58 χρόνια από τη δολοφονία των εκδοτών της εφημερίδας «Τζουμχουριέτ», Αϊχάν Χικμέτ και Αχμέτ Μ. Γκιουργκάν

Η σύγχρονη Ιστορία της Κύπρου στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα είναι γεμάτη από συγκρούσεις, θανάτους και δολοφονίες. 

Θύματα της εθνικιστικής και σοβινιστικής τρομοκρατίας οιΑϊχάν Χικμέτ και Αχμέτ Μ. Γκιουργκάν

Η δράση της ΕΟΚΑ οδήγησε εκ των πραγμάτων τους Τ/κυπρίους στην αγκαλιά των Βρετανών και με τη δική τους υποδαύλιση σημειώθηκαν οι πρώτες διαχωριστικές ενέργειες. Η ίδρυση του Επικουρικού Σώματος, το οποίο στελεχώθηκε με Τ/κυπρίους που τους έστρεφαν εναντίον των Ε/κυπρίων, οι διαδηλώσεις και οι εμπρησμοί αποτέλεσαν το πρώτο μέρος του διαχωρισμού των δύο κοινοτήτων. Με την ίδρυση της τ/κυπριακής τρομοκρατικής οργάνωσης ΤΜΤ προκλήθηκε και διάσπαση μεταξύ των Τ/κυπρίων, ενώ από την αντικομμουνιστική δράση της ΕΟΚΑ υπήρξε διάσπαση των Ε/κυπρίων. Όλα φαίνεται να τελειώνουν με την ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενός κράτους που θα διοικείτο με τη συμμετοχή και των δύο κοινοτήτων της Κύπρου. Σύντομα όμως θα μαζευτούν τα πρώτα σύννεφα με την ίδρυση στην ε/κυπριακή πλευρά της οργάνωσης Ακρίτας που επιδίωκε την ένωση και της ΤΜΤ, η οποία ήθελε τη διχοτόμηση.

Νέος κύκλος αίματος θα ξεκινήσει με δολοφονίες Τ/κύπριων δημοκρατικών πολιτών. Τα πρώτα θύματα της νέας περιόδου βίας αποτέλεσαν οι δικηγόροι και δημοσιογράφοι Αϊχάν Χικμέτ και Αχμέτ Μουζαφέρ Γκιουργκάν. Και οι δύο ήταν οι εκδότες της εφημερίδας «Τζουμχουριέτ» (=»Δημοκρατία»). Η εφημερίδα, που γεννήθηκε μαζί με τη γέννηση και της Κυπριακής Δημοκρατίας στις 16 Αυγούστου 1960, ήταν υπέρμαχος της ελληνοτουρκικής φιλίας και της ειρηνικής συμβίωσης στο νησί. Πιστή στη γραμμή της, η «Τζουμχουριέτ» όρθωνε το ανάστημά της ενάντια στις πολιτικές διάλυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Τον Σεπτέμβριο του 1960 οι δύο δικηγόροι ίδρυσαν το «Τουρκικό Λαϊκό Κόμμα της Κύπρου» με στόχο την ενθάρρυνση της συνεργασίας μεταξύ των δύο κοινοτήτων και την ανάγκη εμπέδωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας στις συνειδήσεις των ανθρώπων. Χαρακτηριστικό είναι το άρθρο (2 Ιανουαρίου 1961) με τίτλο «Η Κύπρος ανήκει στους Κυπρίους», στο οποίο τονιζόταν ότι «Η ανεξαρτησία της Κύπρου σημαίνει η Κύπρος να διοικείται από Κυπρίους και όχι η προσάρτησή της σε ένα άλλο έθνος ή κράτος». Όταν η ΤΜΤ ξεκίνησε τις προβοκάτσιές της για να προκαλέσει ένταση μεταξύ των δύο κοινοτήτων, οι Χικμέτ και Γκιουργκάν αντιστάθηκαν και δήλωναν αποφασισμένοι να προβούν σε αποκαλύψεις. Η δράση της ομάδας της «Τζουμχουριέτ» προκάλεσε την οργή του Ντενκτάς, ο οποίος τους κίνησε αγωγή για εξύβριση τον Αύγουστο του 1961. Το 1962 η ΤΜΤ προχωρεί σε μια σοβαρή προβοκάτσια με την έκρηξη βομβών στο τζαμί Μπαϊρακτάρ στη Λευκωσία. Οι δύο αγωνιστές δημοσιογράφοι ανακοίνωσαν μέσω της εφημερίδας τους ότι θα έδιναν στη δημοσιότητα τα ονόματα των ενόχων. Η δημοσίευση έγινε στις 23 Απριλίου. Όμως δεν πρόλαβαν να δημοσιοποιήσουν οτιδήποτε. Το βράδυ της 23ης προς 24ης Απριλίου, στις 8:30 δολοφονήθηκε στο αυτοκίνητο του στην αυλή του σπιτιού του ο Αχμέτ Γκιουργκάν. Ο Αϊχάν Χικμέτ δολοφονήθηκε λίγο αργότερα, στη 1:45 μετά τα μεσάνυχτα, στο κρεβάτι που κοιμόταν μαζί με τη σύζυγό του… Στο ίδιο δωμάτιο κοιμόταν και ο μικρός γιος τους. Η σύζυγος του Χικμέτ κατέθεσε αργότερα στην Αστυνομία ότι οι δολοφόνοι ήταν δύο μασκοφόροι, ενώ υπήρχε και ένας τρίτος που κρατούσε τσίλιες. Οι ένοχοι δεν βρέθηκαν και δεν δικάστηκαν ποτέ. Όσο κι αν ακούγεται κάπως παράξενο, οι Χικμέτ και Γκιουργκάν, όπως αργότερα και ο Καβάζογλου (ο οποίος ήταν συνεργάτης τους στην «Τζουμχουριέτ») ήταν από τους πρώτους που θυσίασαν τη ζωή τους για την Κυπριακή Δημοκρατία.

Σημ. Εκτενές ιστορικό αφιέρωμα για τους Χικμέτ και Γκιουργκάν θα δημοσιεύσουμε στη στήλη «Ιστορικές Διαδρομές» το ερχόμενο Σάββατο.

Μιχάλης Μιχαήλ

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.