Τα ενεργειακά της Αν. Μεσογείου απασχόλησαν σύσκεψη στις ΗΠΑ

Ως ευκαιρία να ενημερωθούν τα μέλη του Κογκρέσου από αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης για το ρόλο που διαδραματίζουν οι ΗΠΑ στη διευκόλυνση της προόδου στην Ανατολική Μεσόγειο, την προώθηση μεγαλύτερης συνεργασίας στην περιοχή και τις επιπτώσεις των ενεργειακών ανακαλύψεων στην πολιτική και τα συμφέροντα της Αμερικής, χαρακτήρισε η πρόεδρος της υποεπιτροπής Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής της επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, Ιλιάνα Ρος Λέτινεν, την κατάθεση του ειδικού απεσταλμένου και συντονιστή ενεργειακών θεμάτων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Έιμος Χόκσταϊν και του υφυπουργού Ενέργειας για διεθνείς υποθέσεις, Jonathan Elkind.

Για την ακρόαση – που οργάνωσαν από κοινού οι επιτροπές Εξωτερικών και Τεχνολογίας-Επιστημών – σημαντικό ρόλο έπαιξαν οι βουλευτές Ιλιάνα Ρός, Τεντ Ντόιτς και Κώστας Μπιλιράκης, καθώς και o εκτελεστικός διευθυντής του Συμβουλίου Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας, Έντι Ζεμενίδης.

«Οι τεράστιοι ενεργειακοί πόροι που ανακαλύφθηκαν στην Ανατολική Μεσόγειο έχουν τη δυνατότητα να αποτελέσουν μια οικονομική ευλογία και να επαναπροσδιορίσουν το γεωπολιτικό τοπίο στην περιοχή. Το Ισραήλ και η Κύπρος βρίσκονται στο επίκεντρο αυτών των ανακαλύψεων και έχουν συνεργαστεί σε μια προσπάθεια να επωφεληθούν από αυτούς τους πόρους, αλλά υπάρχουν ακόμα μερικά εμπόδια τα οποία επιβραδύνουν την πρόοδο», είπε η βουλευτής Ιλιάνα Ρος – Λετίνεν.

Στην παρουσίασή του, ο Έιμος Χόκσταϊν υποστήριξε ότι ενεργειακά, η Ανατολική Μεσόγειος παραμένει ακόμη ελάχιστα εξερευνηθείσα και υπανάπτυκτη περιοχή και αναμένει πλήρως ότι σημαντικές ανακαλύψεις θα συνεχίσουν να λαμβάνουν χώρα εκεί.

Ωστόσο, τόνισε ο κ. Χόκσταϊν, η αγορά εξακολουθεί να ψάχνει για την επιβεβαίωση ότι οι ιστορικές πολιτικές διαφορές δεν θα αποτελέσουν εμπόδια στις επενδύσεις και στην ανάπτυξη.

«Το μέλλον που διαβλέπω για την περιοχή περιλαμβάνει νέους και παλαιούς αγωγούς να συνδέουν τα υπεράκτια κοιτάσματα του Ισραήλ με την Ιορδανία, την Αίγυπτο, την Τουρκία και την Παλαιστινιακή Αρχή. Αυτό συμπεριλαμβάνει κυπριακές εξαγωγές φυσικού αερίου προς την Τουρκία ή / και την Αίγυπτο, επιτρέποντας στην Αίγυπτο να ικανοποιήσει τις ενεργειακές ανάγκες της και να εξάγει τα πλεονάσματα στις διεθνείς αγορές μέσω των υφισταμένων – αλλά τώρα σε αδράνεια – τερματικών σταθμών υγροποιημένου φυσικού αερίου. Νέοι πόροι θα επιτρέψουν στην Τουρκία να διαφοροποιήσει τη μεγάλη της εξάρτηση από μικρό αριθμό προμηθευτών και να χρησιμοποιήσει το εκτεταμένο δίκτυο αγωγών της για να φτάσει επίσης στην Ευρώπη», σημείωσε.

Ο επικεφαλής της αμερικανικής ενεργειακής πολιτικής στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ ξεκαθάρισε ωστόσο, ότι η επιτυχία όλων αυτών των σχεδίων εξαρτάται από τη συνεργασία.

«Χώρες θα εξοικονομήσουν δισεκατομμύρια, αν μοιράζονται την υποδομή και την πρόσβαση στην αγορά. Αν δεν μοιραστούν τους πόρους αυτούς, το μεγαλύτερο μέρος του φυσικού αερίου θα πρέπει να παραμείνει στο υπέδαφος», είπε.

