Ανοιχτός ορίζοντας/ Ορίζοντας


Το κυπριακό θέατρο για τη Νόνα Μολέσκη

Σχόλια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τη Νόνα Μολέσκη

 

Στη φωτογραφία η Νόνα στο θέατρο, καλοκαίρι 2022. Το μόνο, έλεγε, που εξακολουθούσε να της δίνει χαρά, τις δύσκολες μέρες της ζωής της. Έχοντας από δίπλα, τον Γιώργο της. Όπως πάντα. Μια πολύχρονη και μη επαναπαυόμενη συνεργάτης του Φ… Η οξυδερκής πένα της μπορεί να μην ήταν πολλές φορές ευχάριστη, αποτελούσε όμως έναν κινητήριο μοχλό για πρόοδο…   Θανάσης Φωτίου

Δε θα ξεχάσω ποττέ την πρώτη κριτική που μας έγραψε η Νόνα Μολέσκη. Είχαμεν μπει ως ομάδα One/Off στο θέατρο εντελώς παράδοξα, εψάχναμεν τρόπους να εκφραστούμε, οι μισοί που μας ερασιτέχνες. Εθκιάβαζα τις κριτικές της κάθε Κυριακή ανελλιπώς. Ως φανατική θεατής, είχα περιέργεια για το αν θα συμφωνώ ή όι, για το πώς εχειρίζετουν κάτι που εν της άρεσε, είχα τα κείμενα της σαν πυξίδα, έναν τρόπο επιβεβαίωσης του δικού μου ενστίκτου. Τζ̆αι μετά ήρτεν η σειρά μας. Μιαν Κυριακή, το 2009. Έγραψε για την παράσταση μας η Μολέσκη! Ήταν σαν να τζ̆αι ξαφνικά αποκτήσαμεν υπόσταση, εμπήκαμεν στον χάρτη. Εν θα ξεχάσω ποττέ το συναίσθημα, μπορεί σε κάποιους να ακουστεί γραφικό, αλλά για μας, τότε, ήταν σαν δώρο. Γιατί το να γράψει η Νόνα Μολέσκη για την παράσταση σου εσήμαινε ότι τούτο που έκαμνες είσ̆εν έναν, κάποιον, λόγον ύπαρξης. Έκτοτε υπήρξαν πολλές κριτικές, όχι πάντα θετικές βέβαια, αλλά πάντα με ευγένεια, με προσοχή να μεν υποτιμηθεί η δουλειά που έγινε, κυρίως με ειλικρινήν αγάπη για το θέατρο τζ̆αι τους αθρώπους του. Η ακεραιότητα της γραφής της, η διακριτική παρουσία της κάθε φορά στις παραστάσεις μας, θα μας λείψουν. Σε ένα χώρο που σιγά σιγά παραμελείται, που τα πολιτιστικά ένθετα λλιοστεύκουν, που η καταγραφή της δουλειάς μας περιορίζεται σιγά σιγά στα προσωπικά ποστ στα ΜΚΔ, η απουσία της Νόνας Μολέσκη θα είναι τεράστια. Γιατί ήταν μια πυξίδα, μια πυξίδα που μας εκαθοδηγούσε με φροντίδα τζ̆αι αγάπη. Καλό ταξίδι κυρία Νόνα. Σε ευχαριστούμε.  Μαρία Κυριάκου

“Δεν θέλησα ποτέ να είμαι σκηνοθέτρια ή ηθοποιός. Μάλλον κάτι σαν … αμπιγιέζ ή τεχνικός σκηνής… Για να είμαι εκεί, για να με αφήνουν στα παρασκήνια, στις πρόβες, για να ανήκω χωρίς να φαίνομαι. Αγαπώ το θέατρο”.  Το Κέντρο Παραστατικών Τεχνών ΜΙΤΟΣ αποχαιρετά την κριτικό θεάτρου και εκπαιδευτικό Νόνα Μολέσκη εκφράζοντας θερμά συλλυπητήρια στην οικογένεια και τους οικείους της. Η κυρία Μολέσκη έγραψε σημαντικές κριτικές για τις παραστάσεις του ΜΙΤΟΣ, κυρίως για τις πιο ανορθόδοξες, γενναιόδωρα στέλνοντας δύναμη για τη συνέχεια. Τα κείμενα της αποτελούν μέρος και της δικής μας ιστορίας, ήταν τιμή μας. Κέντρο Παραστατικών Τεχνών ΜΙΤΟΣ

Η Νόνα Μολέσκη είχε την ματιά, την αντίληψη και την ευαισθησία που μας έκανε – τον κόσμο του θεάτρου – να θέλουμε την Κυριακή να διαβάζουμε εφημερίδα, να ενδιαφερόμαστε πραγματικά για τους συνειρμούς της και τους συλλογισμούς της.


