Συνοπτική σκιαγράφηση της προσωπικότητας του Γ. Γρίβα

Πολλά έχουν γραφτεί κατά περιόδους για την προσωπικότητα του Γρίβα. Ύμνοι από τη μια, απαξίωση από την άλλη.

Με την ευκαιρία του θανάτου του (27 Ιαν. 1974) θα επιχειρήσουμε να δώσουμε κάποια στοιχεία που αφορούν την προσωπικότητα του, μαζί με το τι κατά καιρούς έχει γραφτεί. Κι αυτό σαν μια συμβολή, στη βάση και των δικών του γραπτών, προς την ιστορία του τόπου.

Σημειώνουμε ότι την σκιαγράφηση της προσωπικότητας του την κάνει ο ίδιος ο Γρίβας στα απομνημονεύματα του.

 

Ημίθεος και… άγιος!

Οι υμνητές του εστιάζονται κυρίως στην περίοδο 1955-59 λες και δεν προηγήθηκε ή δεν ακολούθησε τίποτε άλλο από τη περίοδο εκείνη.

 

Εκείνοι οι οποίοι ανέλαβαν την προσπάθεια να αφαιρέσουν από πάνω του το στίγμα της περιόδου 1971-74, φρόντισαν να κτίσουν μια αγιογραφία γύρω από το πρόσωπο του, εκδηλώνοντας ένα είδος προσωπολατρίας και προσδίδοντας του υπερβολικά επίθετα.

Αυτός ο άνθρωπος, κα­τά τον ερευνητή Γ. Σπανό[1] «ήταν η οφει­λή της ιστορικής μοίρας στον ελληνισμό», ήταν «το αντίτιμο του πολυαιώνιου μαρτυρίου του Έλληνα ανθρώπου», ήταν «ο διαιώνιος Προμηθέας», «η μετουσίωση του αντίλαλου του Βυζαντινού θρύλου», «η πολυδύναμη διακήρυξη των προαιώνιων πόθων της κυπριακής Ρωμιοσύνης».

 

Σε μια από τις πολλές αναφορές η εφημερίδα «ΜΑΧΗ» τον αποκαλεί και… ημίθεο: «Σήμερα, ο καθένας ξαναφέρνει στη μνήμη του τον ημίθεο Αρχηγό Διγενή, που ενσάρκωσε τα ιδανικό της Πίστης και της Πατρίδας»[2].

Στην ίδια έκδοση σε ειδικό ένθετο αφιέρωμα για τον Διγενή δημοσιεύεται κι ένα ποίημα με τον τίτλο: «Στον Πανεθνικό Μεσσία κι αθάνατο Ελευθερωτή της Κύπρου μας ΓΕΩΡΓΙΟ ΓΡΙΒΑ ΔΙΓΕΝΗ», τον οποίο μάλιστα αποκαλεί και «Άη Γιώργη»!

144604329 234044355035840 2565721561519385696 n1

Οι αρχές και η διαπαιδαγώγηση του Γ. Γρίβα

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η πτυχή της ζωής του που έχει να κάνει με τις αρχές και τις αξίες με τις οποίες μεγάλωσε ο Γρίβας. Και να εξεταστεί κατά πόσον τήρησε αυτές τις αρχές και τη διαπαιδαγώγηση που έτυχε.

 

Αλλά ας αφήσουμε τον ίδιο να μιλήσει:

«O Χριστιανισμός και ο Ελληνισμός ήσαν οι δυο πόλοι γύρω από τους  οποίους περιστράφη ολόκλη­ρος η παιδική και εφηβική ζωή μου. Οι γονείς μου και οι δάσκαλοι μου δεν έπαυσαν ποτέ να με διδάσκουν την Ελληνική αρετήν και την Χριστιανική ευσέβεια και να γεμίζουν την ψυχήν μου με τας πλέον υψηλάς ηθικάς αξίας της εθνικής μας παραδόσε­ως… »[3].

 

Μάλιστα ο Παπασταύρος Παπαγαθαγγέλου, ο στρα­τολόγος της ΕΟΚΑ – και της ΕΟΚΑ Β’ αργότερα – γράφει:

«Ο Θεός προίκισε τον Δι­γενή με αγάπη προς την πί­στη και την Πατρίδα. Καταξίωσε να εμφυσήσει στα παλικάρια του τα ιδανικά του Χριστού και της Ελλά­δας»[4].

 

Αυτή λοιπόν ήταν η ανα­τροφή, οι αρχές και η διαπαιδαγώγησή του: Ο Χριστός και η Ελλάδα! Αυτές οι αρχές και οι αξίες προϋποθέτουν ευγέ­νεια, ταπεινοφροσύνη και προπαντός αγάπη για τον συνάνθρωπο, ανεξάρτητα από φυλή, χρώμα, θρησκεία και ιδεολογία.

