Το 71,5% των ΜΕΔ στις επιχειρήσεις βρίσκονται σε κατασκευές, εμπόριο και διαχείριση ακίνητης περιουσίας

Η πορεία των μη εξυπηρετούμενων δανείων σε 17 τομείς της οικονομίας

Tου Κωνσταντίνου Ζαχαρίου

Οι τομείς των κατασκευών, του εμπορίου και της διαχείρισης ακίνητης περιουσίας είναι οι «πρωταθλητές» στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, αφού συγκεντρώνουν μαζί το 71,5% του συνόλου των μη εξυπηρετούμενων δανείων στις επιχειρήσεις. Επίσης υψηλό απόθεμα μη εξυπηρετούμενων δανείων παρουσιάζει επίσης ο τομέας των ξενοδοχείων και εστιατορίων, παρά το γεγονός ότι τον τελευταίο ενάμιση χρόνο καταγράφει σημαντική βελτίωση.

Η «Χαραυγή» συνέλεξε και επεξεργάστηκε στοιχεία για 17 τομείς της οικονομίας και παρουσιάζει σήμερα μία σε βάθος ανάλυση για την πορεία του κάθε τομέα ξεχωριστά, από το τέλος 2014 μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2018 (τελευταία διαθέσιμα στοιχεία). Συγκεκριμένα, καταγράψαμε πόσο ήταν το υπόλοιπο του συνόλου των δανείων στον καθένα από τους 17 τομείς της οικονομίας, ανά τρίμηνο από το τέλος του 2014 μέχρι σήμερα, πόσο ήταν το ύψος των μη εξυπηρετούμενων δανείων σε κάθε χρονική στιγμή, πόσες οι προβλέψεις των τραπεζών, ποιος ήταν ο ρυθμός ανάπτυξης του κάθε τομέα ξεχωριστά ανά έτος και ποια η επίπτωσή του πάνω στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια του τομέα. Η συλλογή των στοιχείων έγινε από τα δεδομένα της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρος, της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών και της Στατιστικής Υπηρεσίας Κύπρου.


Η κατάσταση σήμερα

Σύμφωνα με τα στοιχεία στο τέλος του πρώτου τριμήνου το σύνολο των δανείων στις κυπριακές τράπεζες ανήλθε στα 48,6 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 20,3 δισ. ευρώ ήταν μη εξυπηρετούμενα (ποσοστό 41,7%). Στις εγχώριες εργασίες των τραπεζών το σύνολο των δανείων ανήλθε στα 46,3 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 19,9 δισ. ευρώ ήταν μη εξυπηρετούμενα (ποσοστό 43%). Από τα πιο πάνω, δάνεια ύψους 41,8 δισ. ευρώ παραχωρήθηκαν από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες (Τράπεζα Κύπρου, Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα, Ελληνική Τράπεζα και Russian Commercial Bank), και τα υπόλοιπα από μικρότερες τράπεζες. Από τα δάνεια τα οποία παραχωρήθηκαν από τις συστημικές τράπεζες τα 16,3 δισ. ευρώ είναι μη εξυπηρετούμενα (ποσοστό 38,9%).

Για τα πιο πάνω δάνεια οι τράπεζες έχουν συμπεριλάβει στα βιβλία τους σωρευμένες προβλέψεις ύψους 10 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 9,7 δισ. ευρώ αφορούν δάνεια τα οποία παραχωρήθηκαν στην Κύπρο και τα υπόλοιπα δάνεια στο εξωτερικό. Σε ποσοστό οι συσσωρευμένες προβλέψεις αντιστοιχούν στο 49,1% του συνόλου των μη εξυπηρετούμενων δανείων, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τις εγχώριες εργασίες είναι 48,6%. Επίσης στις συστημικές τράπεζες οι προβλέψεις ανέρχονται στο 46,1%.