Έφυγε πολύ νωρίς και η απώλειά της, πιστεύω, είναι μεγάλη – σαν κάτι να μην είναι το ίδιο πια…

Ευχαριστούμε! Με μοναδικό τρόπο, μας ένωνες, Νόνα.  Ανδρέας Αραούζος

Ήταν 19 Ιουνίου του 2022 όταν ξημέρωσε και είδαμε ότι η Νόνα Μολέσκη είχε γράψει για την Βιομαγεία μας, ένα κείμενο με τίτλο “Η εφήμερη φύση της ζωής”. Χαρά και αγωνία μαζί. Στην πρώτη εκείνη παράγραφο όμως, πριν ξεκινήσουν οι εντυπώσεις της για την παράστασή μας, έγραφε κάτι άλλο, κάτι που τότε χωρίς να ξέρω πολλά μου δημιουργούσε ένα κόμπο στο στομάχι. Αυτό λοιπόν ήταν για την Νόνα Μολέσκη το θέατρο και οι καλλιτέχνες του, οι χαραμάδες προς το φως. Μένουν πίσω τα κείμενά της ως τεκμήρια για τον αυριανό ιστορικό του θεάτρου μας.  Ελένη Μολέσκη δύναμη και κουράγιο!

“Εκείνο το απόγευμα η πραγματικότητα είχε πυκνώσει επικίνδυνα απειλώντας κάθε προσπάθεια διατήρησης αισιοδοξίας, ελπίδας ή έστω και ψευδαισθήσεων. Τα πράγματα γύρω είχαν γίνει ιδιαίτερα αληθινά, μέχρι ασφυξίας. Οι ειδήσεις από κάθε είδους οθόνες σηματοδοτούσαν δρόμο προς γκρεμό. Τα αντίδοτα τύπου βιβλίο ή ταινία δεν λειτουργούσαν, καθώς απαιτούσαν από μένα ως παραλήπτη πολύ πιο ενεργή συμμετοχή απ’ όση ήμουν σε θέση να προσφέρω. Ήξερα τι χρειαζόμουν: λίγο θέατρο. Να αφεθώ σε χέρια επαγγελματιών δημιουργών του μη αληθινού. Αυτών που ξέρουν να ανοίγουν χαραμάδες προς το φως το εξωπραγματικό. Αλλά ήταν Δευτέρα κι οι επαγγελματίες μάγοι είχαν ρεπό. Η μόνη παραγωγή που παιζόταν δήλωνε περήφανα sold out. Λεγόταν «Βιομαγεία» και παιζόταν στο Flea Theatre. Ένας φωτεινός δρόμος άνοιξε από το σπίτι μου προς το Flea και απλά έπρεπε να πάω. Έβαλα μέσο. Ζήτησα θέση. Πήγα.”  Ελένη Αναστασίου


Νόνα Μολέσκη- ένας όμορφος άνθρωπος… Μια πολύ καταρτισμένη και προοδευτική διανοούμενη.  Μια κριτικός θεάτρου που άνοιξε πολύτιμους ορίζοντες στη θεατρική τέχνη με τις κριτικές και γενικά τα κείμενα της και εργάστηκε για την ανάπτυξη της θεατρικής κουλτούρας. Μια πατριώτισσα που παρακολουθούσε το θέατρο των Τουρκοκυπρίων και το όποιο με την εποικοδομητική κριτική της πρόβαλλε και σύστηνε στο ελληνοκυπριακό κοινό συμβάλλοντας στην εγγύτητα των δυο κοινοτήτων μιλώντας πάντοτε τη γλώσσα της ειρήνης.

