Μια άλλη πολιτική προσέγγιση για να καταφέρουμε να μετατρέψουμε την Κύπρο σε χώρο ασφάλειας και ειρήνης χωρίς να αποκλείουμε την Τουρκία, εφόσον αυτή συμβάλει ενεργά προς τη λύση, χαράσσει ο ευρωβουλευτής του ΑΚΕΛ και της Ενωμένης Ευρωπαϊκής Αριστεράς Τάκης Χατζηγεωργίου.

Στη συνέντευξή του, που ακολουθεί, σημειώνει τα πολλαπλά προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η Τουρκία αλλά και την πιθανότητα να μην μπορέσει να αντέξει στη μάχη της αντιμετώπισής τους ο Πρόεδρος Ερντογάν. «Εμάς δουλειά μας είναι να δούμε πώς όλα αυτά μπορούν να συμβάλουν στη λύση του προβλήματος μας» αναφέρει.

Παράλληλα σημειώνει τη γενικότερη αλλαγή στάσης που διαπιστώνεται στο χώρο της Ευρώπης έναντι της Τουρκίας λόγω των γεγονότων στο Γκεζί και της καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Προσθέτει, μάλιστα, ότι η «αυξανόμενη κριτική στάση» έναντι της χώρας αυτής, «είναι ένας ακόμα λόγος γιατί παρά τις προσπάθειες της Τουρκίας, η Κύπρος κατάφερε να εξασφαλίσει ένα ισχυρό ψήφισμα για τις παραβιάσεις της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ. «Το ψήφισμα αυτό ήταν η πιο καθαρά διατυπωμένη φωνή κατά των παραβιάσεων της Tουρκίας. Κερδήθηκε με πολύ κόπο», τονίζει «και με τη συνεργασία όλων των ευρωβουλευτών».

Με τον πρωταγωνιστικό ρόλο και πρωτοβουλία της ΕΕΑ/ΒΠΑ, η Ευρωβουλή κατάφερε τελικά να εκδώσει ένα ισχυρό ψήφισμα κατά της Τουρκίας και των προκλήσεών της στην κυπριακή ΑΟΖ. Εκτός από την τροπολογία των Πρασίνων καρδιοκτυπήσατε από άλλες παρεμβάσεις ή πιέσεις, για να μην περάσει αυτό το ψήφισμα;

Το ψήφισμα αυτό ήταν η πιο καθαρά διατυπωμένη φωνή κατά των παραβιάσεων της Tουρκίας. Κερδήθηκε με πολύ κόπο και πολλές πολλές συναντήσεις. Καταθέσαμε πρώτοι, ως ομάδα της Ενωτικής Αριστεράς την ιδέα για συζήτηση στην Ολομέλεια και την έκδοση καταδικαστικού ψηφίσματος.

Προσωπικά συνάντησα τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς, την κα Κάτι Πίρι, νέα εισηγήτρια για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, τον πρόεδρο των σοσιαλιστών κ. Πιτέλλα, την πρόεδρο των Πράσινων Ρεμπέκα Χαρμς και πολλούς ευρωβουλευτές. Ξεπεράσαμε το εμπόδιο των σοσιαλιστών και απ’ εκεί και μπρος άνοιξε ο δρόμος.

Οφείλω να πω ότι το αποτέλεσμα αυτό ήλθε με τη συνεργασία όλων των ευρωβουλευτών, παρά τις έντονες (σε μερικά θέματα Κυπριακού) διαφωνίες μας! Οι Πράσινοι άλλαξαν θέση την τελευταία στιγμή, βασιζόμενοι ή προφασιζόμενοι τη θέση τους ενάντια γενικά στις εξορύξεις. Προσθέτω, όμως, πως ακόμα και ανάμεσα στους πράσινους το κλίμα για την Κύπρο άρχισε να διαφοροποιείται.

Προσθέτω, όμως, ακόμα σαν γενικότερο σχόλιο, πως το αποτέλεσμα αυτό έχει να κάμει και με μια ολοένα αυξανομένη κριτική στάση πολλών ευρωβουλευτών απέναντι στην Τουρκία. Αυξανομένη κριτική που δεν έχει κατ΄ ανάγκην να κάμει με το Κυπριακό. Πολλοί δηλαδή ανησυχούν για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Τουρκία, για τη στάση της χώρας στο θέμα του Κομπάνι, για τη διαφθορά στη χώρα, για την έπαρση που φαίνεται να διακατέχει πια τον Πρόεδρο της Τουρκίας και πολλά άλλα. Ακόμα και για τη στάση της τουρκικής αστυνομίας στις διαδηλώσεις στο πάρκο Γκεζί.