Κατασκευές: Ρυθμός ανάπτυξης 25% και ΜΕΔ 65,8%


Στην πρώτη θέση βρίσκεται ο τομέας των κατασκευών, όπου στο τέλος του πρώτου τριμήνου το σύνολο των δανείων ανήλθε στα 4,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 2,9 δισ. ευρώ ήταν ΜΕΔ (ποσοστό 65,8%).

Το 2017 ο τομέας κατέγραψε τον πιο υψηλό ρυθμό ανάπτυξης (25%), με το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές αγοράς) να φτάνει στα 752,9 εκατ. ευρώ. Ωστόσο ο ρυθμός μείωσης των ΜΕΔ δεν ήταν ανάλογος, αφού περιορίστηκε στο -17,5% (από 3,8 δισ. ευρώ στο τέλος του 2016 σε 3,1 δισ. ευρώ στο τέλος του 2017). Μάλιστα η μείωση των ΜΕΔ (-669,5 εκατ. ευρώ) ήταν μικρότερη από τη μείωση του συνόλου των δανείων (-803,7 εκατ. ευρώ).

Από τις 31 Δεκεμβρίου 2014 μέχρι τις 31 Μαρτίου 2018 το σύνολο των δανείων του τομέα των κατασκευών μειώθηκε κατά 2,1 δισ. ευρώ, ενώ το σύνολο των ΜΕΔ μειώθηκε κατά 2,2 δισ. ευρώ. Αυτό δείχνει ότι η μείωση των ΜΕΔ επήλθε κυρίως λόγω των διαγραφών και της ανταλλαγής ακινήτων έναντι χρέους.

Τα τελευταία τρία χρόνια το ΑΕΠ στον τομέα ανήλθε συνολικά στα 1,4 δισ. ευρώ (-1,9% το 2015, +9% το 2016 και +25% το 2017).


Στο τέλος του πρώτου τριμήνου οι συσσωρευμένες προβλέψεις των τραπεζών για τα δάνεια στον τομέα των κατασκευών ανήλθαν στα 1,4 δισ. ευρώ (ποσοστό 48,8% επί των μη εξυπηρετούμενων δανείων).

Εμπόριο: Ρυθμός ανάπτυξης 4,8% και ΜΕΔ 47,1%

Στη δεύτερη θέση βρίσκεται ο τομέας του χοντρικού και λιανικού εμπορίου, όπου στο τέλος του πρώτου τριμήνου το σύνολο των δανείων ανήλθε στα 3,8 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 1,8 δισ. ευρώ ήταν ΜΕΔ (47,1%).

Ο τομέας κατέγραψε θετικό πρόσημο στο ρυθμό ανάπτυξης τα τελευταία τέσσερα χρόνια (+0,4% το 2014, +2,4% το 2015, +2,9% το 2016 και +4,8% το 2017). Παρά ταύτα τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια παραμένουν σε πολύ υψηλά επίπεδα.


Το 2017 το ΑΕΠ του τομέα ανήλθε στα 1,8 δισ. ευρώ, αλλά τα ΜΕΔ μειώθηκαν κατά μόλις 250,9 εκατ. ευρώ. Σημειώνεται επίσης ότι από το τέλος του 2014 μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2018 το σύνολο των δανείων στον τομέα μειώθηκε κατά 1,1 δισ. ευρώ, αλλά τα ΜΕΔ μειώθηκαν μόλις κατά 530,9 εκατ. ευρώ. Και αυτό παρά το γεγονός ότι την τετραετία 2014 – 2017 το ΑΕΠ του τομέα ανήλθε στα 6,9 δισ. ευρώ.

Οι συσσωρευμένες προβλέψεις των τραπεζών για τα δάνεια στον τομέα του εμπορίου ανέρχονται σε 1,1 δισ. ευρώ (ποσοστό 60,1%).

