Στιγμές και πρόσωπα του κυπριακού θεάτρου

Θεατρικές εμπειρίες

Το 1990-91 το Σατιρικό Θέατρο ανέβασε τους Αχαρνείς του Αριστοφάνη με μουσική του αδελφού μου Σωτήρη. Ήταν μια μουσική ελεγειακή, ξεχωριστή και προσαρμοσμένη στην παράσταση η οποία ήταν σε κυπριακή μετάφραση με κορυφαίο τραγουδιστή τον Μιχάλη Τερλικκά. Ο Σωτήρης με κάλεσε στο στούντιο του Σάββα Σάββα για την ηχογράφηση. Φρέσκος, από τη Ν. Υόρκη με μουσικές σπουδές στη σύνθεση, όλο και κάπως θα βοηθούσα. Αν θυμάμαι καλά, έπαιξα ταμπουτσιά και διάφορα άλλα κρουστά.

Το Σατιρικό θέλοντας να με ανταμείψει, είπε στο Σωτήρη: «Ρώτα τον αδελφό σου, αν θέλει να τον πληρώσουμε, ή αν προτιμά, να του δώσουμε ένα έργο για να κάνει τη μουσική;» Άλλο που δεν ήθελα, πήρα το δεύτερο. Έτσι άρχισε η σχέση μου με το θέατρο και τη θεατρική μουσική.

Αρχίζοντας με το Σατιρικό, έγραψα τη μουσική για Το Κουνούπι του Ρουτζάντε (1991). Θυμάμαι τότε στις πρόβες τον πρωταγωνιστή ηθοποιό (δανεισμένο από τον ΘΟΚ) Ευτύχιο Πουλλαῒδη ο οποίος πριν την πρόβα έκανε τροχάδιν 3-4 χιλιομέτρων για άσκηση και προετοιμασία, σωματική και πνευματική.

Στις βραδινές τελικές πρόβες του έργου, στη Σχολή Τυφλών, ερχόταν να παρακολουθήσουν διάφοροι φίλοι ηθοποιοί και σκηνοθέτες. Σε αυτούς και ο Νίκος  Χαραλάμπους. Καθόταν στα σκαλιά και παρακολουθούσε την πρόβα. Σε κάποια στιγμή έπαιζε στα ηχεία μια μουσική γέφυρα, ένα κομμάτι με «ψευδοφαγγότο» και «ψευδοτσέμπαλο» σε στυλ μπαρόκ το οποίο τελικά δεν χρησιμοποιήθηκε στην παράσταση. Μόλις ακούει τη γέφυρα αυτή ο Χαραλάμπους, γυρνά και ρωτά τον Στέλιο τον Καυκαρίδη. «Ποιος έγραψε αυτή τη μουσική;» «Ο Ευαγόρας» του λέει, και με δείχνει. «Μπράβο μικρέ», μου λέει ο Χαραλάμπους.

Σε λίγες μέρες με φωνάζει για να γράψω τη μουσική στο παιδικό, Οι περιπέτειες της μικρής Ιφιγένειας για το θέατρο ΠΡΑΞΙΣ (1991), με το οποίο ο Νίκος τότε συνεργαζόταν. Παράλληλα, ως πρόεδρος του Δ.Σ. του ΘΟΚ, με προτείνει για να γράψω τη μουσική στο σπονδυλωτό επετειακό του Κωστή Κολώτα, Στου κύκλου τα γυρίσματα, με την ευκαιρία των 25χρονων του ΘΟΚ σε σκηνοθεσία Ανδρέα Πάντζη. Μέσα από αυτές τις παραγωγές άρχισα να γνωρίζω όλο το θεατρικό δυναμικό της εποχής: Ανδρέας Μούστρα, Δέσποινα Μπεμπεδέλη, Τζένη Γαϊτανοπούλου, Κώστας Δημητρίου, Σπύρος Σταυρινίδης, Σταύρος Λούρας, Τάσος Αναστασίου, Αννίτα Σαντοριναίου, Άλκηστις Παυλίδου, Μήδεια Χάννα, Ανδρέας Τσουρής, Κώστας Βήχας, Ανδρέας Βασιλείου και άλλους αξιόλογους νεότερους ηθοποιούς.

Κάπως έτσι αρχίζει μια δεκαπενταετία με συνεργασίες και θεατρικές παραγωγές, κυρίως με τον ΘΟΚ αλλά και με το Σατιρικό και την ΕΘΑΛ Λεμεσού. Είχα την τύχη να συνεργαστώ με σημαντικούς σκηνοθέτες (Ν. Σιαφκάλλη, Ε. Γαβριηλίδη, Γ. Ιορδανίδη, Πολ. Πολυκάρπου, Δ. Μπεμπεδέλη, Στ. Καυκαρίδη, Χρ. Ζάνο, Ε. Πουλλαϊδη, Α. Πάντζη, Ν. Χαραλάμπους, Φ. Στασίνο κ.ά.).

Μέσα από αυτές τις συνεργασίες έζησα το θέατρο και τους ανθρώπους του, ιδιαίτερα σε μια εποχή όπου τα πράγματα ήταν πιο δύσκολα και σκληρά. Ευτύχησα να συνεργαστώ με ανθρώπους που θαύμαζα και εκτιμούσα από τα 15 μου χρόνια, με πρώτη και καλύτερη την ιέρεια Δέσποινα Μπεμπεδέλη, που είχα δει για πρώτη φορά στην Πάφο, στην παράσταση Ο Κύκλος με την κιμωλία του Μπρέχτ, με τον Βλαδίμηρο Καυκαρίδη και την πιο παλιά φρουρά του ΘΟΚ.

