Το άγνωστο µονοπάτι των κυρώσεων κατά της Ρωσίας και η ανάγκη για έµφαση στην επίλυση του Κυπριακού


  • Οι ηγεσίες της ΕΕ αδυνατούν να κατανοήσουν το διακύβευµα, ότι δηλαδή κινδυνεύει µε κατάρρευση η οικονοµική ευηµερία και η κοινωνική ειρήνη της ηπείρου, ενώ δεν είναι λίγοι εκείνοι οι οποίοι εκφράζουν την πεποίθηση ότι οι ηγεσίες της ΕΕ ποδηγετούνται από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
  • Είναι αµφίβολο το κατά πόσο θα είναι βιώσιµη η γραµµή της ΕΕ επί µακρόν, δεδοµένων των διάχυτων οικονοµικών της συνεπειών, οι οποίες αντισταθµίζουν σε µεγάλο βαθµό τα όποια συλλογικά οφέλη.
  • Η ΕΕ αντιµετωπίζει δοµικές προκλήσεις, οι οποίες εκτείνονται πολύ πέραν της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Η κρίση που προκύπτει ως αποτέλεσµα αυτής απλώς επιτείνει προϋπάρχουσες τάσεις.
  • Ανάγκη να δοθεί έµφαση στην επίλυση του Κυπριακού µέσω της διπλωµατίας, παρά σε µία προσπάθεια επιβολής πολιτικού κόστους στην Άγκυρα.
  • Εάν το πολιτικό κόστος θα µετρηθεί µόνο στο επίπεδο των γεωπολιτικών ζητηµάτων που θέτει η Τουρκία, τότε η Κυπριακή ∆ηµοκρατία και τα υπόλοιπα κράτη-µέλη της Ένωσης θα παίζουν στο γήπεδο που ορίζει η Τουρκία.

Του

Κυριάκου Λοΐζου

Βρισκόµαστε ήδη στον πέµπτο µήνα της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, ενώ παραµένει άγνωστο το πότε θα τελειώσει, µε ποιους όρους και πώς θα ξηµερώσει η επόµενη µέρα. Ωστόσο, ένα από τα δεδοµένα µέχρι στιγµής είναι ο καταιγισµός κυρώσεων εναντίον της Ρωσικής Οµοσπονδίας. Αν και, σε ό,τι αφορά την ενέργεια, αυτό οδήγησε τη Ρωσία να παρουσιάζει αύξηση στα έσοδά της, είναι βέβαιο, πέραν της ενέργειας, ότι οι κυρώσεις σε βάθος χρόνου θα πλήξουν τον ρωσικό λαό.

Το ερώτηµα που προκύπτει και το οποίο τίθεται πλέον από ηγεσίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι κατά πόσον αυτές οι κυρώσεις ενδεχοµένως να γυρίσουν µπούµερανγκ στη ∆ύση· όχι όµως στο σύνολό της.

Οι ηγεσίες της ΕΕ, όπως διαφαίνεται, αδυνατούν να κατανοήσουν το διακύβευµα, ότι δηλαδή κινδυνεύει µε κατάρρευση η οικονοµική ευηµερία και η κοινωνική ειρήνη της ηπείρου, ενώ δεν είναι λίγοι εκείνοι οι οποίοι εκφράζουν την πεποίθηση ότι οι ηγεσίες της ΕΕ ποδηγετούνται από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού.