Το μεγάλο μας πρόβλημα, ήταν κατά την άποψή μου, οι προσπάθειες της Τουρκίας να αναβάλει ή και να ακυρώσει το ψήφισμα την τελευταία στιγμή. Αυτό δεν κατέστη δυνατόν γιατί το θέμα είχε ήδη προχωρήσει σε τέτοιο βαθμό, και έτσι δεν παρείχετο καμία τέτοια ευκαιρία.

Τι σημαίνει αυτό το συγκεκριμένο ψήφισμα για την προσπάθεια να επαναρχίσουν οι συνομιλίες; Μπορεί να είναι η απαρχή για να στραφούν εκείνοι που πρέπει να στραφούν προς την Τουρκία;

Το ψήφισμα από μόνο του μπορεί να μην είναι αρκετό σαν εφαλτήριο για επιστροφή στις συνομιλίες, μπορεί όμως να αξιοποιηθεί προς αυτή την κατεύθυνση τόσο από εμάς όσο και από ξένους. Μπορεί ο Τούρκος υπουργός για ευρωπαϊκές υποθέσεις, κ. Βολκάν Μποσκίρ, τον οποίο επίσης συνάντησα, να δήλωσε πως το ψήφισμα αυτό απορρίπτεται, άλλα αν ήταν στ’ αλήθεια έτσι, τότε προς τι οι άοκνες προσπάθειες που κατέβαλε για να ακυρωθεί;

Τώρα θα πρέπει να αναμένουμε τις επαφές των αξιωματούχων της ένωσης, όταν καθηκόντως θα παραδώσουν το ψήφισμα. Πιστεύω πως η Τουρκία θα εξαντλήσει το χρόνο μέχρι τέλη Δεκεμβρίου, αλλά δεν μπορώ να προβλέψω αν θα συνοδεύσει την αποχώρηση από την κυπριακή ΑΟΖ με μια δήλωση που να διευκολύνει τα πράγματα. Είμαι, όμως, βέβαιος πως αν η Τουρκία επιθυμεί, θα το επιχειρήσει ανοίγοντας τα αεροδρόμια και τα λιμάνια της για την Κυπριακή Δημοκρατία.

Σε μια από τις παρεμβάσεις σας υποδείξατε ότι η Τουρκία ποσώς ενδιαφέρεται για τα συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων. Σε ποιο βαθμό το αντιλαμβάνονται αυτό οι εκλεγμένοι των λαών της Ευρώπης αντιπρόσωποι στο ΕΚ;

Εδώ χρειάζεται ακόμα περισσότερη δουλειά από μας. Πρέπει να δούμε πώς αντιπρόσωποι των ίδιων των Τουρκοκυπρίων, πέραν αυτών που εκπροσωπούν την εξουσία στα κατεχόμενα, έρχονται στις Βρυξέλλες και τοποθετούν μια διαφορετική άποψη. Νομίζω πως κάτι τέτοιο είναι εφικτό, και μπορεί να συμβάλει πάρα πολύ προς την κατεύθυνση που λες. Οι συντεχνίες στα κατεχόμενα είναι ένα πολύ προοδευτικό κομμάτι των Τουρκοκυπρίων και μπορούν να παίξουν ένα ουσιαστικό ρόλο.

Το ότι η Τουρκία αντέδρασε γράφοντας στα παλαιότερα των υποδημάτων της αυτό το ψήφισμα, δεν έπρεπε να ενοχλήσει το ΕΚ; Δεν είδαμε καμία αντίδραση… Ούτε καν από τον κ. Σουλτς.

Πολλοί αξιωματούχοι στο κοινοβούλιο, συμπεριλαμβανομένου και του κ. Σουλτς, μπορεί να πιστεύουν πως δημόσιες δηλώσεις αντίδρασης δεν θα συμβάλουν προς την κατεύθυνση των συμφερόντων μας. Νομίζουν δηλαδή πως η όξυνση των δηλώσεων θα συμβάλει περαιτέρω στην όξυνση της κατάστασης παρά στην αποκλιμάκωση.

Προσωπική μου άποψη είναι, πως μπορεί μεν να χρειάζεται ένας χειρισμός, αλλά από την άλλη η Τουρκία πρέπει να λάβει σαφές μήνυμα. Οι δηλώσεις του κ. Μποσκίρ στη μικτή επιτροπή, όπου είπε «γνωρίζοντας τη χώρα μου, ένα τέτοιο ψήφισμα δεν θα βοηθήσει», υποδηλοί πως η Τουρκία για να αλλάξει ρότα χρειάζεται θωπείες, πάρα καταδίκη! Ε, αυτό κι αν είναι μια παιδαριώδης αντίληψη πολιτικής.