Διαχείριση Ακίνητης Περιουσίας

Στην τρίτη θέση βρίσκεται ο τομέας της διαχείρισης ακίνητης περιουσίας, όπου στο τέλος του πρώτου τριμήνου το σύνολο των δανείων ανήλθε στα 3,9 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 1,4 δισ. ευρώ ήταν ΜΕΔ (ποσοστό 37,1%).


Ο τομέας παρουσίασε θετικό ρυθμό ανάπτυξης σχεδόν καθ’ όλη τη διάρκεια της κρίσης (+0,5% το 2013, +6,5% το 2014, -0,4% το 2015, +1% το 2016 και +1,7% το 2017). Αυτό οδήγησε στη μείωση των ΜΕΔ (-922 εκατ. ευρώ από το τέλος του 2014 μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2018) με ταχύτερο ρυθμό απ’ ό,τι η μείωση του συνόλου των δανείων (-159,2 εκατ. ευρώ). Παρά ταύτα ο όγκος των ΜΕΔ παραμένει πολύ μεγάλος.

Την περίοδο 2013 – 2018 το ΑΕΠ του τομέα ανήλθε συνολικά στα 8 δισ. ευρώ. Επίσης από τον Σεπτέμβριο του 2017 ξεκίνησε και πάλι η ροή πιστώσεων προς τον τομέα, κάτι που συνέβαλε θετικά στη μείωση των ΜΕΔ.

Οι συσσωρευμένες προβλέψεις των τραπεζών ανήλθαν στα 754,2 εκατ. ευρώ (52,1%).

Μεταποιητική βιομηχανία


Στην τέταρτη θέση βρίσκεται η μεταποιητική βιομηχανία, όπου στο τέλος του πρώτου τριμήνου το σύνολο των δανείων ανήλθε στα 1,4 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 665,9 εκατ. ευρώ ήταν ΜΕΔ (ποσοστό 46,4%).

Ο τομέας παρουσίασε θετικό ρυθμό ανάπτυξης τα τελευταία τέσσερα χρόνια (+3,7% το 2014, +5,9% το 2015, +6,3% το 2016 και +7,5% το 2017). Σε απόλυτους αριθμούς το ΑΕΠ του τομέα ανήλθε στα 3,1 δισ. ευρώ, την πιο πάνω περίοδο.

Παρά ταύτα η μείωση των ΜΕΔ δεν ήταν ανάλογη. Συγκεκριμένα από το τέλος του 2014 μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2018 τα ΜΕΔ μειώθηκαν κατά 233,9 εκατ. ευρώ. Σημειώνεται επίσης ότι η μείωση των ΜΕΔ ήταν μικρότερη από τη μείωση του συνόλου των δανείων (-274,4 εκατ. ευρώ).

Ξενοδοχεία και εστιατόρια


Στην πέμπτη θέση βρίσκεται ο τομέας των υπηρεσιών παροχής καταλύματος και υπηρεσιών εστίασης, όπου στο τέλος του πρώτου τριμήνου το σύνολο των δανείων ανήλθε στα 2,2 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 611 εκατ. ευρώ ήταν ΜΕΔ (ποσοστό 27,6%).

Ο συγκεκριμένος τομέας τα προηγούμενα χρόνια είχε πολύ υψηλό ποσοστό ΜΕΔ που ξεπερνούσε το 60%. Ωστόσο από τις αρχές του 2017 ξεκίνησε δυναμικά η αποκλιμάκωσή τους.

Ο τομέας των υπηρεσιών καταλύματος και εστίασης κατέγραψε θετικό ρυθμό ανάπτυξης τα τελευταία τέσσερα χρόνια (+0,3 το 2014, +2% το 2015, +10,7% το 2016 και +9% το 2017). Σε απόλυτους αριθμούς το ΑΕΠ την πιο πάνω περίοδο ανήλθε στα 4,4 δισ. ευρώ.