Μ. Κοντός: Είναι αµφίβολο αν η γραµµή της Ε.Ε. θα είναι βιώσιµη επί µακρόν

«Οι ευρωπαϊκές κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας εµπίπτουν στα πλαίσια ενός πρωτοφανούς οικονοµικού πολέµου, ο οποίος έχει κηρυχθεί µε αφορµή τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Βέβαια η παγκόσµια οικονοµική και επαπειλούµενη επισιτιστική κρίση είναι σε σηµαντικό βαθµό ανεξάρτητη των αποφάσεων της ΕΕ, εντούτοις η εξάρτηση της τελευταίας από το ρωσικό φυσικό αέριο και η προσπάθεια επείγουσας στροφής σε εναλλακτικές πηγές ενέργειας επιτείνουν µε διαφόρους τρόπους αυτή την κατάσταση», είπε στη «Χαραυγή» ο Επίκουρος Καθηγητής ∆ιεθνών Σχέσεων του Πανεπιστηµίου Λευκωσίας, Μιχάλης Κοντός, εξηγώντας παράλληλα πως τόσο σε ό,τι αφορά τις κυρώσεις, όσο και στο ζήτηµα της ενεργειακής διαφοροποίησης της Ευρώπης, πρωτοστατούν οι Ηνωµένες Πολιτείες.

Ταυτόχρονα όµως, πρόσθεσε, ένα αρκετά ισχυρό ενδο-ευρωπαϊκό αντι-ρωσικό λόµπι, το οποίο περιλαµβάνει τις Βαλτικές χώρες, την Πολωνία και τις σκανδιναβικές χώρες, διατηρεί σηµαντικά συµφέροντα ασφαλείας, τα οποία επηρεάζονται άµεσα από τη ρωσική επιθετικότητα. «Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, και δεδοµένου του παράνοµου των ρωσικών ενεργειών στην Ουκρανία, έχει επικρατήσει στην ΕΕ µια γραµµή, η οποία προβάλλει ως στάση αρχών. Είναι όµως αµφίβολο το κατά πόσο θα είναι βιώσιµη επί µακρόν, δεδοµένων των διάχυτων οικονοµικών της συνεπειών, οι οποίες αντισταθµίζουν σε µεγάλο βαθµό τα όποια συλλογικά οφέλη».

Στο πολυπόθητο για τη ∆ύση πλήγµα των κυρώσεων στην ενέργεια, αν αναλογιστεί κανείς τις διάφορες «φωνές» εντός των Βρυξελλών, και το ότι η Ρωσία έχει αυξηµένα έσοδα από την ενέργεια, καθίσταται αβέβαιο το ότι οι κυρώσεις αυτές είναι προς τη σωστή κατεύθυνση.

Όπως ανέφερε ο κ. Κοντός, σε ό,τι αφορά την ενέργεια, η Ρωσία έχει όντως υποκαταστήσει τις ευρωπαϊκές αγορές σε σηµαντικό βαθµό, στρέφοντας τις εξαγωγές της προς την Ασία. ∆εν είναι βέβαιο κατά πόσον αυτή η στροφή θα είναι µακροπρόθεσµα κερδοφόρα ή βιώσιµη.

«Σε ό,τι αφορά όµως την πρόσβαση της Ρωσίας σε διεθνείς οργανισµούς, προϊόντα τεχνολογίας και χρηµατοοικονοµικές υπηρεσίες, αλλά και στην αποκοπή της πρόσβασης αρκετών ρωσικών επιχειρήσεων και ιδιωτών προς τη Δύση, η Ρωσία αντιµετωπίζει πολύ σοβαρές συνέπειες.

Οι κυρώσεις σαφέστατα πλήττουν τη ρωσική οικονοµία, τη ρωσική ήπια ισχύ και, γενικότερα, τη θέση της Ρωσίας στο διεθνές σύστηµα. ∆ηµιουργούν όµως και σηµαντικό κόστος προς την αντίθετη κατεύθυνση. ∆εν µπορούµε να είµαστε βέβαιοι ποιο από τα δύο θα επικρατήσει, πάντως πιστεύω ότι το κόστος που θα συσσωρευτεί για τη Ρωσία στο τέλος θα είναι µεγαλύτερο από αυτό που αρχικά υπολόγιζε, όταν αποφάσιζε να εισβάλει στην Ουκρανία», υπέδειξε ο Καθηγητής του Πανεπιστηµίου Λευκωσίας.

