Τα συν και τα πλην για την ανάπτυξη στις Βρετανικές Βάσεις

Τι προβλέπεται σε βασικά κεφάλαια για την περιοχή Δεκέλειας – Αγίου Νικολάου

Πρόκειται για ένα από τα πρώτα ζητήματα που συζητούνται ανελλιπώς από τους κάτοικους των περιοχών εντός και πέριξ των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο τις τελευταίες εβδομάδες.  Κάτι φυσιολογικό, αφού για πρώτη φορά από την εγκαθίδρυση του καθεστώτος των Βάσεων στον τόπο μας, αλλάζει αυτό το καθεστώς σε ό,τι αφορά την αυστηρή απαγόρευση της πολεοδομικής ανάπτυξης. Με τη συμφωνία και τη δημοσίευση της Δήλωσης Πολιτικής στις περιοχές Βρετανικών Βάσεων αίρεται μια αδικία δεκαετιών για χιλιάδες συμπατριώτες μας που ήταν στην ουσία πολίτες δεύτερης κατηγορίας, απλώς και μόνο επειδή έτυχε να διαθέτουν περιουσίες σε εδάφη Βάσεων. Τι ακριβώς αλλάζει όμως με τη δημιουργία των νέων ζωνών;  Εμείς επιλέξαμε να συνοψίσουμε, όσο αυτό ήταν δυνατόν από ένα κείμενο 250 σελίδων, βασικές πρόνοιες που επηρεάζουν τον πολύ κόσμο όπως οι οικιστικές και τουριστικές ζώνες, η πολιτική μεμονωμένης κατοικίας και οι απαγορεύσεις που παραμένουν.

BASEIS DEKELIAS

 

Περιοχή Μελέτης

Η Περιοχή Μελέτης χωρίζεται σε δύο μέρη, τη Δυτική Περιοχή Κυρίαρχων Βάσεων WSBA στην επαρχία Λεμεσού και την Ανατολική Περιοχή Κυρίαρχων Βάσεων ESBA στη Δεκέλεια και στην περιοχή Αγίου Νικολάου.

Στην ΕSBA Δεκέλειας εμπίπτουν τμηματικά ή εξ ολοκλήρου τα χωριά Πύλα, Λύση, Πέργαμος, Ξυλοτύμβου, Ορμήδεια, Άχνα, Ξυλοφάγου, Αυγόρου, Λιοπέτρι (πολύ μικρό τμήμα), Αχερίτου, Φρέναρος, Δερύνεια.

Η περιοχή συνορεύει με τις κοινότητες Πύλα, Πέργαμος, Λύση, Ξυλοτύμβου (πολύ μικρό τμήμα), Άχνα, Αυγόρου, Δερύνεια, Φρέναρος, Λιοπέτρι, Ξυλοφάγου όσον αφορά το τμήμα των Τοπικών Αρχών που εμπίπτει εντός των περιοχών που ελέγχονται από την Κυπριακή Δημοκρατία, και Κοντέα, Μακράσυκα, Αχερίτου (υπόλοιπο τμήμα), Δερύνεια (υπόλοιπο τμήμα) και Αμμόχωστο που βρίσκονται εντός των περιοχών υπό τουρκική κατοχή. Η περιοχή μελέτης, που αφορά την περιοχή που καλύπτει το υπό εξέταση Σχέδιο Ανάπτυξης, έχει συνολική έκταση 254,3 τετρ. χλμ., με κατανομή 124,4 τετρ. χλμ. για τη WSBA Ακρωτηρίου και 129,9 τετρ. χλμ. για την ΕSBA Δεκέλειας.

 

Ποιες κοινότητες και τι παίρνουν σε οικιστικές – τουριστικές ζώνες

Με βάση τις προτάσεις, η Αχερίτου παίρνει 3,2 τετραγωνικά χιλιόμετρα οικιστικής ζώνης, αλλά στην περιοχή παραμένουν 21,9 τετραγωνικά χιλιόμετρα πλήρως προστατευόμενων στρατιωτικών εγκαταστάσεων χωρίς κανένα περιθώριο ανάπτυξης.