Σημειώνεται ότι από τα τέλη του 2016 ξεκίνησε ξανά η ροή πιστώσεων προς τον τομέα, κάτι που συμπίπτει χρονικά με την έναρξη της αποκλιμάκωσης των ΜΕΔ. Αυτό δείχνει ότι οι τράπεζες κινήθηκαν με πολύ πιο αποφασιστικό τρόπο στα δάνεια του τομέα των υπηρεσιών καταλύματος και εστίασης.


Συνολικά από το τέλος του 2014 μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2018 τα δάνεια στον τομέα αυξήθηκαν κατά 66,5 εκατ. ευρώ, ενώ τα ΜΕΔ μειώθηκαν κατά 1,9 δισ. ευρώ.

Οι συσσωρευμένες προβλέψεις των τραπεζών ανήλθαν στα 265,8 εκατ. ευρώ (ποσοστό 43,5%).

Οι υπόλοιποι τομείς

Στην έκτη θέση με τον υψηλότερο όγκο μη εξυπηρετούμενων δανείων βρίσκονται οι επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες (σύνολο δανείων 677,4 εκατ. ευρώ εκ των οποίων 387,4 εκατ. ευρώ ΜΕΔ – 57,2%), οι οποίες τα τελευταία τρία χρόνια καταγράφουν θετικό ρυθμό ανάπτυξης (+4,7% το 2015, +5,8% το 2016 και +4% το 2017). Συνολικά από το τέλος του 2014 μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2018 το σύνολο των δανείων μειώθηκε κατά 375,9 εκατ. ευρώ και τα ΜΕΔ κατά 131,4 εκατ. ευρώ. Οι συσσωρευμένες προβλέψεις ανήλθαν στα 192,8 εκατ. ευρώ (49,8%).


Στην έβδομη θέση είναι ο τομέας των μεταφορών και αποθήκευσης (σύνολο δανείων 915,4 εκατ. ευρώ εκ των οποίων 334,3 εκατ. ευρώ ΜΕΔ – 36,5%). Ο τομέας βρισκόταν σε ύφεση μέχρι το 2015, ενώ το 2016 και 2017 κατέγραψε χαμηλό ρυθμό ανάπτυξης 1,1% και 1% αντίστοιχα. Τα τελευταία χρόνια τα δάνεια αυξήθηκαν κατά 83 εκατ. ευρώ, ενώ τα ΜΕΔ αυξήθηκαν κατά 6,8 εκατ. ευρώ. Οι συσσωρευμένες προβλέψεις ανήλθαν στα 245,3 εκατ. ευρώ (73,4%).

Στην όγδοη θέση βρίσκεται ο τομέας της γεωργίας, δασοκομίας και αλιείας (σύνολο δανείων 294,8 εκατ. ευρώ εκ των οποίων 177,2 εκατ. ευρώ ΜΕΔ – 60,1%). Ο τομέας βρίσκεται εδώ και χρόνια σε ύφεση (-10,2% το 2012, -5,3% το 2013, -7,8% το 2014, +1% το 2015, -2% το 2016 και +1,6% το 2017). Συνολικά τα τελευταία χρόνια τα δάνεια στον τομέα μειώθηκαν κατά 29 εκατ. ευρώ, ενώ τα ΜΕΔ μειώθηκαν κατά 20,5 εκατ. ευρώ. Οι συσσωρευμένες προβλέψεις ανήλθαν στα 106,2 εκατ. ευρώ (60%).

Στην ένατη θέση βρίσκονται οι άλλες δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών (σύνολο δανείων 260,8 εκατ. ευρώ εκ των οποίων 174,6 εκατ. ευρώ ΜΕΔ – 67%). Τα τελευταία τέσσερα χρόνια ο τομέας καταγράφει θετικό ρυθμό ανάπτυξης (+4,2% το 2014, +2,3% το 2015, +4,1% το 2016 και +2% το 2017). Συνολικά τα τελευταία χρόνια τα δάνεια του τομέα αυξήθηκαν κατά 26,4 εκατ. ευρώ, ενώ τα ΜΕΔ αυξήθηκαν κατά 26,4 εκατ. ευρώ. Οι συσσωρευμένες προβλέψεις ανήλθαν στα 112,7 εκατ. ευρώ.

