Συντεχνίες: Προστασία ο εθνικός κατώτατος μισθός / ΟΕΒ-ΚΕΒΕ: Ρυθμιστής η ελεύθερη αγορά



Συντεχνίες: Δίχτυ προστασίας ο εθνικός κατώτατος μισθός

ΟΕΒ-ΚΕΒΕ: Ρυθμιστής των ημερομισθίων η ελεύθερη αγορά

Το Υπουργείο Εργασίας αναμένει την έκθεση του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας

Της Αντωνίας Λαμπράκη

• Η ραγδαία ανάπτυξη της οικονομίας, της βιομηχανίας των διαβατηρίων και των πύργων είναι επωφελής για συγκεκριμένες ομάδες πολιτών του άνω διαζώματος της οικονομικής δραστηριότητας
• Χάρης Γεωργιάδης: «Μόλις δημιουργηθούν οι συνθήκες πλήρους απασχόλησης», δηλαδή η ανεργία υποχωρήσει κάτω του 5% θα μπορεί να προωθηθεί η εισαγωγή εθνικού κατώτατου μισθού
• ΠΕΟ, ΣΕΚ και ΔΕΟΚ προσεγγίζουν την εισαγωγή εθνικού κατώτατου μισθού ως εργαλείου ελάχιστης προστασίας του μισθωτού στις νέες οικονομικές συνθήκες

 

Στη μεταμνημονιακή Κύπρο οι ισορροπίες δυνάμεων στην αγορά εργασίας έχουν ανατραπεί και το επίπεδο μισθών στον ιδιωτικό τομέα έχει υποχωρήσει στα τάρταρα… Τα μηνιάτικα κυμαίνονται μεταξύ €700-1.000… Ανειδίκευτο προσωπικό, αλλά και πτυχιούχοι νέοι εργάζονται με τέτοιους μισθούς και επιπλέον στερούνται βασικών δικαιωμάτων…

Η ραγδαία ανάπτυξη της οικονομίας, της βιομηχανίας των διαβατηρίων και των πύργων είναι επωφελής για συγκεκριμένες ομάδες πολιτών του άνω διαζώματος της οικονομικής δραστηριότητας. Η πλειοψηφία των εργαζομένων του κάτω διαζώματος υπαμείβεται.

Το πιο ανησυχητικό είναι ότι σταδιακά σχηματοποιείται μια νέα κανονικότητα στην αγορά απασχόλησης και στην αντίληψη της κοινωνίας αποδοχής της εκμετάλλευσης της μισθωτής εργασίας. Είναι προφανές ότι επιβάλλεται η λήψη νομοθετικών και θεσμικών μέτρων στήριξης των εργαζομένων του κάτω διαζώματος.

Εν αναμονή της μελέτης του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας, αναφορικά με το πλαίσιο λειτουργίας του εθνικού κατώτατου μισθού στον τόπο μας, τελούν κυβέρνηση, συνδικαλιστικό κίνημα και εργοδοτικές οργανώσεις. Αρχές του 2020, αναμένεται ότι η Υπουργός Εργασίας, Ζέτα Αιμιλιανίδου, θα έχει στα χέρια τη μελέτη του διεθνούς οργανισμού. Μελέτη που ασφαλώς δεν θα καθορίζει το ύψος του μισθού και επαγγελματικές κατηγορίες που θα καλύπτονται, αλλά θα παραθέτει την εμπειρία και τις πρακτικές άλλων χωρών και συνάμα θα αποτυπώνει την κυπριακή αγορά απασχόλησης. Η μελέτη θα αποτελέσει το υπόβαθρο για την κοινωνική διαβούλευση.

