Τα ιατρικά και… τα παραϊατρικά του ΓεΣΥ

Της Δρος Ανδρούλλας Ελευθερίου*

Η αναφορά και µόνο των οργανωµένων ασθενών σε υπηρεσίες που δεν προσφέρει ούτε το Υπουργείο Υγείας ούτε και το ΓεΣΥ θα έπρεπε να προβληµατίσει τους αρµοδίους. Πρόκειται κυρίως για υπηρεσίες ψυχολογικής και οικονοµικής στήριξης των χρόνιων πασχόντων, για την πρόσβασή τους σε ιατρικό εξοπλισµό, φυσιοθεραπεία, λογοθεραπεία και άλλες παραϊατρικές υπηρεσίες φροντίδας. […]

Το πρόβληµα της πρόσβασης των χρόνιων ασθενών σε παραϊατρικές υπηρεσίες υγείας θα µπορούσε να επιλυθεί µε σχετική ευκολία. Από την 1η ∆εκεµβρίου 2020 οι δικαιούχοι του ΓεΣΥ µπορούν να έχουν πρόσβαση σε νοσηλευτή, κλινικό διαιτολόγο, εργοθεραπευτή, λογοπαθολόγο, φυσιοθεραπευτή και κλινικό ψυχολόγο της επιλογής τους, εφόσον παραπεµφθούν από προσωπικό ιατρό ή ειδικό ιατρό που συµµετέχει στο ΓεΣΥ και εφόσον ισχύει συγκεκριµένη διάγνωση ή διαγνώσεις. Εντούτοις, το ΓεΣΥ καλύπτει συγκεκριµένο µέγιστο αριθµό συνεδριών ανά διάγνωση, ανά δικαιούχο για τις πιο πάνω υπηρεσίες. Με την άρση αυτού του συγκεκριµένου όρου για συγκεκριµένες ιδιαίτερα ευάλωτες οµάδες, το Υπουργείο Υγείας θα µπορούσε να διασφαλίσει την απρόσκοπτη πρόσβαση των σοβαρών περιστατικών σε υπηρεσίες υποστηρικτικής φροντίδας. Αυτό θα σήµαινε ότι οι οργανισµοί ασθενών δεν θα αναγκάζονταν να σχεδιάζουν και να παρέχουν συµπληρωµατικές υπηρεσίες, επωµιζόµενοι µια ευθύνη του ΓεΣΥ.

Ποιες είναι όµως αυτές οι συµπληρωµατικές υπηρεσίες που δεν παρέχει το κράτος και είναι όµως απαραίτητες για τη φροντίδα των ασθενών; Πρόκειται για υπηρεσίες ανακουφιστικής φροντίδας που προσφέρουν οργανισµοί όπως ο Αντικαρκινικός Σύνδεσµος Κύπρου, το Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου και το Ογκολογικό Κέντρο της Τράπεζας Κύπρου.

Το Υπουργείο Υγείας ενισχύει απρόσκοπτα για τις εξαιρετικά πολύτιµες υπηρεσίες τους τούς συγκεκριµένους οργανισµούς µε κρατική χορηγία που δεν εµπίπτει όµως στο σχέδιο De Minimis. ∆εν θα έπρεπε, όµως, να εξεταστεί και το ενδεχόµενο ένταξης των υπηρεσιών αυτών, ή κάποιων εξ αυτών, στο ΓεΣΥ; Σε ό,τι αφορά την πλειοψηφία των µη κυβερνητικών οργανισµών που συµµετέχουν στο Σχέδιο De Minimis του Υπουργείου Υγείας, αυτοί υλοποιούν κυρίως προγράµµατα εκπαίδευσης, ενηµέρωσης και ψυχοκοινωνικής στήριξης των ασθενών. Σε ποιο βαθµό είναι απαραίτητα για τη συµπληρωµατική φροντίδα των ασθενών; Το Υπουργείο Υγείας ελέγχει τη διάθεση των πόρων του; Υπάρχουν εκθέσεις αναφοράς για όλα τα επιχορηγούµενα προγράµµατα; ∆εν θα έπρεπε να υπάρχει συγκεκριµένο πλαίσιο αξιολόγησης της ποιότητας και της αποτελεσµατικότητάς τους, όπως ισχύει και για τα υπόλοιπα εθνικά και ευρωπαϊκά προγράµµατα χρηµατοδότησης; […]

Από τη στιγµή που το Υπουργείο Υγείας οφείλει να ασκεί αυστηρότερο έλεγχο στη διάθεση πόρων µέσω των σχεδίων του, στο πλαίσιο της χρηστής δηµοσιονοµικής διαχείρισης του κράτους, δεν µε εκπλήσσει ο αποκλεισµός ορισµένων οργανισµών ασθενών από το σχέδιο De Minimis λόγω ύπαρξης αναξιοποίητων καταθέσεων. Θεωρώ, ωστόσο, ότι θα έπρεπε να τους δίνεται η δυνατότητα εξασφάλισης επιχορήγησης στο πλαίσιο µιας ανταγωνιστικής διαδικασίας, µε πολύ αυστηρά ποιοτικά κριτήρια και δείκτες αποτελεσµατικότητας.

Σηµειώνω, εν κατακλείδι, ότι τα οργανωµένα σύνολα ασθενών αποκτούν σταδιακά έναν πολύ διαφορετικό από αυτόν που γνωρίζαµε ρόλο, ο οποίος µέχρι σήµερα ήταν η µεταφορά των προβληµάτων και των ανησυχιών των ασθενών στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Οι οργανισµοί ασθενών δεν είναι δυνατό να εντοπίζουν προβλήµατα, να τα καταγγέλλουν και ταυτόχρονα να είναι και οι κύριοι εισηγητές συγκεκριµένων λύσεων. Οι λύσεις πρέπει να προέρχονται αποκλειστικά και µόνο από τους αρµόδιους εµπειρογνώµονες και φορείς και κυρίως από το Υπουργείο Υγείας. Πρέπει, συνεπώς, να επανεξεταστεί ο ρόλος και το επιτρεπόµενο µέγεθος των παρεµβάσεων των οργανωµένων ασθενών, για να µην καταλήξουµε σε στελεχωµένες παρα-υπηρεσίες του Υπουργείου Υγείας που θα απαιτούν συνεχή οικονοµική στήριξη για την κάλυψη του λειτουργικού τους κόστους.

Αναντίλεκτα, η φωνή και οι εισηγήσεις των ασθενών αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για την εύρυθµη λειτουργία οποιασδήποτε δηµοκρατικής χώρας και συγχαίρουµε την τόσο εποικοδοµητική συµβολή των οργανωµένων ασθενών στον τοµέα της Υγείας. Η τροφοδότηση όµως παραϋπηρεσιών µε κρατικές δαπάνες αποτελεί θέµα που χρήζει περαιτέρω µελέτης και στοχευµένης ρύθµισης.

* Ιολόγος BSC, MSc, PhD

Εκτελεστική ∆ιευθύντρια ∆ιεθνούς Οµοσπονδίας Θαλασσαιµίας (∆ΟΘ)

Ακολουθήστε μας στο Google News.
Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.