Στη δέκατη θέση βρίσκονται οι διοικητικές και υποστηρικτικές δραστηριότητες (σύνολο δανείων 235,4 εκατ. ευρώ εκ των οποίων 115,6 εκατ. ευρώ ΜΕΔ – 49,1%). Τα τελευταία τέσσερα χρόνια ο τομέας κινείται με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης (+8,6% το 2014, +7,2% το 2015, +7,8% το 2016 και +4% το 2017). Συνολικά τα τελευταία χρόνια τα δάνεια στον τομέα μειώθηκαν κατά 130,1 εκατ. ευρώ, ενώ τα ΜΕΔ μειώθηκαν κατά 120,5 εκατ. ευρώ. Οι συσσωρευμένες προβλέψεις ανήλθαν στα 63,6 εκατ. ευρώ (55%).


Στην ενδέκατη θέση βρίσκεται ο τομέας ορυχεία και λατομεία (σύνολο δανείων 138,1 εκατ. ευρώ εκ των οποίων 86,4 εκατ. ευρώ ΜΕΔ – 62,6%). Τα τελευταία τρία χρόνια ο τομέας έχει καταγράψει πολύ υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης (+152,6% το 2015, +30,8% το 2016 και +8,8% το 2017). Συνολικά από το τέλος του 2014 μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2018 τα δάνεια στον τομέα μειώθηκαν κατά 831,7 εκατ. ευρώ, ενώ τα ΜΕΔ μειώθηκαν κατά 34,7 εκατ. ευρώ. Οι συσσωρευμένες προβλέψεις ανήλθαν στα 40,1 εκατ. ευρώ (46,4%).

Στη δωδέκατη θέση βρίσκεται ο τομέας τέχνες, διασκέδαση και ψυχαγωγία (σύνολο δανείων 107,7 εκατ. ευρώ εκ των οποίων 61,5 εκατ. ευρώ ΜΕΔ – 57,1%). Τα τελευταία τρία χρόνια ο τομέας καταγράφει θετικό ρυθμό ανάπτυξης (+3,3% το 2015, +6,1% το 2016 και +2% το 2017). Συνολικά τα τελευταία χρόνια τα δάνεια μειώθηκαν κατά 21,2 εκατ. ευρώ, ενώ τα ΜΕΔ μειώθηκαν κατά 20,8 εκατ. ευρώ. Οι συσσωρευμένες προβλέψεις ανήλθαν στα 29 εκατ. ευρώ (47,3%).

Στη δέκατη τρίτη θέση βρίσκεται ο τομέας ενημέρωση και επικοινωνία (σύνολο δανείων 225,1 εκατ. ευρώ εκ των οποίων 51,7 εκατ. ευρώ ΜΕΔ – 23%). Τα τελευταία χρόνια ο τομέας καταγράφει θετικό ρυθμό ανάπτυξης (+9,4 το 2013, +7,4 το 2014, +0,9% το 2015, +8,8% το 2016 και +2,4% το 2017). Συνολικά τα τελευταία χρόνια τα δάνεια στον τομέα μειώθηκαν κατά 121,1 εκατ. ευρώ, ενώ τα ΜΕΔ μειώθηκαν κατά 50,4 εκατ. ευρώ.

Στη δέκατη τέταρτη θέση βρίσκεται ο τομέας της εκπαίδευσης (σύνολο δανείων 146,1 εκατ. ευρώ εκ των οποίων 51,5 εκατ. ευρώ ΜΕΔ – 35,3%). Ο τομέας καταγράφει θετικό ρυθμό ανάπτυξης τα τελευταία τέσσερα χρόνια (+3,2% το 2014, +1,8% το 2015, +3,3% το 2016 και +2,8% το 2017). Συνολικά τα τελευταία χρόνια τα δάνεια στον τομέα αυξήθηκαν κατά 12,3 εκατ. ευρώ, ενώ τα ΜΕΔ μειώθηκαν κατά 4,7 εκατ. ευρώ. Οι συσσωρευμένες προβλέψεις ανήλθαν στα 18,8 εκατ. ευρώ (36,6%).