Είστε ο πρώτος Κύπριος ευρωβουλευτής που έχετε εκλεγεί αντιπρόεδρος στη Μικτή Κοινοβουλευτική Επιτροπής ΕΕ-Τουρκίας. Πώς αυτή η παρουσία σας επηρεάζει την Τουρκία να συνεργαστεί για λύση και να διευκολύνει την πορεία ένταξής της στην ΕΕ;

Δεν νομίζω πως η εκλογή μου σ’ αυτή την πολύ τιμητική θέση, μπορεί από μόνη της να καταφέρει αυτό που λέτε. Είναι, όμως, μια θέση που μου παρέχει ευκαιρία κατ’ ιδίαν συναντήσεων με Τούρκους αξιωματούχους, υπουργούς και άλλους και μπορεί ν’ αξιοποιηθεί, έτσι ώστε να έχουμε μια καθαρή εικόνα για το πώς σκέφτονται.

Είναι μια θέση που παρέχει ίσως για πρώτη φορά τη δυνατότητα σε Κύπριο πολιτικό να συναντά καθηκόντως εκπροσώπους της Τουρκίας. Είμαι στη διάθεση τόσο του κόμματός μου, του ΑΚΕΛ όσο και της κυβέρνησης, προκειμένου να υπάρξει ανταλλαγή σκέψεων, όταν αυτό είναι αναγκαίο. Και αυτό είναι κάτι που ήδη συμβαίνει.

Μαστιγωτικός παρουσιάζεστε στις παρεμβάσεις, όπου κάποιοι συνάδελφοί σας ευρωβουλευτές (π.χ. ο Βαν Ορτεν) φαίνεται να υποστηρίζουν ασμένως την Τουρκία, ανεξάρτητα αν αυτή κρατά όμηρο και τους Τ/κυπρίους και το μέλλον ενός ολόκληρου λαού. Τι σας λένε όταν σας συναντούν έξω από την αίθουσα της Ολομέλειας;

Ο κ. Βαν Ορτεν, ίσως και άλλοι, είναι με τη μεριά της Τουρκίας, και είναι παντελώς αδύνατον να αλλάξουν άποψη. Εκτός της αίθουσας επιχειρώ να εξηγήσω. Γίνεται μια πολιτισμένη κουβέντα, άλλα δεν περιμένω να αλλάξουν άποψη. Εμείς πρέπει να προσανατολιστούμε σε ανθρώπους διαλεκτικούς, έτοιμους να ακούσουν και να σκεφτούν. Και υπάρχουν αρκετοί τέτοιοι.

Θέλω, όμως, να κλείσω με το εξής: Η Τουρκία αντιμετωπίζει σήμερα πολλαπλά προβλήματα. Πολύ περισσότερα απ’ όσα αντιμετώπισε κατά τη διάρκεια της ύπαρξής της. Εχει να αντιμετωπίσει το φλέγον ζήτημα των Κούρδων της χώρας, έχει προβλήματα με το Ιράν, το Ιράκ, τη Συρία, την Αίγυπτο, το Ισραήλ, την Αρμενία, το ISIS, την Ελλάδα και την Κύπρο.

Σύντομα θα αντιμετωπίσει και προβλήματα στην οικονομία. Πιστεύω πως ο Πρόεδρος Ερντογάν θα επιχειρήσει να τα αντέξει. Είναι όμως τόσα πολλά, και ως εκ τούτου η πιθανότητα να χάσει τη συνολική μάχη είναι υπαρκτή. Σε μια τέτοια περίπτωση η Τουρκία θα υποστεί ένα βαθύ τραύμα. Ηδη σημαντικές δεξαμενές σκέψης στις Ηνωμένες Πολιτείες (απ’ όπου εκπορεύεται ή και κατασκευάζεται το μέλλον) κάνουν λόγο, εδώ και πολύ καιρό, για το θέμα στο οποίο αναφέρομαι.

Εμάς δουλειά μας είναι να δούμε πώς όλα αυτά μπορούν να συμβάλουν στη λύση του προβλήματός μας. Και πρέπει να είμαστε αυτή τη φορά αρκετά έξυπνοι, έτσι ώστε όλα αυτά να διοχετευθούν προς την κατεύθυνση που θέλουμε. Να καταστήσουμε δηλαδή την Κύπρο ένα χώρο ασφάλειας και ειρήνης. Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο δεν θα πρέπει να αποκλείσουμε τη Τουρκία, εφόσον η χώρα αυτή συμβάλει ενεργά προς τη λύση. Αυτό είναι ένα μήνυμα που πρέπει να πάει καθαρό προς την Αγκυρα.

Νίκη Κουλέρμου