Ως γνωστόν, η εισαγωγή εθνικού κατώτατου μισθού αποτελεί προεκλογική δέσμευση του Προέδρου της Δημοκρατίας, κ. Αναστασιάδη. Το ζήτημα της θέσπισης του εθνικού κατώτατου μισθού είχε εγείρει πρόσφατα ο τέως Υπουργός Οικονομικών, Χάρης Γεωργιάδης, δηλώνοντας ότι «μόλις δημιουργηθούν οι συνθήκες πλήρους απασχόλησης», δηλαδή η ανεργία υποχωρήσει κάτω του 5% θα μπορεί να προωθηθεί.

katotatos misthos 01

Οι προϋποθέσεις από το συνδικαλιστικό κίνημα

Το συνδικαλιστικό κίνημα βλέπει με θετικό φακό τη θέσπιση εθνικού κατώτατου μισθού, θέτει όμως προϋποθέσεις. Πρωταρχικής σημασίας η μη υπονόμευση των συλλογικών συμβάσεων. Εκτίμηση του συνδικαλιστικού κινήματος είναι ότι η αγορά εργασίας έχει απορρυθμιστεί δραματικά και αποτελεί υποχρέωση του κράτους να υιοθετήσει θεσμικά και νομοθετικά μέτρα που θα διασφαλίσουν επαναφορά της ισορροπίας.

Διαμετρικά αντίθετα η θέση της ΟΕΒ και του ΚΕΒΕ που απορρίπτουν την εισαγωγή εθνικού κατώτατου μισθού, αφού θα οδηγήσει σε αύξηση του εργατικού κόστους, που ας σημειωθεί στα χρόνια της κρίσης υποχώρησε σημαντικά, με τη συρρίκνωση των μισθών.

Πιο συγκεκριμένα, με την ανεργία να είναι στο 7,1% και το κοινωνικό χάσμα να βαθαίνει, ΠΕΟ, ΣΕΚ και ΔΕΟΚ προσεγγίζουν την εισαγωγή εθνικού κατώτατου μισθού ως εργαλείου ελάχιστης προστασίας του μισθωτού στις νέες οικονομικές συνθήκες.

Ειδικότερα, τη θέση της ΠΕΟ εξήγησε η Σωτηρούλα Χαραλάμπους, αναπληρώτρια γ.γ. της Ομοσπονδίας, η οποία ανέφερε ότι «η καθιέρωση κατώτατου μισθού είναι απαραίτητη για την προστασία εργαζομένων οι οποίοι δεν καλύπτονται από συλλογική σύμβαση και υπό την προϋπόθεση ότι το ύψος του θα προκύπτει ως αποτέλεσμα συλλογικής διαπραγμάτευσης, με τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων, και όχι να καθορίζεται εκ των άνω, αυθαίρετα, και ανάλογα με τους εκάστοτε συσχετισμούς στα πολιτειακά όργανα».

Η κα Χαραλάμπους, με δηλώσεις στην «Κυριακάτικη Χαραυγή», υπέδειξε ότι «αν η καθιέρωση εθνικού κατώτατου μισθού εκφραστεί ως μια αποσπασματική κίνηση, έξω από το πλαίσιο του συστήματος εργασιακών σχέσεων, δεν θα απαντά συνολικά και ολοκληρωμένα στην επείγουσα ανάγκη επαναρύθμισης της αγοράς εργασίας» και προειδοποίησε ότι «ενδέχεται να οδηγήσει σε αντίθετα αποτελέσματα, αφού η πιο πιθανή εξέλιξη θα είναι η ισοπέδωση των μισθών στο ύψος του κατώτατου και η νομιμοποίηση της καταπάτησης των συλλογικών συμβάσεων».

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Μιχάλης Μιχαήλ, αναπληρωτής γ.γ. της ΣΕΚ, σημειώνει ότι «βασικός στόχος του κατώτατου μισθού είναι να τονώσει την αγορά εργασίας, να μειώσει τις μισθολογικές και κοινωνικές ανισότητες και να λειτουργήσει υποστηρικτικά στη συλλογική διαπραγμάτευση, που σε καμία περίπτωση δεν θα επιτρέψουμε να την υποκαταστήσει».