Στη δέκατη πέμπτη θέση βρίσκεται ο τομέας της παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, ατμού και κλιματισμού (σύνολο δανείων 115,5 εκατ. ευρώ εκ των οποίων 26 εκατ. ευρώ ΜΕΔ – 22,5%). Τα τελευταία τρία χρόνια ο τομέας καταγράφει θετικό ρυθμό ανάπτυξης (+2,4% το 2015, +3,5% το 2016 και +0,7% το 2017). Συνολικά τα τελευταία χρόνια τα δάνεια στον τομέα μειώθηκαν κατά 33,4 εκατ. ευρώ, ενώ τα ΜΕΔ αυξήθηκαν κατά 0,5 εκατ. ευρώ. Οι συσσωρευμένες προβλέψεις ανήλθαν στα 18,7 εκατ. ευρώ (71,9%).

Στη δέκατη έκτη θέση βρίσκονται οι δραστηριότητες οι οποίες σχετίζονται με την ανθρώπινη υγεία και την κοινωνική μέριμνα (σύνολο δανείων 226,6 εκατ. ευρώ εκ των οποίων 25,7 εκατ. ευρώ ΜΕΔ – 11,4%). Ο τομέας καταγράφει θετικό ρυθμό ανάπτυξης τα τελευταία τρία χρόνια (+3,2% το 2015, +4,2% το 2016 και +2,8% το 2017). Συνολικά από το τέλος του 2014 μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2018 τα δάνεια στον τομέα αυξήθηκαν κατά 8,7 εκατ. ευρώ, ενώ τα ΜΕΔ μειώθηκαν κατά 91,2 εκατ. ευρώ. Ο τομέας σημείωσε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση. Οι συσσωρευμένες προβλέψεις ανήλθαν στα 17,6 εκατ. ευρώ (68,3%).

Στη δέκατη έβδομη θέση βρίσκεται ο τομέας της παροχής νερού, επεξεργασίας λυμάτων και διαχείρισης αποβλήτων (σύνολο δανείων 139,6 εκατ. ευρώ εκ των οποίων 8,8 εκατ. ευρώ ΜΕΔ – 6,3%). Ο τομέας καταγράφει θετικό ρυθμό ανάπτυξης τα τελευταία πέντε χρόνια (+7,3% το 2013, +2,4% το 2014, +0,6% το 2015, +5,8% το 2016 και +0,7% το 2017). Συνολικά τα τελευταία χρόνια τα δάνεια στον τομέα μειώθηκαν κατά 44,1 εκατ. ευρώ, ενώ τα ΜΕΔ μειώθηκαν κατά 7,4 εκατ. ευρώ.

Οι στρατηγικοί κακοπληρωτές βρίσκονται στις επιχειρήσεις


Όπως προκύπτει από την ανάλυση των στοιχείων στα εγχώρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις, η μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων συνδέεται κυρίως με την ανεργία και τους μισθούς των εργαζομένων, και σε μικρότερο βαθμό με το ρυθμό ανάπτυξης. Αυτό επιβεβαιώνει ουσιαστικά ότι τα οφέλη από την ανάπτυξη δεν κατανεμήθηκαν ισόποσα, αλλά ούτε και επωφελήθηκε το σύνολο του πληθυσμού. Επίσης τα στοιχεία δείχνουν ότι οι στρατηγικοί κακοπληρωτές προέρχονται κυρίως από το χώρο των επιχειρήσεων, όχι από τα νοικοκυριά.

