Το εκπαιδευτικό σύστημα δεν τοποθέτησε την ειδική εκπαίδευση στη θέση που πρέπει



Συνεντεύξεις στη Μαρία Φράγκου

 

Ρατσιστικοί και απαράδεκτοι χειρισμοί του Υπουργείου Παιδείας απέρριψαν μια ομάδα μαθητών, τα παιδιά με αναπηρίες, από την εκπαίδευση και τα απέκλεισαν από τις σχολικές αίθουσες. Η πανδημία του κορονοϊού ήταν (ακόμα μία) αφορμή για να αναδειχθεί η ουσία του προβλήματος που αφορά την ειδική εκπαίδευση. Η απουσία στήριξης και η ανυπαρξία προγραμματισμού αφήνουν την ειδική εκπαίδευση εκτός του εκπαιδευτικού συστήματος με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Δύο βουλευτές μέλη της Επιτροπής Παιδείας, η Αννίτα Δημητρίου από τον ΔΗΣΥ και ο Αντρέας Καυκαλιάς από το ΑΚΕΛ, τοποθετούνται για το θέμα και απαντούν στις ερωτήσεις της «Κυριακάτικης Χαραυγής».

 

 

  1. Με ένα mea culpa για το χειρισμό που έτυχε η υπόθεση της μη επιστροφής των παιδιών με αναπηρίες στα σχολεία, όπως έγινε με όλους τους μαθητές, ξόφλησε η Πολιτεία;
  2. Η ισότιμη και δίκαιη συμμετοχή στην εκπαίδευση, θεμελιώδες δημοκρατικό δικαίωμα, έχει παραβιαστεί από το ίδιο το Υπουργείο Παιδείας. Αποκλείστηκαν από τη λήψη της απόφασης οι άμεσα ενδιαφερόμενοι -μαθητές, γονείς, εκπαιδευτικοί. Πώς διορθώνεται η κατάσταση;
  3. Η ουσία είναι μία και παραμένει και αφορά τη στήριξη των παιδιών που φοιτούν στα σχολεία ειδικής εκπαίδευσης. Υπάρχει προγραμματισμός για το σήμερα και το αύριο της ειδικής εκπαίδευσης;

 

 

 

Αννίτα Δημητρίου: Η οποιαδήποτε ένταση ή συνέχισή της δεν προσθέτει, ούτε ωφελεί

 

  1. Το ζήτημα είναι να δούμε την ουσία και πώς ξεπερνάμε με την καλύτερη δυνατή διαχείριση αυτή την πρωτόγνωρη κατάσταση που έχουμε ενώπιόν μας. Αρχή απαράβατη είναι ότι όλα τα παιδιά πρέπει να επιστρέψουν στα σχολεία και ότι δεν θα υπάρχει κανένας αποκλεισμός. Παράλληλα όμως λόγω της πανδημίας είναι απαραίτητο να εφαρμοστούν όλα τα πρωτόκολλα βάσει της σύστασης των ειδικών επιστημόνων για να προστατεύσουμε τα παιδιά από κάθε κίνδυνο. Πράγματι, υπήρξε αστοχία με τη συγκεκριμένη διαχείριση και το γεγονός ότι δημιουργήθηκε προσδοκία για επιστροφή των παιδιών με αναπηρίες (αυτός είναι ο ενδεδειγμένος όρος) και τελικά αναιρέθηκε την τελευταία στιγμή. Θεωρώ όμως ότι η οποιαδήποτε ένταση ή συνέχιση της έντασης δεν προσθέτει, ούτε ωφελεί. Απεναντίας, πρέπει να δούμε όλα τα ζητήματα συλλογικά (μαθητές, εκπαιδευτικοί, γονείς, Πολιτεία) και ακριβώς σε αυτό το πλαίσιο και με αυτό το πνεύμα να κινηθούμε στη συνέχεια αντιμετωπίζοντας κάθε ζήτημα και πρόκληση.

