Cheerful mature woman embracing senior mother at home and looking at camera. Portrait of elderly mother and middle aged daughter smiling together. Happy daughter embracing from behind elderly mom.

Του Κώστα Ομ. Κωνσταντίνου*

 

Απαραίτητο συστατικό της υγιούς προσωπικότητας είναι το αίσθημα της ακεραιότητας. Το άτομο, όπως λέει ο Ericson, «καθίσταται ικανό να παραδεχτεί τον ατομικό κύκλο της ζωής του και τους ανθρώπους που ήταν σημαντικοί μέσα σ’ αυτόν (significant others) λόγω της σημασίας τους για το κομμάτι της ιστορίας στο οποίο ζει».
Επιπλέον, ο Ericson επισημαίνει ότι η ακεραιότητα είναι το αίσθημα με το οποίο νιώθουμε μια καινούρια και διαφορετική αγάπη για τους γονείς μας, απολυτρωμένη από την επιθυμία ότι έπρεπε να είναι διαφορετικοί και να αποδεχθούμε το γεγονός ότι η ζωή είναι δική μας ευθύνη. Επίσης, είναι το να νιώθεις συντροφιά με άνδρες και γυναίκες των μακρινών καιρών και με ανθρώπους με άλλες επιδιώξεις που δημιούργησαν ήθη, έργα και ρητά που μεταδίδουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και αγάπη. Το άτομο αν και έχει επίγνωση της σχετικότητας όλων των διαφόρων κύκλων ζωής που έχουν τόση σημασία στον αγώνα του ανθρώπου, αυτός που έχει αποκτήσει ακεραιότητα είναι έτοιμος να αμυνθεί την αξιοπρέπεια του δικού του κύκλου ζωής ενάντια σ’ όλους τους φυσικούς και οικονομικούς κινδύνους. Το άτομο γνωρίζει πως γι’ αυτόν όλη η αξιοπρέπεια του ανθρώπου κερδίζεται ή χάνεται με την ιδιαίτερη εκείνη υφή της ακεραιότητας, την οποία μοιράζεται με τον συνάνθρωπό του.
Ο ενήλικας που δεν έχει αυτή την ακεραιότητα θα έχει την επιθυμία να ξαναζήσει τη ζωή του. Νιώθει πως αν κάποτε είχε πάρει διαφορετική απόφαση, μπορούσε να ήταν διαφορετικός άνθρωπος και τα έργα του θα ήταν πιο επιτυχημένα. Φοβάται το θάνατο και δεν μπορεί να αποδεχθεί τον ένα και μόνο κύκλο της ζωής του σαν δική του ευκαιρία να βρει πληρότητα της ζωής.
Σε κάποιες περιπτώσεις περνά στιγμές αηδίας και απόγνωσης. Πολλές φορές η απόγνωσή του εκδηλώνει το αίσθημα ότι ο χρόνος είναι πια πολύ λίγος για να δοκιμάσει καινούριους δρόμους προς την ακεραιότητα. Η αηδία είναι το μέσο να κρύψει την απόγνωση, είναι μια χρόνια περιφρόνηση και απαραίτητη για τη ζωή που κάνουμε, όπως οι κίνδυνοι και οι λύσεις των προβλημάτων προγενέστερων περιόδων, έτσι και η αμφιβολία και η απόγνωση δεν είναι δυσκολίες που υπερκινούνται μια για πάντα, ούτε επιτυγχάνεται έτσι η ακεραιότητα. Οι πιο πολλοί άνθρωποι έχουν περιόδους στη ζωή τους που αμφιταλαντεύονται μεταξύ δύο άκρων, μόνο λίγοι επιτυγχάνουν τα ύψη της αυτοφυής ακεραιότητας ή πέφτουν στα βάθη της τέλειας αηδίας και απόγνωσης. Εδώ είναι όμως που ο άνθρωπος θέλει την παρηγοριά και την καθοδήγηση μεγάλων συστημάτων της πίστεως, της τέχνης και της σοφίας που επιμαρτυρούν μια κοινή ακεραιότητα του ανθρώπου.
Επιπρόσθετα με τα πιο πάνω θέλω να αναφέρω ότι ακόμα και στην ενήλικη ζωή μπορεί να επιτευχθεί μια αρκετά υγιής προσωπικότητα. Νέες πηγές πίστεως μπορεί να βρεθούν, ευτυχείς γνωριμίες και περιστάσεις μπορούν να βοηθήσουν αυτούσια το άτομο στον αγώνα να νιώθει αυτούσια. Η φαντασία και η πρωτοβουλία μπορεί να κεντριστούν από νέες ευθύνες και τα αισθήματα κατωτερότητας να υπερνικηθούν. Μπορεί δηλαδή να αναπτυχθεί το αίσθημα της οικειότητας με άλλους και στη χαρά της δημιουργίας και της προσφοράς να ηρεμήσουν και κατευθυνθούν όλα τα εσωτερικά αισθήματα (inner feelings) σε μια προφητεία που εκφράζει το άτομο (self fulfilling prophecy).

Κοινωνιολογία, Βιολογία, Διοίκηση (ΜΒΑ)