Ο κ. Χόκσταϊν υπογράμμισε ότι η σημασία αυτών των εξελίξεων δεν περιορίζεται στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά είναι μέρος του ευρύτερου παζλ της ενεργειακής ασφάλειας, που ενώνει διάφορα σημεία από την Ιερουσαλήμ στη Λευκωσία, από την Αθήνα στο Μπακού, από τη Βαγδάτη και το Ιρμπίλ στη Σόφια, την Αθήνα, το Βελιγράδι και το Κίεβο.

«Η Ανατολική Μεσόγειος μπορεί να διαδραματίσει ρόλο στην απελευθέρωση της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης από τη συντριπτική εξάρτησή τους από το ρωσικό φυσικό αέριο. Η Τουρκία έχει τη δυνατότητα να μετατραπεί από μια χώρα με μεγάλη εξάρτηση στη ρωσική ενέργεια σε κρίσιμης σημασίας κόμβο που θα συνδέει την Ευρώπη, την Ασία και τη Μέση Ανατολή», πρόσθεσε.

Μίλησε για μια συναρπαστική ευκαιρία για την ενίσχυση της ευημερίας, της οικονομικής ασφάλειας, της σταθερότητας και της πολιτικής ασφάλειας, τονίζοντας ότι αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το θέμα έχει γίνει κορυφαία προτεραιότητα των Ηνωμένων Πολιτειών.

«Δεν πιστεύω ότι αυτό το όραμα της αυξημένης εθνικής ασφάλειας μέσω της ενεργειακής ασφάλειας αποτελεί ευσεβή πόθο. Το βλέπουμε αυτό να γίνεται πραγματικότητα», κατέληξε ο κ. Χόκσταϊν.

O υφυπουργός Ενέργειας αρμόδιος για διεθνείς υποθέσεις, Τζόναθαν Έλκιντ παρουσίασε στην κατάθεσή του το τι συμβαίνει στη διεθνή αγορά ενέργειας, μετά τη μεγάλη αύξηση της παραγωγής φυσικού αερίου στις ΗΠΑ και εστίασε την ομιλία του στις αμερικανο-ισραηλινές σχέσεις και στους διάφορους τομείς συνεργασίας των δύο χωρών για τα ενεργειακά θέματα.

Ο κ. Ελκιντ υπογράμμισε ότι μέχρι το 2020, οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένεται να αντιπροσωπεύουν το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής υγροποιημένου αερίου και θα είναι η τρίτη μεγαλύτερη εξαγωγική χώρα υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο (μετά από το Κατάρ και την Αυστραλία).

Αυτή η θεμελιώδης αλλαγή στη διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας υγροποιημένου φυσικού αερίου, μαζί με την αύξηση της ρευστότητας στις παγκόσμιες αγορές υγροποιημένου φυσικού αερίου, θα ασκήσει σημαντικές ανταγωνιστικές πιέσεις σε άλλες νέες πηγές LNG και θα έχει μεσοπρόθεσμα επιπτώσεις στα οικονομικά των εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου από την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

«Ενώ η Ευρώπη είναι μια ιδιαίτερα ελκυστική αγορά για νέες προμήθειες υγροποιημένου φυσικού αερίου λόγω της ευελιξίας του συστήματος φυσικού αερίου και των καλά ανεπτυγμένων αγορών, η συνεχιζόμενη αμετάβλητη έως ήπια ευρωπαϊκή ζήτηση για φυσικό αέριο προοιωνίζει την ανάπτυξη εντόνου ανταγωνισμού μεταξύ των παραγωγών, για να διατηρήσουν ή να αποκτήσουν πρόσβαση σε ευρωπαίους πελάτες», τόνισε ο υφυπουργός Ενέργειας.

Για την Ανατολική Μεσόγειο, ο κ. Έλκιντ είπε πως υπάρχουν ανταγωνιστικές προτάσεις ανάπτυξης αγωγού και υποδομών υγροποιημένου φυσικού αερίου για την υποστήριξη της περιφερειακής ζήτησης φυσικού αερίου.

«Η κάθε μία πρόταση έχει ένα μοναδικό σύνολο προκλήσεων και η κάθε μία είναι αντιμέτωπη με μια όλο και πιο ανταγωνιστική παγκόσμια προσφορά για το LNG. Επί του παρόντος, η εστίαση φαίνεται να είναι στην ανάπτυξη των περιφερειακών αγωγών φυσικού αερίου», πρόσθεσε.