Συγκεκριμένα το 2015 η κυπριακή οικονομία κινήθηκε με ρυθμό ανάπτυξης 2%, κάτι που οδήγησε στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, από 27,3 δισ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου του 2014 σε 26,7 δισ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου του 2015. Ωστόσο η μείωση αφορούσε μόνο τις επιχειρήσεις (από 13,7 δισ. ευρώ σε 13,3 δισ. ευρώ), ενώ αντίθετα στα νοικοκυριά υπήρξε αύξηση (από 12,6 δισ. ευρώ σε 12,7 δισ. ευρώ). Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι την υπό αναφορά χρονική περίοδο η ανεργία βρισκόταν σε υπερβολικά υψηλά επίπεδα (2015: 14,9%), ενώ και οι μισθοί των εργαζομένων βρίσκονταν σε καθοδική πορεία για τρίτο συνεχόμενο έτος (-3,4% το 2013, -1,9% το 2014 και -0,4% το 2015).

Το 2016 η οικονομία κινήθηκε με ρυθμό ανάπτυξης 3,4%, κάτι που οδήγησε στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, από 26,7 δισ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου του 2015 σε 23,8 δισ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου του 2016. Ωστόσο και εδώ η μείωση ήταν μεγαλύτερη στις επιχειρήσεις (από 13,3 δισ. ευρώ σε 11,2 δισ. ευρώ) παρά στα νοικοκυριά (από 12,7 δισ. ευρώ σε 12 δισ. ευρώ). Το φαινόμενο συνδέεται και πάλι με την υψηλή ανεργία (2016: 12,9%), καθώς και τους μισθούς των εργαζομένων οι οποίοι παρέμειναν σε πτωτική πορεία για τέταρτο συνεχόμενο έτος (2016: -0,8% κατά μέσο όρο).

Η κατάσταση βελτιώθηκε το 2017, με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στις εγχώριες εργασίες των τραπεζών να καταγράφουν μείωση από 23,8 δισ. ευρώ σε 20,6 δισ. ευρώ. Μάλιστα η μείωση αφορούσε τόσο τις επιχειρήσεις (από 11,2 δισ. ευρώ σε 9,1 δισ. ευρώ) όσο και τα νοικοκυριά (από 12 δισ. ευρώ σε 11 δισ. ευρώ). Συγκεκριμένα το 2017 ο ρυθμός ανάπτυξης ανήλθε στο 3,9%, ενώ η ανεργία υποχώρησε στο 11,1%. Επίσης καταγράφηκε μικρή αύξηση των μισθών (0,6%) για πρώτη φορά μετά από τέσσερα χρόνια συνεχόμενων μειώσεων. Αυτό φαίνεται ότι ήταν το κλειδί που οδήγησε στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων των νοικοκυριών.


Πολλές ανταλλαγές ακινήτων, λίγες αναδιαρθρώσεις και στροφή στις εκποιήσεις και τις πωλήσεις δανείων

Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα προηγούμενα χρόνια το εργαλείο το οποίο αξιοποίησαν περισσότερο οι τράπεζες για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων είναι αυτό της ανταλλαγής ακινήτων έναντι χρέους. Ωστόσο τα τελευταία δύο χρόνια οι τράπεζες άρχισαν να κάνουν στροφή σε άλλες λύσεις, όπως οι εκποιήσεις και οι πωλήσεις δανείων.

Το 2015 το σύνολο των δανείων στις εγχώριες εργασίες των τραπεζών αυξήθηκε κατά 963,3 εκατ. ευρώ, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια μειώθηκαν κατά 659,2 εκατ. ευρώ. Σ’ αυτή την περίοδο φαίνεται ότι έγινε χρήση του εργαλείου των αναδιαρθρώσεων. Συγκεκριμένα στο τέλος του 2015 τα δάνεια υπό αναδιάρθρωση ανήλθαν στα 14,2 δισ. ευρώ (7,9 δισ. ευρώ στις επιχειρήσεις και 5,6 δισ. ευρώ στα εγχώρια νοικοκυριά).