 

Κυριαρχεί το «Εγώ»

Ωστόσο αν διαβάσει κάποιος τα γραπτά του, θα διαπιστώσει ότι κάθε άλλο παρά διαπνεόταν από αυτές τις αρετές. Διαπιστώνουμε ότι επρόκειτο για ένα άνθρωπο υπερβολικά περήφανο εγωκεντρικό και αυταρχικό. Αυτά τα χαρακτηριστικά διαφαίνονται ήδη από τις πρώτες γραμμές των απομνημονευμάτων του όπου κυριαρχεί το «εγώ»:

«Η συγγραφή του βιβλίου τούτου εγένετο επί τη βάση του αρχείου και ημερολογίου μου, τα οποία παρά τας εξαιρετικώς δυσμενείς συνθήκας, τας οποίας αντιμετώπισα κατά το τετραετές διάστημα του αγώνος, διεσώθησαν σχεδόν ολόκληρα».[5]

 

Και λίγο πιο κάτω συμπληρώνει:

«Αργότερον υπέστην πολλάς προσωπικάς διώξεις και κακουχίας»[6].

 

Η εντύπωση που δίνει σε αυτή την περίπτωση είναι ότι μόνο αυτός αντιμετώπισε δυσμενείς συνθήκες και μόνος υπέστη προσωπικές διώξεις και κακουχίες!

Καμιά αναφορά στους άντρες του επιτελείου του, στους ανθρώπους που στέκονταν γύρω του και τον βοηθούσαν, στους αγωνιστές του, παρά το γεγονός ότι συνήθως αποφάσιζε και ενεργούσε μόνος του.

 

Ο ιδρυτής της Χ;

Σε άλλο σημείο προσπαθεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι ο ίδιος ήταν ο μόνος και αποκλειστικός ιδρυτής της μυστικής στρατιωτικής οργάνωσης «Χ»:

«Εμφορούμενος από το πνεύμα τούτο, συνέστησα μυστικήν στρατιωτικήν oργάνωσιν αντιστάσεως».[7]

 

Όμως η πραγματικότητα λέει ότι ο ίδιος ήταν ο τελευταίος κρίκος της αλυσίδας.

«Αύτη (η «Χ») συvεκρoτήθη αρχικώς υπό των στρατηγών Γεδεών Λάβδα και Βασ. Bραχvoύ, με ηγετικά δε στελέχη τους Κ. Παπακωνσταντίνου, Θεμ. Κετσέα. Αγησίλαο Σινιώρη και Γεώργιον Γρίβαν αντισυνταγματάρχας».[8]

 

Συνεπώς δεν ίδρυσε την «Χ» ο ίδιος. Αργότερα, όπως αναφέρουν οι ιστορικοί και άλλοι συγγραφείς, όταν αποχώρησαν οι υπόλοιποι… έμεινε μόνος του.

 

Ο μοναδικός ιδρυτής της ΕΟΚΑ;

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η προσπάθεια του να περάσει το μήνυμα ότι ήταν ο εις και μόνος στην προσπάθεια για συγκρότηση της ΕΟΚΑ, στην προπαρασκευή και διεξαγωγή του αγώνα της. Ιδού μερικά δείγματα προς επαλήθευση:

«Η άρνησις της Μ. Βρετανίας όπως χωρήσει εις μίαν ειρηνικήν λύσιν του κυπριακού, κατέστησεν εις εμέ την ιδέα προσφυγής εις τα όπλα (…) ουδόλως υπετίμων τας δυσκολίας (…) Διέθετον προς τούτον  τρία ακαταμάχητα όπλα: Την ψυχή, την πίστην και την θέλησιν δια την νίκην. Παλαίμαχος αγωνιστής, αλλά και βαθύτατος μελετητής της πολεμικής ιστορίας των προγόνων μου, ήμιν εμποτισμένος με την αρχήν (…) Την αριθμητικήν υπεροχήν του αντιπάλου ουδέποτε υπελόγισα σοβαρώς. Υποστηρίζεται σχεδόν υφ’ όλων των στρατιωτικών συγγραφέων, ότι η ικανότης του ηγήτορος και του στρατεύματος δύναται να αντισταθμίσει μόνον ωρισμένην αριθμητικήν υπεροχήν του αντιπάλου. Προσωπικώς πιστεύω ότι τούτο δεν είναι απόλυτον, και ότι ο ηγήτωρ αποφασισμένος να αποθάνει μαχόμενος, πάντοτε νικά, εφ’ όσον μάλιστα χρησιμοποιεί τα καταλλήλους μεθόδους».[9]

 

λα αυτά είναι γραμμένα από τον ίδιο τον Γρίβα για να εξυμνήσει και να εξυψώσει τον εαυτό του. Ήταν όλα αυτά και χάρις σ’ αυτόν έγιναν όλα!

 

Όλα αυτά όμως δείχνουν ότι ο Γρίβας πολύ απείχε και ήταν τελείως ξένος προς τις αρετές τις οποίες επικαλείται. Ήταν ξένος προς μίαν από τις πιο σημαντικές χριστιανικές αρετές, της ταπείνωσης, αλλά και από το αρχαιοελληνικό (των προγόνων) «μέτρον άριστον».