Ο κ. Έλκιντ ανέφερε ότι η Noble Energy και οι συνεταίροι της εργάζονται πάνω σε διευθετήσεις για την εξαγωγή ισραηλινού φυσικού αερίου προς την Ιορδανία και την Αίγυπτο για την εγχώρια κατανάλωση και τις παγκόσμιες αγορές μέσω των εγκαταστάσεων υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Αίγυπτο. Ενώ στις άλλες χώρες που έχουν προτείνει συμφωνίες με το Ισραήλ συμπεριλαμβάνονται η Τουρκία, η Ελλάδα και η Κύπρος.

Με αφορμή την ανακάλυψη του μεγάλου κοιτάσματος Zohr ανοιχτά των ακτών της Αιγύπτου, ο Αμερικανός υφυπουργός αναφέρει ότι μπορεί να αυξήσει τη δυσκολία για το Ισραήλ να πουλήσει φυσικό αέριο στην Αίγυπτο και να χρησιμοποιήσει αιγυπτιακές εγκαταστάσεις υγροποίησης φυσικού αερίου.

«Η ισραηλινή κυβέρνηση εξετάζει επίσης την ιδέα της μεταφοράς ισραηλινού και κυπριακού αερίου μέσω ενός νέου υποθαλάσσιου αγωγού προς την ηπειρωτική Ελλάδα, που θα είναι μια πολύ μακρά και ακριβή διαδρομή και προφανώς ως εκ τούτου δύσκολο να κατασκευαστεί υπό τις σημερινές συνθήκες της αγοράς. Μια κοινοπραξία υπό την ηγεσία της Noble Energy ανακάλυψε φυσικό αέριο στο τεμάχιο «Αφροδίτη» ανοιχτά της Κύπρου, που εκτιμάται ότι έχει πιθανά αποθέματα 5 τρις κυβικών ποδών. Ισραηλινοί και Τούρκοι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι ίσως έφτασε ο κατάλληλος χρόνος για να διερευνηθεί η εξαγωγή φυσικού αερίου προς την Τουρκία μέσω αγωγού», σημείωσε.

H ακρόαση συνεχίζεται με ερωταπαντήσεις.

Στήριξη στα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου

Πάντως, ο κ. Χόκσταϊν επανέλαβε ότι η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει σθεναρά τα δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας να αναπτύξει τους υπεράκτιους φυσικούς της πόρους, απαντώντας σε ερώτηση του βουλευτή Κώστα Μπιλιράκη, στην κοινή ακρόαση που οργάνωσαν από κοινού οι Επιτροπές Εξωτερικών και Τεχνολογίας-Επιστημών της αμερικανικής Βουλής, με θέμα τις ενεργειακές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στην ίδια ακρόαση, υπό την προεδρία της Προέδρου της υποεπιτροπής Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, Ιλιάνα Ρος Λέτινεν, και του Προέδρου της Υποεπιτροπής Ενέργειας Ράντι Γουέμπερ – κατέθεσε επίσης ο Υφυπουργός Ενέργειας για διεθνείς υποθέσεις, Jonathan Elkind.

«Εχουμε επανειλημμένα εργαστεί, όποτε προέκυψε εμπόδιο, να το ξεκαθαρίσουμε και να διασφαλίσουμε πως όλοι κατανοούν την αμερικανική θέση. Υποστηρίζουμε τις αμερικανικές και διεθνείς εταιρείες να εργαστούν σ’ όλα τα τεμάχια που υπάρχουν και έχουμε επίσης υποστηρίξει τον τρίτο γύρο αδειοδότησης που ανακοινώθηκε πριν λίγες εβδομάδες», είπε ο κ. Χόκσταϊν.

Πρόσθεσε, ότι οι ΗΠΑ επίσης πιστεύουν ότι μία πολιτική λύση στο νησί θα ενδυναμώσει τον εκσυγχρονισμό αυτών των ανακαλύψεων.

«Προσωπικά είμαι δημόσιος κήρυκας υπέρ των υπεράκτιων ανακαλύψεων της Κύπρου, συνομιλώ εβδομαδιαία με τον Υπουργό Ενέργειας Γιώργο Λακκοτρύπη και άλλους Υπουργούς στην Κύπρο, για να δούμε πώς θα είμαστε σε θέση να υποστηρίξουμε την Κύπρο».