Το 2016 οι τράπεζες άρχισαν να δείχνουν τα δόντια τους με το σύνολο των δανείων να καταγράφει μείωση ύψους 7,8 δισ. ευρώ και το σύνολο των μη εξυπηρετούμενων δανείων να καταγράφει μείωση ύψους 2,9 δισ. ευρώ. Η πολύ μεγαλύτερη μείωση του συνόλου των δανείων σε σχέση με τον όγκο των μη εξυπηρετούμενων δανείων δείχνει ότι το εργαλείο το οποίο αξιοποιήθηκε περισσότερο είναι αυτό της ανταλλαγής ακινήτων έναντι χρέους. Αντίθετα τα δάνεια υπό αναδιάρθρωση μειώθηκαν στα 13,4 δισ. ευρώ (7 δισ. ευρώ στις επιχειρήσεις και 6 δισ. ευρώ στα νοικοκυριά), ενώ παράλληλα οι τράπεζες προχώρησαν σε σημαντική αύξηση των προβλέψεών τους ανεβάζοντας το ποσοστό από το 37,5% στο 41,4% (10 δισ. ευρώ). Η απότομη και μεγάλη αύξηση των προβλέψεων στο υπό αναφορά έτος δείχνει ότι οι τράπεζες είχαν ξεκινήσει από τότε να εξετάζουν πιο δραστικές λύσεις, όπως οι εκποιήσεις και οι πωλήσεις δανείων.


Το 2017 το σύνολο των δανείων μειώθηκε κατά 3,4 δισ. ευρώ, ενώ ο όγκος των μη εξυπηρετούμενων δανείων μειώθηκε κατά 3,2 δισ. ευρώ. Τα εργαλεία τα οποία χρησιμοποιήθηκαν περισσότερο το υπό αναφορά έτος ήταν η ανταλλαγή ακινήτων έναντι χρέους και οι εκποιήσεις. Επίσης υπήρξε πρόοδος στην αποπληρωμή δανείων. Αντίθετα οι αναδιαρθρώσεις μειώθηκαν περαιτέρω στα 11,8 δισ. ευρώ (5,7 δισ. ευρώ στις επιχειρήσεις και 5,7 δισ. ευρώ στα νοικοκυριά), ενώ οι προβλέψεις αυξήθηκαν περαιτέρω στο 46,8% (9,6 δισ. ευρώ).

Οι ενδείξεις για το πού οδηγούνται τα πράγματα ενισχύθηκαν ακόμη περισσότερο το πρώτο τρίμηνο του 2018, κατά το οποίο το σύνολο των δανείων μειώθηκε κατά 749,6 εκατ. ευρώ, σχεδόν όσο και η μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων (-653,9 εκατ. ευρώ), σε σύγκριση με το τέλος του 2017. Επίσης οι αναδιαρθρώσεις μειώθηκαν περαιτέρω στα 11,4 δισ. ευρώ (στα 5,4 δισ. ευρώ στις επιχειρήσεις και στα 5,6 δισ. ευρώ στα νοικοκυριά), ενώ οι προβλέψεις των τραπεζών έφτασαν στο 48,6% (9,7 δισ. ευρώ).

Η πιο πάνω εξέλιξη σε συνδυασμό με τις πρόσφατες αλλαγές στη νομοθεσία δείχνει ότι τα εργαλεία τα οποία θα αξιοποιήσουν περισσότερο οι τράπεζες το επόμενο χρονικό διάστημα είναι οι εκποιήσεις και οι πωλήσεις δανείων.

Διαβάστε το κύριο θέμα της εφημερίδας αλλά και όλα τα θέματα στη ζώνη συνδρομητών. Μπορείτε να βρείτε παλαιότερες εκδόσεις στο αρχείο της εφημερίδας.

Ακολουθήστε το dialogos.com.cy, στο Google News

Οι τελευταίες ειδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο και όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.