Ερωτηθείς κατά πόσον είναι πιθανή µία «πολιτική» κατάρρευση του οικοδοµήµατος της ΕΕ υπό τη σκιά των εξελίξεων, ο κ. Κοντός τόνισε ότι πράγµατι η ΕΕ αντιµετωπίζει δοµικές προκλήσεις, οι οποίες εκτείνονται πολύ πέραν της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Η κρίση που προκύπτει ως αποτέλεσµα αυτής, σηµείωσε, απλώς επιτείνει προϋπάρχουσες τάσεις. Κυριότερη όλων των προκλήσεων αποτελεί η δραµατική υποχώρηση του πολιτικού consensus (γενική τάση, επικρατούσα άποψη) µεταξύ κεντροδεξιάς και κεντροαριστεράς, επί του οποίου οικοδοµήθηκε το ευρωπαϊκό ενωσιακό εγχείρηµα.

«Το consensus αυτό υποχωρεί λόγω κοινωνικών αντιδράσεων σε φαινόµενα όπως οι οικονοµικές πολιτικές των προηγούµενων χρόνων και το ρήγµα βορρά-νότου, οι αυξηµένες ροές προσφύγων και η έντονη αµφισβήτηση της ηγεσίας, κυρίως στα µεγάλα κράτη-µέλη. Τα δεδοµένα αυτά προσδίδουν πολιτικό ζωτικό χώρο σε αντισυστηµικά κόµµατα και πολιτικές προσωπικότητες, κυρίως από το χώρο της ακροδεξιάς, που αµφισβητούν (και επιθυµούν να καταργήσουν) την Ευρωπαϊκή Ένωση», υπογράµµισε ο καθηγητής.

Πέρα από το πεδίο των κυρώσεων, ο πλανήτης ζει στον αστερισµό της επέκτασης του ΝΑΤΟ όπου βασικός πρωταγωνιστής το τελευταίο διάστηµα είναι η Τουρκία και ο ίδιος ο Πρόεδρός της, Ταγίπ Ερντογάν, µε τον διαφαινόµενο παρατεταµένο εκβιασµό προς στις υποψήφιες για ένταξη χώρες, Φινλανδία και Σουηδία. Μένει να δούµε, αν θα επηρεάσει και σε ποιο βαθµό ήδη υπάρχοντα ανοικτά ζητήµατα, µε προεξάρχον το Κυπριακό.

Ν. Μούδουρος: Σε ένα γήπεδο ισχύος η Τουρκία έχει πλεονέκτηµα

Όπως εξήγησε ο Καθηγητής Νίκος Μούδουρος, υπάρχει η ανάγκη να δοθεί έµφαση στην επίλυση του Κυπριακού µέσω της διπλωµατίας, παρά σε µία προσπάθεια επιβολής πολιτικού κόστους στην Άγκυρα.

Ο κ. Μούδουρος ανέφερε χαρακτηριστικά πως εάν το πολιτικό κόστος θα µετρηθεί µόνο στο επίπεδο των γεωπολιτικών ζητηµάτων που θέτει η Τουρκία, τότε αυτό θα σηµαίνει ότι η Κυπριακή ∆ηµοκρατία και τα υπόλοιπα κράτη-µέλη της ένωσης, παίζουν στο γήπεδο που ορίζει η Τουρκία.

«Σε ένα τέτοιο γήπεδο, τεχνολογικής ισχύος και στρατιωτικής επέκτασης και αναβάθµισης, µια µέσου µεγέθους χώρα όπως η Τουρκία µπορεί να χειριστεί διάφορα ζητήµατα καλύτερα παρά µια χώρα του µεγέθους της Κύπρου».

Αντίθετα, είπε, εάν ακολουθηθεί διπλωµατία στο επίπεδο των κρατών µεγέθους της Κυπριακής ∆ηµοκρατίας, η οποία θα προτεραιοποιήσει το ζήτηµα της επίλυσης του Κυπριακού µε την ίδια την κοινωνία και οι Τουρκοκύπριοι αποκτήσουν περισσότερες ιδεολογικές αποστάσεις από την Άγκυρα, τότε η Κύπρος έχει να κερδίσει.

Μπορεί, όπως είπε καταληκτικά, να δηµιουργήσει πιο ευνοϊκές συνθήκες διαπραγµάτευσης του Κυπριακού.

Ακολουθήστε μας στο Google News.
Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.