 

 

 

  1. Θεωρώ ότι είναι αντιληπτό ότι δεν υπήρχε σκοπιμότητα στόχευσης κανενός παιδιού. Μέλημα όλων μας είναι η ασφάλεια και προστασία όλων των παιδιών, πόσω μάλλον των παιδιών με αναπηρίες. Αν τώρα τα δεδομένα της πανδημίας που έχουμε να διαχειριστούμε δημιούργησαν μια κατηγοριοποίηση επικινδυνότητας θα πρέπει να παρασχεθούν όλα τα εργαλεία σε όλα τα παιδιά για να μπορέσουν να επιστρέψουν στις σχολικές μονάδες. Αυτό είναι που επιδιώκεται και σε αυτό το σημείο επικεντρώνονται οι προσπάθειες χωρίς αποκλεισμούς. Άρα με τη συνεργασία όλων, όπως ακριβώς έχει εκφραστεί και στην Επιτροπή Παιδείας όπου συζητήθηκε το όλο θέμα που έχει προκύψει, θα πρέπει να αξιοποιηθούν και να αξιολογηθούν τα δεδομένα κάθε παιδιού από την ειδική ομάδα επιστημόνων και να ληφθούν όλες οι προφυλάξεις και πρωτόκολλα που απαιτούνται ειδικά έχοντας υπόψιν ότι όλες οι προετοιμασίες που γίνονται αφορούν και την περίοδο μετά τον Σεπτέμβριο. Όσον αφορά την επικοινωνία – διαβούλευση – συνεργασία σίγουρα πρέπει να γίνεται πάντοτε με διάθεση να αντιληφθούμε την κρισιμότητα και πολυπλοκότητα της πανδημίας που έχουμε να διαχειριστούμε.

 

 

 

  1. Ακριβώς αυτή είναι η ουσία. Να στηριχθεί το κάθε παιδί ξεχωριστά ανάλογα με τις ανάγκες του. Άρα, λαμβάνοντας αυτό ως δεδομένο ας μην αναπαράγουμε την οποιαδήποτε ένταση και διαφωνία, αλλά ας επικεντρωθούμε στην ουσία, βάσει και της σύστασης των επιδημιολόγων και ειδικών επιστημόνων, οι οποίοι αν και με περιορισμένα δεδομένα και ελλιπή πρωτόκολλα ανά το παγκόσμιο -αφού περιβαλλόμαστε από μια αχαρτογράφητη έως μηδαμινή βιβλιογραφία για το συγκεκριμένο ζήτημα- καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια να δώσουν συγκεκριμένη κατεύθυνση και να γίνει ένας σωστός προγραμματισμός. Η ειδική εκπαίδευση είναι ένα κεφάλαιο στο οποίο πρέπει να επενδύσουμε και να στοχεύσουμε σαν Πολιτεία αφού είναι αναπόσπαστο κομμάτι της εκπαίδευσης, ένα κεφάλαιο που διαχρονικά υπήρχαν και υπάρχουν σοβαρότατα προβλήματα. Γι’ αυτό εξάλλου ζητήθηκε έρευνα από ειδικούς επιστήμονες και ετοιμάστηκε έρευνα εκ μέρους του Υπουργείου Παιδείας πριν την πανδημία και εκκρεμεί ένα σημαντικό νομοσχέδιο και μια εθνική στρατηγική που θα ρυθμίσει και θα βελτιώσει ουσιαστικά την παρούσα κατάσταση.

 

 

 

Αντρέας Καυκαλιάς: Η αναλγησία των κρατούντων πλήγωσε παιδιά και γονείς

 

  1. Διγλωσσία ακόμα και για το mea culpa από πλευράς της κυβέρνησης. Είναι αλήθεια ότι ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, μετά από την τραγική απόφαση του Υπουργού Παιδείας για αποκλεισμό των παιδιών με αναπηρία από τα σχολεία και την έντονη κατακραυγή από ολόκληρη την κοινωνία, απολογήθηκε. Δήλωσε, παράλληλα, πως τα παιδιά με αναπηρία έχουν αδικηθεί και ότι έπρεπε να υπήρχε καλύτερος συντονισμός. Ο Υπουργός Παιδείας, ωστόσο, δεν έχει αναγνωρίσει κανένα λάθος, συνεχίζει να υπερασπίζεται τους απαράδεκτους και ρατσιστικούς χειρισμούς του και να προκαλεί με τη συμπεριφορά και τις θέσεις του. Παρουσιάστηκε, μάλιστα, ενοχλημένος από τις δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου. Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση δεν θα μπορούσε να ξοφλήσει με ένα mea culpa, πόσω μάλλον, όταν αυτό είναι μισό. Πόσω μάλλον, όταν στην πράξη οι επιλογές της αποδεικνύουν ότι δεν έχει αλλάξει τις θεωρήσεις της επί του θέματος.