Αντιλαμβανόμαστε, πρόσθεσε ο αναπληρωτής γ.γ. της ΣΕΚ, ότι «η εισαγωγή εθνικού κατώτατου μισθού δεν αποτελεί πανάκεια στα προβλήματα της αγοράς εργασίας, στο πλαίσιο του κοινωνικού διαλόγου πρέπει να συνυπολογιστούν και άλλοι παράμετροι που επιδρούν στην αγορά εργασίας, όπως, η πάταξη της αδήλωτης και της παράνομης εργασίας, ο περιορισμός της επισφαλούς απασχόλησης, για παράδειγμα μέσω αγοράς υπηρεσιών, ώστε οι σχεδιασμοί να είναι συνολικοί».

Υπέρ της θέσπισης κατώτατου μισθού τάσσεται και ο πρόεδρος της ΔΕΟΚ, Ιωσήφ Αναστασίου. «Μια μεγάλη μερίδα μισθωτών, κυρίως νέων εργαζομένων, λαμβάνει μηνιάτικο αρκετά χαμηλότερο των €1.000, είναι η γενιά των €700-800 ακαθάριστα και αναντίλεκτα η καθιέρωση του κατώτατου θα αποτελέσει ένα δίχτυ ελάχιστης προστασίας τους». Ο πρόεδρος της ΔΕΟΚ τόνισε επίσης ότι «στόχος είναι η διασφάλιση αξιοπρεπούς εργασίας και μισθού, που θα επιτρέπουν τη βελτίωση της ποιότητας ζωής του εργαζομένου και θα τον απομακρύνουν από τον κίνδυνο της φτώχειας». Λέγοντας αυτά κάλεσε την κυβέρνηση να επιταχύνει την προώθηση εισαγωγής του εθνικού κατώτατου μισθού, απορρίπτοντας τοποθετήσεις περί αύξησης της ανεργίας και αρνητικές επιπτώσεις στην αγορά απασχόλησης.

KATOTATOS MISTHOS1

Νομική κατοχύρωση δικαιωμάτων

Και οι τρεις συντεχνίες συμφωνούν στην ανάγκη όπως ο εθνικός κατώτατος μισθός διευρυνθεί και περιλάβει και άλλα βασικά ωφελήματα, όπως ωράριο εργασίας, 13ο μισθό, υπερωρίες, αργίες και Ταμείο Προνοίας.

Το αίτημα αυτό εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο διεκδίκησης του συνδικαλιστικού κινήματος, που στοχεύει όπως βασικά δικαιώματα και ωφελήματα κατοχυρωθούν με νομοθετικές ρυθμίσεις, ως ασπίδα προστασία χιλιάδων εργαζομένων σε μια αγορά εργασίας που γίνεται ολοένα και περισσότερο επισφαλής.

Σε ένα πρώτο στάδιο, η νομοθετική ρύθμιση όρων εργασίας έχει επιτευχθεί στην ξενοδοχειακή και οικοδομική βιομηχανία.

 

 

