Συνέντευξη – Σ.Χαραλάμπους: Πρόκληση η αποτροπή ενός νέου κύματος επιθέσεων στα δικαιώματα των εργαζομένων

  • «Αν δεν μπει φρένο στην απορρύθμιση, τότε η εργασία θα γίνεται ολοένα και πιο φτηνή, πιο ευάλωτη»
  • Στόχος να αγωνιστούμε για σμίκρυνση των κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων, οι οποίες έχουν μεγαλώσει τα τελευταία χρόνια
  • Προμετωπίδα του αγώνα ο κατώτατος μισθός και η κατοχύρωση βασικών ωφελημάτων
  • Χρειάζεται να ενισχύσουμε περισσότερο τη συμμετοχικότητα, το διάλογο και τη λογοδοσία στους εργαζομένους

Με την ολοκλήρωση του 28ου Συνεδρίου και την ανάληψη των καθηκόντων της νέας Γενικής Γραμματέα, η ΠΕΟ σηκώνει μανίκια, αφού οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το εργατικό κίνημα είναι πολλές.

Σε συνέντευξή της στη «Χαραυγή» η ΓΓ της ΠΕΟ, Σωτηρούλλα Χαραλάμπους, θέτει τους στόχους της Ομοσπονδίας και σημειώνει ότι θα δοθεί η μάχη για σμίκρυνση των κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων, οι οποίες έχουν μεγαλώσει. Προσθέτει ότι απαιτείται η αναρρύθμιση της εργασίας και επισημαίνει ότι μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις είναι να αποτραπεί ένα νέο κύμα επιθέσεων στα εργασιακά δικαιώματα.

Για το γεγονός ότι αποτελεί την πρώτη γυναίκα επικεφαλής συντεχνίας, απαντά πως έχει σημασία αυτό, αλλά από μόνη της η εκλογή γυναικών σε ηγετικές θέσεις δεν επιφέρει και την ισότητα.

Συνέντευξη στον Γιάννη Κακαρή

Είστε η πρώτη γυναίκα στην ηγεσία συντεχνίας στην Κύπρο. Θεωρείτε ότι έσπασαν τα στεγανά και επήλθε η ισότητα των φύλων;

Και μόνο το γεγονός ότι γίνεται συζήτηση για το ότι για πρώτη φορά εκλέγεται γυναίκα επικεφαλής συνδικαλιστικής οργάνωσης και είμαστε στο 2022, απαντά στο ερώτημά σας. Ούτε βεβαίως η αντίληψη που εμείς έχουμε για την ισότητα ή καλύτερα για τις ρίζες της ανισότητας εστιάζει ότι η λύση του προβλήματος βρίσκεται στην ανέλιξη 2, 3, 10 γυναικών σε ηγετικές θέσεις. Δεν πρέπει ούτε να μηδενίζουμε τη σημασία του γεγονότος, ούτε όμως και να θεωρούμε ότι από μόνη της η εκλογή γυναικών σε ηγετικές θέσεις επιφέρει και την ισότητα.

Για να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά την ανισοτιμία χρειάζεται πρώτα και κύρια να καταπολεμήσουμε τις διακρίσεις στην εργασία, να αποδώσουμε στην εργασία της γυναίκας την αξία που έχει, να καταπολεμήσουμε τη χρησιμοποίηση της γυναικείας απασχόλησης ως φθηνής αρρύθμιστης εργασίας, να αγωνιστούμε για ανθρώπινα ωράρια για τις εργαζόμενες στο λιανικό εμπόριο. Για δημιουργία υποδομών που θα βοηθούν τις οικογένειες με παιδιά να ανταποκρίνονται στους ρόλους τους ως εργαζόμενοι και γονείς και θα απελευθερώνει χρόνο από τις γυναίκες για να μπορούν να συμμετέχουν στους κοινωνικούς και συνδικαλιστικούς φορείς.