Οι γονείς των παιδιών και τα ίδια τα παιδιά με αναπηρία πληγώθηκαν πολύ βαθιά από την αναλγησία που επέδειξαν οι κρατούντες. Εισέπραξαν την απόρριψη, τη στοχοποίηση, αισθάνθηκαν περιθωριοποιημένοι και ανεπιθύμητοι. Μακάρι, η πορεία των πραγμάτων να τους επιτρέψει να αποδεχτούν τη συγγνώμη της Πολιτείας, νοούμενου ότι και αυτή θα είναι αληθινή.

 

  1. Το Υπουργείο Παιδείας στερεί κατάφωρα από τα παιδιά με αναπηρία το δικαίωμα στην εκπαίδευση. Παραβιάζει, προκλητικά, την αρχή της ίσης μεταχείρισης και μη διάκρισης, καθώς επίσης και την αρχή της διασφάλισης του συμφέροντος του παιδιού και την ίδια τη σύμβαση του ΟΗΕ για τα δικαιώματα του παιδιού. Ασφαλώς η πρόκληση γιγαντώνεται από το γεγονός ότι η απόφαση λήφθηκε χωρίς να έχει προηγηθεί κανένας διάλογος με τους άμεσα επηρεαζόμενους και από το ότι αυτή δημοσιοποιήθηκε, μόλις λίγες ώρες πριν το άνοιγμα των σχολείων. Δείγμα και τούτο του δημοκρατικού ελλείμματος, του αυταρχισμού και της αλαζονείας που χαρακτηρίζουν τον τρόπο που λαμβάνονται οι αποφάσεις από τον Υπουργό Παιδείας. Επομένως, το βασικότερο πρόβλημα είναι η φιλοσοφία και οι αντιλήψεις που έχει ο Υπουργός Παιδείας, οι οποίες πόρρω απέχουν από τις σύγχρονες αντιλήψεις περί Ενιαίας Εκπαίδευσης και τη λειτουργία ενός ανθρώπινου και δημοκρατικού σχολείου.

Είναι αδιανόητο να απαιτείται από τα παιδιά με αναπηρία μέσα από πολύπλοκες, χρονοβόρες διαδικασίες και ιατρικές εξετάσεις να παρουσιάσουν βεβαιώσεις που να αποδεικνύουν τη δυνατότητά τους να φοιτήσουν στις σχολικές μονάδες! Αυτό ακριβώς είναι που πρέπει να αλλάξει. Το κράτος, δηλαδή, να αναλάβει τις ευθύνες του και να διαμορφώσει βάσει υγειονομικού πρωτοκόλλου, συνθήκες κατάλληλες και ασφαλείς που να υποστηρίζουν την απρόσκοπτη φοίτηση των παιδιών με αναπηρία στις σχολικές μονάδες.

 

  1. Είναι κοινή διαπίστωση ότι ο τομέας της Ειδικής Εκπαίδευσης δεν έχει τοποθετηθεί στη θέση που πρέπει εντός του Εκπαιδευτικού Συστήματος. Αντίθετα, έχει αφεθεί χωρίς την αναγκαία στήριξη με αποτέλεσμα τα προβλήματα να πολλαπλασιάζονται. Μοιραία έχει χαρακτηριστεί ως ο φτωχός συγγενής του Εκπαιδευτικού Συστήματος. Τόσο τα Ειδικά Σχολεία, όσο και οι μονάδες και η εκπαίδευση με στήριξη, παρουσιάζουν σοβαρές αδυναμίες και ανάγκες. Το κράτος έχει την υποχρέωση να οικοδομήσει τις κατάλληλες συνθήκες για φοίτηση των παιδιών με αναπηρίες εκεί που πρέπει και με τη στήριξη που πρέπει. Ο εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας της Ειδικής Εκπαίδευσης είναι εκ των ων ουκ άνευ για να μπορέσουμε να συναντήσουμε τις σύγχρονες παιδαγωγικές αντιλήψεις περί Ενιαίας Εκπαίδευσης. Δυστυχώς, από πλευράς της κυβέρνησης σημειώνεται μεγάλη καθυστέρηση στην κατάθεση του σχετικού νομοσχεδίου.

Το επόμενο διάστημα θα αναλάβουμε πρωτοβουλία για να επανέλθει το θέμα του εκσυγχρονισμού της νομοθεσίας στη Βουλή με σκοπό να «ξεκλειδωθεί» η διαδικασία και να προχωρήσουμε, επιτέλους, στην ψήφιση νέας νομοθεσίας. Μιας νομοθεσίας, η οποία θα διαμορφώνει το θεσμικό πλαίσιο για ένα καλύτερο αύριο για τα παιδιά με αναπηρίες.