ΟΕΒ και ΚΕΒΕ: Απεταξάμην τον κατώτατο

Δύσκολη θα είναι η εξίσωση θέσπισης εθνικού κατώτατου μισθού, καθώς οι εργοδοτικές οργανώσεις βλέπουν αρνητικά μια τέτοια εξέλιξη. Η Λένα Παναγιώτου, διευθύντρια του Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων της ΟΕΒ, ανέφερε ότι «πάγια θέση μας είναι ότι αυτό το ζήτημα δεν πρέπει να καθορίζεται με νομοθεσία, αλλά να αφήνεται η αγορά να λειτουργήσει με ευελιξία και να το ρυθμίσει», δήλωσε, προσυπογράφοντας τις κυβερνητικές προϋποθέσεις «για εισαγωγή κατώτατου μισθού όταν επέλθουν συνθήκες πλήρους απασχόλησης».
Επίσης, το ΚΕΒΕ απορρίπτει κατηγορηματικά την εισαγωγή κατώτατου μισθού. Ο Αιμίλιος Μιχαήλ, διευθυντής του Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων, δήλωσε ότι «πρέπει να προηγείται έρευνα της κυβέρνησης, αποτύπωσης της αγοράς εργασίας και αν καταδειχθεί ότι υπάρχουν εργαζόμενοι οι οποίοι αμείβονται χαμηλότερα του υφιστάμενου κατώτατου μισθού, τότε να συζητήσουμε ενδεχόμενη διεύρυνση του διατάγματος, όπως έγινε το 1992, όταν συμπεριλήφθηκαν και άλλες επαγγελματικές ομάδες, υπηρεσιών ασφαλείας και καθαριότητας».
Ως γνωστόν, το διάταγμα κατώτατου μισθού αναφέρεται σε συγκεκριμένα επαγγέλματα: πωλήτρια/πωλητής, γραφέας, νοσηλευτικός βοηθός, βοηθός παιδοκόμου, βοηθός βρεφοκόμου, σχολικός βοηθός και φροντιστής. Το διάταγμα προβλέπει μεικτό μισθό πρόσληψης €870 και έπειτα από εξάμηνη συνεχή περίοδο απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη αυξάνεται στα €924.

 

Οι κατώτατοι μισθοί στις άλλες χώρες της ΕΕ

Τον Γενάρη του 2019, 22 από τα 28 κράτη-μέλη της ΕΕ, με εξαίρεση τις Ιταλία, Μάλτα, Κύπρο, Αυστρία, Φινλανδία και Δανία, διέθεταν εθνικούς κατώτατους μισθούς, όπως και όλες οι υποψήφιες για προσχώρηση στην ΕΕ χώρες. Οι έξι χώρες, μεταξύ των οποίων και η Κύπρος, εφάρμοζαν κατώτατο μισθό μόνο για συγκεκριμένα επαγγέλματα.

Το επίπεδο του κατώτατου εθνικού μισθού διαφέρει σημαντικά μεταξύ των κρατών-μελών. Οι κατώτατοι μισθοί κυμαίνονται από €286 στη Βουλγαρία ως και €2.071 στο Λουξεμβούργο. Με βάση το επίπεδο των εθνικών ακαθάριστων κατώτατων μισθών τα κράτη ταξινομούνται στις ακόλουθες τρεις ομάδες:

• Χώρες των οποίων οι κατώτατοι ήταν χαμηλότεροι από €500. Περιλαμβάνονται οι Βουλγαρία, Λετονία, Ρουμανία και Ουγγαρία. Ο χαμηλότερος €286 πληρώνεται στη Βουλγαρία και ως και €464 στην Ουγγαρία.

• Χώρες των οποίων οι κατώτατοι μισθοί ήταν τουλάχιστον €500, αλλά χαμηλότεροι των €1.000. Περιλαμβάνονται οι Κροατία, Τσεχία, Σλοβακία, Πολωνία, Εσθονία, Λιθουανία, Ελλάδα, Πορτογαλία, Μάλτα και Σλοβενία. Οι μισθοί κυμαίνονται από €506 στην Κροατία ως και €887 στη Σλοβενία.

• Χώρες των οποίων οι εθνικοί κατώτατοι μισθοί ήταν τουλάχιστον €1.000. Περιλαμβάνονται οι Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Γερμανία, Βέλγιο, Κάτω Χώρες, Ιρλανδία και Λουξεμβούργο. Οι μισθοί κυμαίνονται από €1.050 στην Ισπανία ως και €2.071 στο Λουξεμβούργο (στοιχεία Eurostat, Γενάρης 2019).

Σημειώνεται επίσης ότι σε διάφορες χώρες ο εθνικός κατώτατος μισθός συνοδεύεται με την παραχώρηση κοινωνικών παροχών από το κράτος πρόνοιας.