Ποιοι είναι οι άμεσοι στόχοι που έθεσε το 28ο Συνέδριο της ΠΕΟ;

Το Συνέδριο και οι αποφάσεις του ανέδειξαν κάποιες προτεραιότητες που είναι πάρα πολύ ψηλά, όπως η εισαγωγή ρυθμίσεων που να αναρρυθμίζουν την εργασία. Πρέπει να τερματιστεί το φαινόμενο να εργάζεται ο κόσμος χωρίς να εφαρμόζονται οι συμβάσεις, με προσωπικά συμβόλαια.

Η εισαγωγή νομοθετικών ρυθμίσεων έτσι που τα συμφωνημένα των μίνιμουμ προσλήψεων στις συλλογικές συμβάσεις να εφαρμόζονται για όλους τους εργαζομένους του κλάδου και η θεσμοθέτηση τριμερούς μηχανισμού ο οποίος μέσα από διαπραγμάτευση θα διαμορφώνει κατώτατο μισθό και βασικά ωφελήματα για όσους δεν καλύπτονται από συμβάσεις, είναι η προμετωπίδα αυτού του αγώνα.

Επίσης, ο αγώνας για να μη χρησιμοποιούνται οι ξένοι εργαζόμενοι ως φτηνή εργατική δύναμη, να τερματιστεί το απαράδεκτο φαινόμενο της αγοράς υπηρεσιών και της ανάθεσης υπηρεσιών σε τρίτους, να χρησιμοποιούνται εργαζόμενοι ως αυτοεργοδοτούμενοι, ενώ ξεκάθαρα έχουν σχέση εργοδότη-εργοδοτούμενου.

Αν δεν μπει ένα φρένο σ’ αυτούς στους μηχανισμούς απορρύθμισης, τότε η εργασία θα γίνεται ολοένα και πιο φτηνή, πιο ευάλωτη. Θα διευρύνεται το κομμάτι των εργαζομένων, ιδιαίτερα των νέων, που έχει ελάχιστα ρυθμισμένα δικαιώματα.

Επίσης, είναι το κεφάλαιο της κοινωνικής πολιτικής, τα ζητήματα ακρίβειας και η ανάγκη λήψης αντισταθμιστικών μέτρων στήριξης των ευάλωτων ομάδων και των εργαζομένων.

Χρειαζόμαστε τομές στην κοινωνική πολιτική και στη βελτίωση της επάρκειας των συντάξεων. Εδώ τίθεται και το πέναλτι 12% που επιβάλλεται σε όσους επιλέγουν να συνταξιοδοτηθούν στο 63ο έτος της ηλικίας τους. Ως ΠΕΟ ζητούμε την κατάργησή του και τη μη επέκταση του ορίου πέραν του 65ου έτους.

Είναι βέβαια και τα ζητήματα της στέγασης, της παραχώρησης διευκολύνσεων στις εργαζόμενες οικογένειες.

Όλες αυτές οι διεκδικήσεις συγκλίνουν σ’ έναν κεντρικό στόχο. Να αγωνιστούμε για σμίκρυνση των κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων, οι οποίες έχουν μεγαλώσει τα τελευταία χρόνια ως αποτέλεσμα της επίθεσης του κεφαλαίου στους εργαζομένους και των πολιτικών της κυβέρνησης.

Ποιες είναι οι προκλήσεις με τις οποίες θα βρεθεί σύντομα αντιμέτωπος ο εργαζόμενος;

Εδώ και σχεδόν δύο χρόνια η κοινωνία βρίσκεται αντιμέτωπη με την πανδημία του κορονοϊού. Η πανδημία και τα μέτρα που αποφασίζονται για διαχείρισή της είχαν ως αποτέλεσμα να περιοριστεί ή και να διακοπεί η λειτουργία των επιχειρήσεων. Χιλιάδες εργαζόμενοι νόσησαν ή νοσούν, χιλιάδες γονείς έπρεπε να μείνουν σπίτι με τα παιδιά τους αφού έκλεισαν τα σχολεία.