Σε ερώτηση, αν στην περίπτωση που δεν υπάρξει λύση στο Κυπριακό, η επιλογή μεταφοράς κυπριακού και ισραηλινού φυσικού αερίου και η αξιοποίηση του αιγυπτιακού σταθμού υγροποίησης αποτελεί την πιθανότερη πρώτη επιλογή στην Ανατολική Μεσόγειο, ο κ. Χόκσσταϊν απάντησε πως «απουσία άλλων εξελίξεων που θα μπορούσαν να λάβουν χώρα από σήμερα μέχρι τότε, πιστεύω είναι το πιθανότερο από το σενάριο της πρώτης φάσης. Όμως, όπως εξήγησα, η Κύπρος μόλις είχε ένα νέο γύρο αδειοδοτήσεων, με την ΕΧΧΟΝ – ΜOBIL μία από τις εταιρείες και πρέπει να δούμε αν θα υπάρξουν νέες ανακαλύψεις. Με τα στοιχεία που γνωρίζουμε σήμερα και τις παρούσες ποσότητες που έχουν επιβεβαιωθεί, θα έλεγα ότι είναι η πιθανότερη επιλογή. Το πώς θα γίνει αφορά αριθμό διαφορετικών επιλογών με αυτή την πιθανότερη. Αν φτάσουμε σε διευθέτηση, νομίζω ότι θα αποτελέσει την πρώτη επιλογή της πρώτης από δύο φάσεις, ή ταυτόχρονα».

Απαντώντας στο ερώτημα της Ιλιάνας Ρος – Λέτινεν ποιό έργο προηγείται, ο κ. Χόκσταϊν είπε πως θα πρέπει να δούμε πού οι γεωπολιτικές εξελίξεις προχωρούν σε ευθυγράμμιση με τις τεχνικές και οικονομικές εξελίξεις. Ανέφερε ότι ήδη το Ισραήλ κι οι εταίροι του διαπραγματεύθηκαν με την Ιορδανία το 2012 και κατέληξαν σε συμφωνία για δημιουργία αγωγού μεταφοράς αερίου στη Νεκρά Θάλασσα, που είναι υπό κατασκευή.

«Πρόκειται για μικρή ποσότητα αερίου, όμως αποτελεί την πρώτη συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών, στα 20 χρόνια ειρήνης», ανέφερε. Μίλησε για τις πιθανότητες μεταφοράς αερίου από το Ισραήλ στην Αίγυπτου μέσω του Σινά και τις δυσκολίες που υπάρχουν και πρόσθεσε ότι «τώρα με την εξομάλυνση των σχέσεων Ισραήλ – Τουρκίας, αν βρεθεί λύση στην Κύπρο, θα ξεκλειδώσει η δυνατότητα της οικοδόμησης αγωγού από το Ισραήλ προς την Τουρκία, μέσω της Κύπρου”.

“Όπως και η συνεργασία με την Αίγυπτο θα επιστρέψει στο Ισραήλ να χρησιμοποιήσει και να έχει πρόσβαση, όχι μόνο στην εγχώρια αιγυπτιακή αγορά που ακόμη διψά για αέριο, αλλά και τον τερματικό σταθμό υγροποίησης, μέσω του οποίου μπορεί να μεταφερθεί στην Ευρώπη», ανέφερε.

Υπογράμμισε ότι οι ΗΠΑ προσπαθούν να εργαστούν σε διάφορα μέτωπα κι ότι έλθει πρώτο. «Αυτό που είναι καθαρό είναι οι ΗΠΑ χρειάζεται να συνεχίσουν να διαδραματίζουν ενεργό ρόλο επιχειρώντας να βρουν ποιες είναι οι γεωπολιτικές λύσεις, να εντοπίσουν τα εμπόδια και να τα απομακρύνουν, ώστε ο ιδιωτικός τομέας να βρουν τις οικονομικές λύσεις που χρειάζονται για να προχωρήσουμε», ανέφερε.

Σε ερώτηση πως επηρεάστηκαν από την ανεπιτυχή απόπειρα πραξικοπήματος οι δυναμικές στην περιοχή και οι συνεχιζόμενες συνομιλίες για την επανένωση της Κύπρου, ο κ. Χόκσταϊν είπε ότι σε σχέση με τα ενεργειακά θέματα οι ΗΠΑ συνεχίζουν να εργάζονται με την Τουρκία και εξέφρασε την ελπίδα ότι οι εξελίξεις στην περιοχή θα συνεχίσουν να συμβάλλουν ως κίνητρο και επιταχυντικά, προσφέροντας κίνητρα στα διάφορα μέρη, συμπεριλαμβανόμενης και της Τουρκίας, για την επίτευξη δίκαιης και βιώσιμης συμφωνίας στην Κύπρο.