Την περίοδο 1991-2006 είχα αρκετές ευκαιρίες για να δουλέψω, γνώρισα εξαιρετικούς ανθρώπους και έμαθα πολλά. Οφείλω δε, πολλές ευχαριστίες στον Άντη Παρτζίλη ο οποίος, ως διευθυντής του ΘΟΚ, πρώτος μου εμπιστεύτηκε πολλές παραγωγές. Να αναφέρω εδώ τον θαυμασμό και την εκτίμησή μου σε ανθρώπους πίσω από τη σκηνή, όπως ο Σπύρος Αροδίτης αλλά και ο σπουδαίος και αξέχαστος ηχολήπτης Μαίκ, τους οποίους θυμάμαι με μεγάλη αγάπη, εκτίμηση και σεβασμό.

Οι μουσικές μου συνεργασίες σε θεατρικές παραγωγές του ΘΟΚ, τελείωσαν το 2006 με τους Αγροίκους του Γκολντόνι, σε σκηνοθεσία Ν. Χαραλάμπους. Από τότε δεν έχω ξανακληθεί και πιθανό να έχω διαγραφεί(;) από τα βιβλία του οργανισμού. Παρ’ όλα αυτά, η εποχή εκείνη υπήρξε για μένα μεγάλο σχολείο.

Με το Σατιρικό Θέατρο, είχα επίσης αρκετές συνεργασίες, γνώρισα σημαντικούς ανθρώπους, σκηνοθέτες ηθοποιούς και συνεργάστηκα σε αρκετές παραγωγές με σημαντικότερη, ίσως, την Γιαλλουρού του Μ. Πασιαρδή. Οι συνεργασίες μου με το Σατιρικό συνεχίζονται κάπως πιο αραιά, τα τελευταία 30 χρόνια.

Μια δεύτερη θεατρική περίοδος είχε αρχίσει το 1998, όταν γνώρισα τον καθηγητή Μιχάλη Πιερή, ιδρυτή του ΘΕΠΑΚ, με τον οποίο συνεργαζόμαστε σταθερά τα τελευταία 22 χρόνια στις θεατρικές παραγωγές του ΘΕΠΑΚ και όχι μόνο. Η συνεργασία μου με τον Μιχάλη στηρίζεται στη βάση μιας ερασιτεχνικής θεατρικής ομάδας η οποία όμως προσεγγίζει τις παραγωγές με ένα ιδιαίτερο επαγγελματισμό.

Μέσα από έργα όπως, Το χρονικό του Λεοντίου Μαχαιρά, Λυσιστράτη, Η Ρωμιοσύνη εν φυλή, Το άσμα του γιοφυριού, Νερά της Κύπρου της Συρίας και της Αιγύπτου είχα την ευκαιρία να εστιάσω ως μουσικός αλλά και να στηρίξω την αξιοποίηση ενός σημαντικού χώρου στην καρδιά της παλιάς Λευκωσίας, του Αρχοντικού της οδού Αξιοθέας, το Πολιτιστικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Κύπρου.

Στον ακριτικό αυτό ιστορικό χώρο, με τον καθηγητή Μ. Πιερή και το ΘΕΠΑΚ, προσελκύσαμε ένα αξιοζήλευτο κοινό, μέσα από δραματοποιημένα ποιητικά, θεατρικά και λογοτεχνικά κείμενα των Λ. Μαχαιρά, Β. Μιχαηλίδη, Αριστοφάνη-Μόντη, Κ. Π. Καβάφη κ.ά. Οι παραστάσεις της 20ετίας αυτής δεν παρουσιάστηκαν μόνο στο Αρχοντικό της οδού Αξιοθέας αλλά και σε άλλα θέατρα, πόλεις ή κοινότητες του νησιού καθώς και σε πολλές χώρες όπως, Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία, Γερμανία, Γαλλία, Αγγλία, Αλβανία κ.ά.

Πρόσφατα, είχα την ευκαιρία να συνεργαστώ με το Θέατρο ΕΝΑ στις Τρωάδες του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Α. Χριστοδουλίδη, μια ξεχωριστή εμπειρία όπου είχα την ευκαιρία να συνεργαστώ με μια εξαιρετική ομάδα νέων και ταλαντούχων ηθοποιών.

Νοιώθω ευλογημένος που είχα και ελπίζω να συνεχίσω να έχω ακόμα αυτές τις όμορφες δημιουργικές εμπειρίες και συνεργασίες με τον κόσμο του θεάτρου. Είχαμε και έχουμε εξαιρετικούς ηθοποιούς, σκηνοθέτες σκηνογράφους στο θέατρο κι ακόμα θα έχουμε νεότερους και καλύτερους. Πιστεύω στο θέατρο. Είναι ένας κόσμος μαγικός κι ακόμα περισσότερο, ένας καθρέφτης του εαυτού μας, της κοινωνίας μας, του κόσμου μας, στο παρελθόν, στο παρών και στο μέλλον.

Ευαγόρας Καραγιώργης