Όλα όσα συμβαίνουν το τελευταίο χρονικό διάστημα επανέφεραν ένα κλίμα φόβου, ανασφάλειας στους εργαζομένους για την εργασία τους, την προοπτική τους στην εργασία. Υπάρχει η ανησυχία να χρησιμοποιηθεί και αυτή η κρίση για μια νέα επίθεση στα δικαιώματα των εργαζομένων. Είναι λοιπόν προφανές ότι μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας είναι να αποτρέψουμε ένα νέο κύμα επιθέσεων στα δικαιώματα των εργαζομένων, να προστατεύσουμε τις θέσεις εργασίας και τους μισθούς.

Η πανδημία ανέδειξε επίσης πιο έντονα τα ζητήματα της τηλεργασίας και της επίδρασης της ψηφιοποίησης στην εργασιακή, παραγωγική διαδικασία. Η προσπάθεια να μη χρησιμοποιηθούν αυτές οι μέθοδοι εργασίας σε βάρος των εργαζομένων, να ρυθμιστούν τα δικαιώματα των εργαζομένων που επιλέγουν να εργαστούν με τηλεργασία, όπως και η ψηφιακή κατάρτιση των εργαζομένων είναι επίσης θέματα του άμεσου μέλλοντος. Αυτά σε συνδυασμό με τους στόχους και τις προτεραιότητες στις οποίες αναφέρθηκα προηγουμένως θα είναι τα καθοριστικά θέματα που θα κρίνουν την πορεία των εργαζομένων και των εργασιακών σχέσεων για τα επόμενα χρόνια.

Πώς εξηγείτε ότι ο ρόλος των συντεχνιών φθίνει στις συνειδήσεις πολλών εργαζομένων;

Η υποχώρηση της οργανωτικότητας και της συμμετοχής των εργαζομένων στις συνδικαλιστικές οργανώσεις δεν είναι καθόλου άσχετη με το τι συμβαίνει στην οικονομία και στην κοινωνία τις τελευταίες δεκαετίες.

Η επικράτηση του νεοφιλελευθερισμού συνοδεύτηκε και από μια σειρά ιδεολογικών αντιλήψεων που οι κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις με τη βοήθεια και των Μ.Μ.Ε. καλλιέργησαν έντεχνα και προσεκτικά, επηρεάζοντας και τις συνειδήσεις των εργαζομένων. Καλλιέργησαν τον ατομικισμό και την προσωπική καταξίωση, διαχώρισαν την εργατική τάξη καλλιεργώντας την αντίληψη ότι οι συντεχνίες είναι για τους εργαζόμενους σε χειρωνακτικές εργασίες  και όχι για τα λεγόμενα επαγγέλματα του λευκού κολάρου. Απαξίωσαν τη συλλογική δράση ως έκφραση ισοπέδωσης της ατομικότητας.

Αν σ’ όλα αυτά προστεθεί ο φόβος, η ανασφάλεια που βίωσαν τα τελευταία χρόνια οι εργαζόμενοι λόγω της οικονομικής κρίσης και ο εκφοβισμός, τότε δεν είναι καθόλου δύσκολο να απαντηθεί το ερώτημα γιατί φθίνει ο ρόλος των συντεχνιών και έχει συρρικνωθεί η εμβέλεια του συνδικαλισμού διεθνώς.

Βέβαια σ’ αυτό, δυστυχώς έπαιξε ρόλο και το γεγονός ότι στο ευρωπαϊκό επίπεδο οι συνδικαλιστικές δυνάμεις που κυριαρχούν, στην περίοδο της κρίσης ακολούθησαν μια πολιτική κατευνασμού και συμβιβασμού, η οποία απογοήτευσε και απομάκρυνε ακόμα περισσότερο τους εργαζομένους.

Παρά τις δυσκολίες, η ίδια η ζωή και η ένταση της εκμετάλλευσης γεννούν την ανάγκη της οργάνωσης και του αγώνα.