Μια φίλη με πλούσια καρδία που όσο τη μοίραζε τόσο αυτή πολλαπλασιαζόταν.  Αντίο Νόνα Μολέσκη ​​που η καρδιά σου ήταν γεμάτη αγάπη και ειρήνη, το φως να είναι μαζί σου, θα σε θυμόμαστε πάντα με αγάπη και σεβασμό…

Τα συλλυπητήρια μου στον αγαπημένο μου φίλο Γιώργο Μολέσκη και σε όλη την καλλιτεχνική και θεατρική οικογένεια.  Γιασάρ Έρσοϋ

Προσπαθώ να φανταστώ το κυπριακό θέατρο χωρίς τη δίκαιη και διεισδυτική ματιά της Νόνας Μολέσκη και αδυνατώ. Προσπαθώ να μαζέψω το νου και τα συναισθήματά μου για να βρω λέξεις να την αποχαιρετήσω και ζορίζομαι. Αυτός ο απρόσωπος ψηφιακός τοίχος δεν τα χωράει. Ήταν ένας φάρος ήθους, αξιοπρέπειας, διακριτικότητας, οξυδέρκειας και βαθιάς αγάπης για τη σκηνή και τους ανθρώπους της. Η απώλεια είναι ασύλληπτη. Πολύ περισσότερο για τον Γιώργο και τα παιδιά της Μαρία, Ελένη και Κυριάκο, τα εγγόνια της και όλους τους οικείους της. Οι σκέψεις μου είναι μαζί τους. Γιώργος Σαββινίδης


Πριν κάποια χρόνια είχα την ευκαιρία, μετά από παράσταση, να συνομιλήσω λίγο μαζί της και είδα ένα άνθρωπο που αγαπούσε πραγματικά τόσο το Θέατρο όσο και τους ανθρώπους του. Είτε συμφωνούσες είτε διαφωνούσες με τις κριτικές της ήθελες να τις διαβάσεις και να τις συζητήσεις, και όρισε, χωρίς να το θέλει, τι είναι Κριτική Θεάτρου στην Κύπρου. Μεγάλη απώλεια! Συλλυπητήρια στους δικούς της! Βαλεντίνος Κόκκινος
Να που σε κάποιες περιπτώσεις μπορείς να εκφραστείς για έναν άνθρωπο μόνο μετά τον θάνατό του. Στην περίπτωση λοιπόν της Νόνας Μολέσκη, δεν θα μπορούσε ένας άνθρωπος του θεάτρου να την “καλολογήσει” όσο ήταν εν ζωή, θα ήταν κολακεία. Η “απόσταση” από ένα τόσο οικείο πρόσωπο και από μέρους της και από μέρους μας ήταν μια χειραψία με τη δεοντολογία.

Εγώ παραδέχομαι πως τις Κυριακές το πρωί έπαιρνα την εφημερίδα για να διαβάσω την κριτική της, με ιδιαίτερη ανυπομονησία όταν προέβλεπα πως θα έγραφε για παράσταση στην οποία συμμετείχα. Εδώ και πολλές Κυριακές μου έλειψε η πένα της κι ας γνώριζα πως αντιμετώπιζε σοβαρό πρόβλημα υγείας.

Η Νόνα Μολέσκη κατάφερε να μας αφορά. Γι’ αυτό και ο θυμός όταν η κριτική της ήταν σκληρή, γι’ αυτό και η χαρά (και οι αναδημοσιεύσεις) όταν η κριτική της ήταν γενναιόδωρη. Διεκδίκησε και κατάφερε να είναι μέλος της θεατρικής οικογένειας, από την πιο δύσκολη και (μέχρι σήμερα αμφιλεγόμενη) θέση: αυτήν του/της κριτικού. Και ο/η κριτικός κατοχυρώνει την αξιοπιστία του αν “γράφει καλά”, αν το κείμενό του/της δηλαδή είναι αξιόλογο (ανεξάρτητα αν επιδοκιμάζει ή όχι μία παράσταση) και συνιστά μια υποκειμενική άποψη (ανεξάρτητη από προσωπικές συμπάθειες ή αντιπάθειες) που εκφράζεται από μια “βαθιά” προσωπικότητα. Οι κριτικοί κρίνονται, όπως και οι καλλιτέχνες.

Ναι, έχει δίκιο ο Ανδρέας, οι Κυριακές μας δεν θα είναι ίδιες. Ούτε οι πρεμιέρες μας. Συλλυπητήρια πρωτίστως στην οικογένειά της. Και είμαι σίγουρος πως όλη η κυπριακή θεατρική κοινότητα συλλυπείται για αυτή τη μεγάλη απώλεια. Φώτης Αποστολίδης

Έφυγε ψες η Νόνα Μολέσκη.  Θέατρο της Κύπρου, Φίλοι. ΠΑΥΣΗ. ΣΙΩΠΗ. Χρίστος Ζάνος


Ήταν ιδιαίτερες οι νύχτες που στο Θέατρο ήταν η Νόνα Μολέσκη. Ήξερες και ένιωθες πως στο κοινό είχες παρατηρητή που δινόταν ολόκληρος στο φαινόμενο της θεατρικής πράξης. Θυμάμαι δε που σε περίπτωση που έγραφε για την παράσταση ξεκινούσε η μέρα με τον Αχιμ να λέει “Its Sunday.I have a feeling that Nona Moleski Wrote.Lets check the papers ”

