης ανάμεσα στις δύο κοινότητες της Κύπρου και ιδιαίτερα η εμπιστοσύνη ανάμεσα στους ηγέτες Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων είναι θεμελιώδους σημασίας για την ευόδωση της διαπραγματευτικής προσπάθειας.

  1. Είναι γεγονός ότι το τελευταίο διάστημα έγινε πολύς λόγος για το πλαίσιο Γκουτέρες και για το ποια επιτέλους είναι η αλήθεια για τις σημειώσεις της 4ης Ιουλίου, ενώ αναφορές του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών κάνουν λόγο για το πλαίσιο της 30ής Ιουνίου. Γύρω από αυτή τη διαφορά γνώμης αναπτύχθηκαν διαφορετικές απόψεις από μέρους των δύο πλευρών στις διαπραγματεύσεις, με αποτέλεσμα να παρεμποδίζεται ή τουλάχιστον να επιβραδύνεται η επανέναρξη των συνομιλιών.

Έχω την άποψη ότι αυτό που είναι πράγματι σημαντικό είναι η επανέναρξη των συνομιλιών στη συμφωνημένη βάση της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας και όχι τα επιμέρους στα οποία η κάθε πλευρά μπορεί να δίνει τη δική της ερμηνεία.  Αν αυτή η θεώρηση πραγμάτων επικρατήσει, είμαι βέβαιος ότι οι συνομιλίες μπορούν να επαναληφθούν μέχρι το καλοκαίρι, πράγμα το οποίο θάπρεπε να αποτελεί σταθερό στόχο της δικής μας πλευράς.

  1. Η κα Τζέιν Χολ Λουτ, ως εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, κ. Γκουτέρες, επισκέπτεται την περιοχή μας και συνομιλεί με τις δύο πλευρές, καθώς και με τις εγγυήτριες δυνάμεις και την Ευρωπαϊκή Ένωση, τους τελευταίους 6-8 μήνες με στόχο τη συμφωνία των όρων αναφοράς για επανέναρξη των συνομιλιών.

 

Είναι προφανές ότι η όλη προσπάθεια προσκρούει σε δυσκολίες οι οποίες δεν επέτρεψαν μέχρι σήμερα την επανέναρξη των συνομιλιών.

Εκτιμώ ότι είναι σημαντικό για τη δική μας πλευρά και για το σύνολο του κυπριακού λαού να επιδειχθεί η μεγαλύτερη δυνατή ευελιξία από τις δύο πλευρές για να γίνει κατορθωτή η συμφωνία ως προς τους όρους αναφοράς, αλλά κυρίως για να επιτευχθεί η επανέναρξη των συνομιλιών. Μέσα στις συνθήκες που ζούμε και λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα του κυπριακού προβλήματος, θεωρώ ότι η επανέναρξη των συνομιλιών και η ειλικρινής διάθεση σοβαρής και έντιμης διαπραγμάτευσης με στόχο τη λύση της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας αποτελούν σήμερα εθνικό χρέος και στόχο.