Στην Άχνα δίδονται 1,8 τετ. χλμ οικιστικής περιοχής. Η Δερύνεια δεν κέρδισε στην ουσία τίποτε αφού στην περιοχή Στροβιλιών παραμένουν 2,45 τετρ. χλμ στρατιωτικής περιοχής. Στο Λιοπέτρι προτείνονται 0,06 τετρ. χλμ τουριστικής ζώνης.

Η Πύλα παίρνει 0,08 τ.χ. τουριστικής ζώνης, αλλά παραμένουν 6,42 τ.χ. στρατιωτικών εγκαταστάσεων.

Στην κοινότητα Ξυλοφάγου ανοίγει 1 τετραγωνικό χιλιόμετρο οικιστικής ζώνης, αλλά διατηρούνται 5,6 τ.χ. στρατιωτικών εγκαταστάσεων.

Στην Ξυλοτύμπου, η προτεινόμενη οικιστική περιοχή είναι σχεδόν 1,2 τετραγωνικά χιλιόμετρα και διατηρείται στρατιωτική περιοχή 4,53 τ.χ.

 

Ορμήδεια

Σε ό,τι αφορά την Ορμήδεια αξίζει να γίνει ξεχωριστή αναφορά επειδή αυτό γίνεται και στο ίδιο το κείμενο της Δήλωσης Πολιτικής αναφορικά με την παραλιακή περιοχή. Στο κεφάλαιο 15 με τον τίτλο “Έργα Προτεραιότητας” γίνεται αναφορά στο “Ρυθμιστικό Σχέδιο για το παραλιακό μέτωπο της Ορμήδειας, που εμπίπτει στην Τουριστική Ζώνη Τ3ε”. Η περιοχή που απελευθερώνεται είναι 0,4 τετραγωνικά χιλιόμετρα και όπως αναφέρεται, το Ρυθμιστικό Σχέδιο στοχεύει στην αναζωογόνηση και περιβαλλοντική αναβάθμιση της παραλιακής περιοχής στην οποία μέχρι σήμερα δεν έχει υλοποιηθεί οποιαδήποτε ανάπτυξη και αποτελεί μοναδική ευκαιρία για την προώθηση ενός ενιαίου σχεδιασμού και για τη χωροθέτηση τουριστικών αναπτύξεων στην περιοχή.

Στην Ορμήδεια ανοίγει επίσης οικιστική ζώνη έκτασης 1,5 τετραγωνικών χιλιομέτρων, αλλά διατηρείται στρατιωτική περιοχή 2,6 τετρ. χλμ.

 

Οικιστική ανάπτυξη και μεμονωμένη κατοικία

Η οικιστική ανάπτυξη θα επιτρέπεται σε Πολεοδομικές Ζώνες με πρώτο διακριτικό το γράμμα “Η” (οικιστικές ζώνες), σε Τουριστικές Ζώνες όπου επιτρέπεται η Οικιστική Ανάπτυξη και σε άλλες συγκεκριμένες περιπτώσεις για τις οποίες υπάρχει ειδική πρόνοια στη Δήλωση Πολιτικής και υπό τις προϋποθέσεις που αναφέρονται.

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πολιτική ανέγερσης μεμονωμένης κατοικίας εκτός του ορίου ανάπτυξης όπου κανονικά δεν επιτρέπεται η οικιστική ανάπτυξη. Αυτό θα επιτρέπεται όμως μεταξύ άλλων υπό τους εξής όρους:

  • Το υπό ανάπτυξη τεμάχιο δεν θα απέχει απόσταση μεγαλύτερη των 500 μέτρων από το εξωτερικό όριο καθορισμένης Οικιστικής Ζώνης του δήμου ή της κοινότητας στο οποίο αυτό εμπίπτει διοικητικά με εξαίρεση φυσικά εμπόδια οπότε η απόσταση μειώνεται ανάλογα.
  • Το τεμάχιο πρέπει να διαθέτει προσπέλαση, η οποία να θεωρείται ικανοποιητική, με βάση τις πρόνοιες της Εντολής του Πολιτικού Διοικητή των Βρετανικών Βάσεων που διευκρινίζει το θέμα αυτό.
  • Θα παραχωρείται ποσοστό 20% του καθαρού εμβαδού τής υπό ανάπτυξη ιδιοκτησίας για σκοπούς δημιουργίας ανοικτού δημοσίου χώρου πρασίνου με τοπική χλωρίδα της περιοχής.
  • Όλες οι οικοδομές, συμπεριλαμβανομένων και των βοηθητικών, θα απέχουν τουλάχιστον 10 μέτρα από όλα τα σύνορα του τεμαχίου.
  • Κατά κανόνα δεν θα επιτρέπεται η ανέγερση μεμονωμένης κατοικίας με συνολικό εμβαδόν μεγαλύτερο των 240 τ.μ. Στις περιπτώσεις πολύτεκνων οικογενειών, το συνολικό εμβαδόν της κατοικίας θα αυξάνεται για κάθε επιπρόσθετο τέκνο πέραν των τριών τέκνων κατά 15 τετραγωνικά μέτρα.
  • Η κατοικία θα εξυπηρετεί τις πραγματικές ανάγκες στέγασης της οργανικής οικογένειας του ιδιοκτήτη/αιτητή, οι οποίες αφορούν τη μόνιμη διαμονή του, νοουμένου ότι ο αιτητής και τα μέλη της οργανικής οικογένειάς του δεν έχουν εγγεγραμμένο στο όνομά τους ακίνητο εντός καθορισμένης Οικιστικής Ζώνης της κοινότητας στην οποία προτείνεται η ανάπτυξη, ή σε συνορεύουσα κοινότητα / δήμο, το οποίο λόγω έκτασης, προσπέλασης και καθορισμένων συντελεστών ανάπτυξης, μπορεί να αξιοποιηθεί για ανέγερση κατοικίας επαρκούς εμβαδού.

 

Περιοχές όπου δεν επιτρέπεται ανέγερση μεμονωμένης κατοικίας

Οι περιοχές όπου δεν επιτρέπεται η ανέγερση μεμονωμένης κατοικίας είναι:

  • Περιοχές υδατορεμάτων, κυρίως όταν επηρεάζουν τη φυσική λειτουργία του ρέματος με οποιονδήποτε τρόπο, καθώς και σε κορυφογραμμές και περιοχές με απότομη τοπογραφία (δηλαδή με φυσική κλίση εδάφους μεγαλύτερη του 30%).
  • Περιοχές όπου έχει εφαρμοστεί Σχέδιο Αναδασμού, ή αρδευόμενες περιοχές από Αρδευτικό Κυβερνητικό Έργο.
  • Ζώνες Προστασίας Ζ2 και Ζ3 της Δήλωσης Πολιτικής.
  • Βιομηχανικές, Βιοτεχνικές, Κτηνοτροφικές και Λατομικές Ζώνες.
  • Περιοχές που βρίσκονται σε απόσταση 300 μέτρων από το όριο Βιομηχανικών/Βιοτεχνικών Ζωνών Κατηγορίας Α και το όριο καθορισμένων Λατομικών Ζωνών. Ιδιαίτερα στις περιπτώσεις των Λατομικών Ζωνών, σε περίπτωση αίτησης για ανάπτυξη μεμονωμένης κατοικίας σε απόσταση μεγαλύτερη των 300μ. και μέχρι 1.000μ., θα απαιτείται διαβούλευση με το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης και την Υπηρεσία Μεταλλείων.

 

Απαγορευμένες Περιοχές Ειδικής Πολιτικής

Οι παρακάτω παραμένουν απαγορευμένες περιοχές, όπως καθορίζεται στο κεφάλαιο “Περιοχές Ειδικής Πολιτικής”:

 

Ανάπτυξη στην περιοχή περιμετρικά των στρατιωτικών εγκαταστάσεων της περιοχής του Αγίου Νικολάου, στις διοικητικές περιοχές του Δήμου Δερύνειας και των κοινοτήτων Αχερίτου και Φρενάρους:

Σε ολόκληρη την έκταση, περιμετρικά των Στρατιωτικών Εγκαταστάσεων ΒΒ στην περιοχή του Αγίου Νικολάου, που εμπίπτει στις διοικητικές περιοχές Δερύνειας, Αχερίτου και Φρενάρους, δεν θα επιτρέπεται, για στρατιωτικούς λόγους καθώς και λόγους ασφάλειας, οποιασδήποτε ανάπτυξη. Το μόνο που θα επιτρέπεται είναι ανοικτά στέγαστρα για φύλαξη γεωργικών οχημάτων.