Το πνεύμα της το οξυδερκές, το ευαίσθητο μετέβηκε στο αιώνιο και εμείς το μόνο που μπορούμε να τη θυμόμαστε με αγάπη. Συλληπητηρια στους οικείους της. Φωτεινό να’ ναι το ταξίδι της ( που δεν υπάρχει αμφιβολία)  Μάριος Ιωάννου

Καλό ταξίδι αγαπητή Νόνα. Δυσαναπλήρωτο το κενό που αφήνεις… Το Υφυπουργείο Πολιτισμού εκφράζει τη βαθύτατη θλίψη του για το θάνατο της κριτικού θεάτρου Νόνας Μολέσκη. […] Τα αμέτρητα κείμενά της, οι μοναδικές αναλύσεις και «αναγνώσεις» των θεατρικών παραστάσεων του τόπου μας συνέβαλαν σημαντικά στην ανάπτυξη του τομέα καθώς και στην αναζωογόνηση του ενδιαφέροντος για το κυπριακό θέατρο και τη δημιουργική του διαδικασία. Η αγάπη της και η αφοσίωσή της για το θέατρο ήταν αδιαμφισβήτητα χαρακτηριστικά της και η απώλειά της αφήνει δυσαναπλήρωτο κενό στον πολιτισμό του τόπου μας.  Γιάννης Τουμαζής

Ευχαριστώ τη Νόνα Μολέσκη για την ενθάρρυνση να συνεχίζω και να μάχομαι. Πάντα ήταν εκεί υποστηρίζοντας με τόση θέρμη το λαϊκό αυτό είδος των Κυπριακών παραμυθιών. Δε θα ξεχάσω ποτέ την εικόνα της στη πρώτη σειρά της πλατείας να ξεκαρδίζεται στα γέλια. Συλλυπητήρια και κουράγιο στην οικογένεια. Γιολάντα Χριστοδούλου


 Σκέψεις, εικόνες, όλα γυρίζουν μπερδεμένα στο μυαλό μου και αδυνατούν να εκφράσουν τον τρόμο μου για την απώλεια…Το μόνο που μπορώ να πω πως άνθρωποι σαν τη Νόνα δεν πεθαίνουν, αφήνουν το αποτύπωμά τους στη μνήμη και τη συνείδηση μας, αποτύπωμα ξεχωριστό, ήθους, ευγένειας, αξιοπρέπειας και πνευματικότητας. Ελένη μου, γλυκέ μου Γιώργο κουράγιο! Τάκης Τζαμαργιάς

Μια κακή είδηση που την περιμέναμε εδώ κ λίγο καιρό κι όμως μένει τόσο πικρη, προκαλει τόση θλίψη, προβάλλει ως μεγάλη αδικία… Η Νονά Μολέσκη μας άφησε… Το έργο που αφήνει είναι τεράστιο -οξυδερκής κριτικός θεάτρου κυρίως, άνθρωπος των τεχνών και των γραμμάτων, από αυτούς τους Κύπριους μιας άλλης εποχής. Τα γραπτά της θα μείνουν για πάντα, μια πολύτιμη μαρτυρία της θεατρικής ζωής της Κύπρου.

[…] Την τελευταία φορά που την είδα, ήταν στην παράσταση της Θεατρικής Ομάδας Persona με το έργο του  Brian Friel «Χορεύοντας στη Λουνάσα».  Επέμενε να βλέπει Θέατρο παρόλες τις δυσκολίες της και θα σας το πω όπως το ειπα στην αγαπημένη μου Ελένη Μολέσκη, με την οποία μας δένει σχέση αγάπης και συνεργασίας: Ήταν τόσο όμορφη! Δεν μπορώ να το εξηγήσω αλλά έβλεπα μπροστά μου έναν άνθρωπο όμορφο με το πιο καθαρό και γλυκό βλέμμα που έχω δει ποτέ… Ίσως, σκέφτομαι, η αρρώστια είχε χτυπήσει το σώμα κι είχε αφήσει το πνεύμα το τόσο όμορφο να λάμψει ακόμα περισσότερο. Εδουάρδος Γεωργίου

 

Ακολουθήστε το dialogos.com.cy, στο Google News

Οι τελευταίες ειδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο και όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.