Σε ερώτηση του επικεφαλής της μειοψηφίας στην Υποεπιτροπή Μέσης Ανατολής, Τεντ Ντόιντς, αναφορικά με τις συνομιλίες που είχε ο Αντιπρόεδρος Μπάιντεν στην Τουρκία, γύρω από τα θέματα αυτά, ο Έιμος Χόκσταϊν είπε ότι συζήτησαν τα ενεργειακά θέματα με τον Πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

«Νομίζω ο Πρόεδρος Ερντογάν, καθώς κι ο Πρωθυπουργός με τον Υπουργό Ενέργειας, αντιλαμβάνονται τα πλεονεκτήματα που παρέχει η ενεργειακή ασφάλεια», είπε.

Ανέφερε ότι προμηθευόμενη την ενέργειά της από τη Ρωσία και το Ιράν, η Τουρκία είναι ευάλωτη κι ως εκ τούτου βλέπουμε την προσπάθειά της να διαφοροποιήσει τους προμηθευτές της.

«Η εξομάλυνση των σχέσεών της με το Ισραήλ οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στα θέματα ασφάλειας, όμως η ενεργειακή ασφάλεια έπαιξε κρίσιμο ρόλο, όπως δηλώθηκε δημόσια κι από τις δύο χώρες. Όμως για να υλοποιηθούν τα οικονομικά οφέλη της ενεργειακής ασφάλειας από την εξομάλυνση, θα πρέπει πρώτα να υπάρξει συμφωνία στην Κύπρο, γιατί ο αγωγός προς την Τουρκία θα περάσει μέσα από την ΑΟΖ της Κύπρου. Ελπίζω πως η Τουρκία αντιλαμβάνεται την κρίσιμη και στρατηγική φύση αυτής της νέας παραμέτρου που έχει προστεθεί στις συνομιλίες του Κυπριακού, της ενέργειας», ανέφερε.

Σε ερώτημα σχετικό με τις επιπτώσεις από την επαναφορά στο προσκήνιο των συζητήσεων για τον τουρκικό αγωγό μεταφοράς ρωσικού αερίου, ο κ. Χόκσταϊν είπε πως αυτές οι κινήσεις της Ρωσίας στοχεύουν στην διαιώνιση της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης.

«Αρχικά αυτό που λέγαμε Turkish Stream ήταν τέσσερις αγωγοί, που θα υποκαθιστούσαν τον ουκρανικό αγωγό και θα είχαν καταστροφικές επιπτώσεις στην Ουκρανία. Σήμερα οι συζητήσεις γίνονται για έναν αγωγό, που ουσιαστικά θα αντικαταστήσει το αέριο που εισάγει σήμερα η Τουρκία από τη Ρωσία μέσω βαλκανικών διαδρομών. Είναι επομένως διαφορετικό από αυτό που μιλούσαμε στο παρελθόν. Όμως η άποψή μας παραμένει πως δεν χρειαζόμαστε γεωπολιτικά σχέδια που χρηματοδοτεί η Ρωσία και αποτελούν απειλές στην ασφάλεια της Ευρώπης», ανέφερε.

Ερωτηθείς αν πιστεύει πως ο Ερντογάν, αντιλαμβανόμενος τη σημασία των ενεργειακών συμβάλει θετικά στη λύση του Κυπριακού, ο ειδικός απεσταλμένος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ είπε πως τα ενεργειακά δεν αποτελούν υποκατάστατο της επίλυσης πολιτικών θεμάτων και διαφορών που υπάρχουν εδώ και δεκαετίες.

«Αυτό που παρέχουν είναι το κίνητρο και έχουν τη δυνατότητα να λειτουργήσουν ως καταλύτης. Πιστεύω όλες οι χώρες της περιοχής αντιλαμβάνονται ποιά θα είναι τα οφέλη που προκύψουν με την ενεργειακή ασφάλεια και την ευημερία, αν βρεθεί λύση στο Κυπριακό. Δεν γνωρίζω αν θα βρεθεί, όμως είναι ξεκάθαρο για μένα πως όλοι στην περιοχή αντιλαμβάνονται τη διασύνδεση για τα οφέλη που θα προκύψουν για όλα τα μέρη. Και γι’ αυτό η χρονική στιγμή είναι κρίσιμη», ανέφερε.

Ακολουθήστε το dialogos.com.cy, στο Google News

Οι τελευταίες ειδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο και όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.