 

Ανάπτυξη περιμετρικά του αεροδιαδρόμου Kingsfield Ξυλοτύμβου και Πύλας: Περιμετρικά του αεροδιαδρόμου, που διοικητικά εμπίπτει στις κοινότητες Ξυλοτύμβου και Πύλας, λόγω των στρατιωτικών ασκήσεων που εκτελούνται από τις Βρετανικές Στρατιωτικές Δυνάμεις Κύπρου των Βρετανικών Βάσεων, κρίνεται σκόπιμος ο περιορισμός στην ανάπτυξη, εντός ακτίνας 1.000μ. από αυτό, με εξαίρεση την έκταση που εμπίπτει εντός Οικιστικής ή Κτηνοτροφικής Ζώνης.

 

Ανάπτυξη περιμετρικά των Φυλακών ΒΒ, στην κοινότητα Πύλας:

Περιμετρικά των κτιριακών εγκαταστάσεων των Φυλακών ΒΒ, που διοικητικά εμπίπτουν στην κοινότητα Πύλας και εντός ακτίνας 200μ. από το εξωτερικό όριο αυτών, δεν θα επιτρέπεται, για λόγους ασφαλείας, η ανέγερση οποιασδήποτε οικοδομής.

 

Περιορισμός στην ανάπτυξη, στην περιοχή βορειοδυτικά των Στρατιωτικών Εγκαταστάσεων Δεκέλειας:

Στη Ζώνη Υπαίθρου Γ3 της διοικητικής περιοχής Πύλας, στα δυτικά και βορειοδυτικά της περιοχής των Στρατιωτικών Εγκαταστάσεων Δεκέλειας, δεν θα επιτρέπεται, για λόγους ασφαλείας, η ανέγερση οποιασδήποτε οικοδομής.

 

Περιορισμός στην ανάπτυξη, στην περιοχή βόρεια των Στρατιωτικών Εγκαταστάσεων ΒΒ, στην κοινότητα Ξυλοφάγου:

Στη Ζώνη Προστασίας Ζ1 της διοικητικής περιοχής Ξυλοφάγου, λόγω της γειτνίασής της, με τις Στρατιωτικές Εγκαταστάσεις (Πεδίο Βολής) που υφίστανται στην περιοχή, δεν θα επιτρέπεται, για λόγους ασφαλείας, η ανέγερση οποιασδήποτε οικοδομής.

 

Περιορισμός στην ανάπτυξη μεμονωμένης κατοικίας, στην περιοχή βόρεια των Στρατιωτικών Εγκαταστάσεων ΒΒ, στην κοινότητα Ξυλοφάγου:

Στη Ζώνη Προστασίας Ζ1 της διοικητικής περιοχής Ξυλοφάγου, λόγω της γειτνίασής της με τις Στρατιωτικές Εγκαταστάσεις (Πεδίο Βολής), δεν θα επιτρέπεται, για λόγους ασφαλείας, η ανέγερση μεμονωμένης κατοικίας.

 

Ένσταση για Στροβίλια

Από τις Τοπικές Αρχές που επηρεάζονται, η πρώτη που προέβαλε ένσταση δημόσια είναι ο Δήμος Δερύνειας αναφορικά με την περιοχή Στροβιλιών. Ο δήμαρχος Άντρος Καραγιάννης απέστειλε επιστολή στις 14 Ιουλίου 2020, ημερομηνία λήξης της προθεσμίας, στον διευθυντή του Τμήματος Περιβάλλοντος με κοινοποίηση στο Γραφείο του Προέδρου της Δημοκρατίας, στον Πολιτικό Διοικητή των Βρετανικών Βάσεων, στον διευθυντή του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως και στους γενικούς διευθυντές των Υπουργείων Εσωτερικών, Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και Εξωτερικών. Ο κ. Καραγιάννης διατυπώνει την έντονη δυσφορία του επειδή δεν ανοίγει καμία προοπτική για τους κάτοικους Στροβιλιών, αλλά το μόνο που διασφαλίζεται είναι οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις.

Μετά τα διαβήματα του δημάρχου Δερύνειας, εκπρόσωπος της Ύπατης Αρμοστείας της Μεγάλης Βρετανίας στην Κύπρο δήλωσε στη «Χ» ότι στις αρχές του φθινοπώρου θα γίνουν νέες διαβουλεύσεις για την περιοχή.

Τάσος Περδίος