Με ποιους τρόπους μπορεί να ανακάμψει το εργατικό κίνημα;

Αναγνωρίζοντας ότι οι συνθήκες έχουν αλλάξει τόσο σε ό,τι αφορά τη σύνθεση της εργατικής τάξης, όσο και σ’ ό,τι αφορά την οργάνωση και τη συμμετοχή, είναι αναγκαίο να ξαναδούμε κάποια ζητήματα. Σημαντικό στοιχείο για την προσέλκυση των εργαζομένων στο συνδικαλισμό είναι και η ικανότητά μας μέσα από τους διεκδικητικούς μας στόχους να εκφράζουμε τις σύγχρονες -συνεχώς μεταβαλλόμενες- ανάγκες των εργαζομένων και να ανοίξουμε διόδους επαφής με ανοργάνωτους εργαζομένους, δημιουργώντας μηχανισμούς ενημέρωσης, στήριξης, καθοδήγησης αυτών των εργαζομένων. Να αξιοποιήσουμε τα σύγχρονα μέσα επικοινωνίας για αμφίδρομη επικοινωνία.

Χρειάζεται ταυτόχρονα να ενισχύσουμε ακόμα περισσότερο τη συμμετοχικότητα, το διάλογο με τους εργαζομένους, τη λογοδοσία στους εργαζομένους, κάνοντας πιο εμφανές και εύληπτο αυτό που λέμε ότι η συντεχνία είναι οι ίδιοι οι εργαζόμενοι.

 

Η ΠΕΟ κτίζει με την DEV-IS και τις προοδευτικές τ/κ οργανώσεις ένα δυνατό μέτωπο κοινής δράσης

 

Η ΣΕΚ συνεργάζεται με την Türk Sen για εξεύρεση εργασίας σε Τ/κ. Ποιες οι σχέσεις της ΠΕΟ με τους Τ/κ;

Η ΠΕΟ είναι δημιούργημα της εργατικής τάξης της Κύπρου, Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Τουρκοκύπριοι μέλη της ΠΕΟ δολοφονήθηκαν το 1958 από την ΤΜΤ γιατί αρνήθηκαν να την αποκηρύξουν και να προσχωρήσουν στις τ/κ συντεχνίες.

Ήμασταν η πρώτη συνδικαλιστική οργάνωση που αμέσως μετά το 1974 ξεκινήσαμε επαφές με την DEV-IS και τις προοδευτικές τ/κ οργανώσεις κτίζοντας ένα δυνατό μέτωπο κοινής δράσης και αντίληψης για την επανένωση του τόπου μας. Αυτή η παράδοση, φυσιολογικά οδήγησε τους Τ/κ, το 2003 όταν τους δόθηκε η δυνατότητα να εργαστούν στις ελεύθερες περιοχές, στην ΠΕΟ για να βοηθηθούν στην εξεύρεση εργασίας.

Πράγμα που κάνουμε συστηματικά χωρίς διαφήμιση όλα αυτά τα χρόνια. Τώρα, αυτή η συζήτηση με το μνημόνιο συνεργασίας και τις 8.000 θέσεις εργασίας δημιούργησε κάποιες εντυπώσεις και κάποιες προσδοκίες που ειλικρινά ελπίζουμε να μην καταρρεύσουν φέρνοντας απογοήτευση.

Το λέω αυτό γιατί είναι θέσεις εργασίας που κοινοποιούν οι εργοδότες στα Γραφεία Εργασίας και σύμφωνα με το Υπουργείο, στην πλειοψηφία τους είναι θέσεις ανειδίκευτες με μισθούς υποδεέστερους των συμβάσεων. Με λίγα λόγια φθηνή αρρύθμιστη εργασία. Επίσης. απέχουν πολύ από τις ειδικότητες που οι Τ/κ αναζητούν.

Εμείς είμαστε πολύ καθαροί και συγκεκριμένοι. Οι Τ/κ είναι Κύπριοι και έχουν δικαίωμα να αναζητήσουν εργασία στις ελεύθερες περιοχές. Η ΠΕΟ θα συνεχίσει τη δουλειά που κάνει εδώ και χρόνια, διασφαλίζοντας ότι οι Τ/κ εργαζόμενοι στις ελεύθερες περιοχές απολαμβάνουν όλα τους τα δικαιώματα.

Ακολουθήστε μας στο Google News.
Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.