144569263 225474182562252 4910922170732319563 n1

Να πας να το βρεις…

Μια άλλη θεμελιώδης αρχή ενός ανθρώπου είναι ο σεβασμός προς τους άλλους, ο σεβασμός και η ανοχή στην αντίθετη άποψη, αλλά κυρίως ο σεβασμός προς το υπέρτατο αγαθόν, την ανθρώπινη ζωή.

Πόσο σεβόταν, ακόμα, και τους συναγωνιστές του; Πόσο αυταρχικά συμπεριφερόταν; Ένα δείγμα αποτελεί η αφήγηση του αγωνιστή της ΕΟΚΑ Γρηγόρης Γρηγορά που διετέλεσε και υπασπιστής του. Ο αγωνιστής αναφέρεται σε ένα περιστατικό που συνέβη ενώ περπατούσαν στα βουνά και ο Γρίβας έχασε το σταυρουδάκι του.

Χαρακτηριστικός είναι ο διάλογος που ακολουθεί:

 

Γρίβας: Μου έχει πέσει ο σταυρός. Να πας να τον βρεις.

Γρηγοράς: Που να τον βρω μεσ’ τους πεύκους;

Γρίβας: Να πας εκεί να κοιτάξεις.

 

Και συνεχίζει ο αγωνιστής:

«Επέστρεψα πίσω και παρακαλούσα το θεό να με βοηθήσει να τον βρω, γιατί ήξερα τι θα τραβού­σα μετά. Θα ήμουν εκεί ένα τέταρτο ψάχνοντας. Ο Αρχηγός από πάνω μου και φώναζε: Τι γίνεται; Εγώ του έλεγα: Σιγά Αρχηγέ να κοιτάξω καλύτερα».[10]

 

Ασφαλώς ο αγωνιστής αφηγείται τα πιο πάνω σε μια προσπάθεια να καταδείξει πόσο πιστός χριστιανός ήταν ο αρχηγός του, χωρίς να αντιλαμβάνεται ότι αυτή η αναφορά καταδεικνύει τον αυταρχισμό του Διγενή.

 

Η έκφραση της ακροδεξιάς

Πάντως ο βίος και η πολιτεία του καταδεικνύουν ότι ο συγκεκριμένος άνθρωπος καμία σχέση είχε με τη Δημοκρατία. Αντίθετα πάντοτε τασσόταν στο πλευρό των πιο ακραίων καταστάσεων.

 

Ασφαλώς θα ήταν λάθος να κρίνουμε τον Γρίβα ή οποιονδήποτε άλλο παράγοντα της εποχής, έξω από τις συνθήκες που επικρατούσαν τότε.

Πρέπει λοιπόν να κριθεί μέσα στο πνεύμα της εποχής όπου οι άνθρωποι ήταν χωρισμένοι σε δύο μεγάλα στρατόπεδα, της Δεξιάς και της Αριστεράς και είχαν αποδυθεί σε ένα αδυσώπητο – πολλές φορές – πόλεμο μεταξύ τους.

 

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες ο Γρίβας επέλεξε να ενταχθεί στο στρατόπεδο της ακραίας πτέρυγας της Δεξιάς, την ακροδεξιά η οποία θεωρούσε ως εχθρούς ακόμα και ανθρώπους που ανήκαν στην Δημοκρατική Δεξιά, κατηγορώντας τους ως συνοδοιπόρους ή κρυπτοκομουνιστές.

Η ζωή και η δράση του έχει αποδείξει περίτρανα ότι καμία σχέση είχε με τα ιδανικά τα οποία λέει στην αρχή ότι του εμφυτεύθηκαν από τους γονείς και τους δασκάλους του.

[1] Εφημερίδα «Ο ΑΓΩΝ» 28-1-1990.

[2] Εφημερίδα «Η ΜΑΧΗ» 6-2-1995.

[3] Γ. Γρίβα Διγενή «Απομνημονεύματα» σελ. 5. (Σ.σ. Διατηρείται το ύφος και η ορθογραφία του πρωτότυπου κειμένου.).

[4] Εφημερίδα «Η ΜΑΧΗ» 6-2-1995.

[5] Γ. Γρ. Διγενή, «Απομνημονεύματα Αγώνος ΕΟΚΑ 1955-1959», σελ. V.  Όμως δεν λέει την αλήθεια αφού το Ημερολόγιο και το αρχείο του έπεσαν τρεις φορές στα χέρια των Βρετανών.

[6] Απομνημονεύματα σελ. 3.

[7] Απομνημονεύματα σελ. 2. Αναφορά στην ίδρυση της οργάνωσης Χ.

[8] Ν. Αντωνακέα: «Φως εις το σκότος της κατοχής» σελ. 180.

[9] Απομνημονεύματα σελ. 14.

[10] Εφ. ΜΑΧΗ 6-2-94.

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.