Ορίζοντας/ Σημεία κοινού

Το τέρας και το πρόσωπο

Για τη ποιητική συλλογή του Αντρέα Τιμοθέου Πλανόδιος στα Σύνορα της Εδέμ, Εκδόσεις Παράκεντρο 2019

 

Ποίηση της αφής, της οσμής, της ακοής, της όρασης. Οι μνήμες παίζουν σημαντικό ρόλο στην ποίηση του Αντρέα Τιμοθέου. Οι συλλογικές ενοχές δεν περνούν από δίπλα του, αλλά από το σώμα του μέσα, αφήνοντας σημάδια ανεξίτηλα. Έχει γνωρίσει το Τέρας, το δηλώνει στην αρχή της συλλογής του, μα δεν το ονομάζει, απλά το αναφέρει και ο καθείς από εμάς, ας του δώσει το δικό του όνομα. […]

Η γυναίκα, το θηλυκό στοιχείο, είναι το πρώτο του υλικό, με το οποίο θα αναμετρηθεί στην αγάπη, στην αντοχή, στον σεβασμό, στον θαυμασμό και σε όλα τα ανθρώπινα συναισθήματα. Μοιράζεται τις έμμονες του, σε πρόσωπα και καταστάσεις, με μια δραματική ειλικρίνεια.

Στο ποίημα Υπόσχεση μάς κάνει κοινωνούς της δικής του υπαρξιακής αγωνίας.

Όταν πεθάνω κάποια μέρα

θα ’θελα να με ντύσουν με το άδικο

που δεν μ’ αγάπησες.

Σε μια στροφή τριών στίχων με μικτή μετρική, δίδεται με ακρίβεια, λεκτική οικονομία και ψυχική λιτότητα, όλη η ανθρώπινη υπαρξιακή αγωνία.

Αγάπη

Θάνατος

Χρόνος

Άδικο

Υπάρχει ένα νήμα, που εμφανίζεται από το πουθενά, καθώς παίρνεις στα χέρια σου την επιμελημένη αυτή έκδοση του βιβλίου για πρώτη φορά, που σε οδηγεί βήμα-βήμα στην συνάντηση με τον «Πλανόδιο» της συλλογής. […] Το νέο βιβλίο του Αντρέα Τιμοθέου είναι η πορεία προς μια οριακή εξομολόγηση. […] Από τα πρώτα κείμενα της συλλογής, έρχεται στον νου μου η λέξη αγάπη. Δηλώνει την παρουσίας της, χωρίς να αναφέρεται πάντα σ’ αυτήν. Είναι γύρω από την αγάπη που κτίζει τον κόσμο του. […]

Ο θάνατος, που τόσο μνημονεύεται στα ποιήματα αυτά, είναι άχρονος, δεν συμβολίζει το τέλος. Ο θάνατος είναι τα πρόσωπα που αγάπησε και θα αγαπήσει. Είναι καινοτόμο αυτό το στοιχείο στην ποίησή του και καθοριστικό. Ο θάνατος είναι οι σχέσεις, οι καταστάσεις, κυρίως τα πρόσωπα, ένα υγρό πέρα δώθε με τη ζωή.

[…] Αυτό το στοιχείο ξεχωρίζει την ποίηση του. Έτσι, οι λέξεις πρόσωπο, χρόνος, θάνατος, αγάπη και το Τέρας, ένα “quintet” της ποίησης αυτής.

Αλήθεια, γιαγιά,

όλες εκείνες οι γυναίκες που έντυσες

μες στα λινά φορέματά τους

 να ’νιωσαν άραγε για μια στιγμή το χάδι σου;

[…] Η ποίηση δεν είναι μια ανώδυνη ασχολία για τον ποιητή. Υπάρχει ένας συνεχόμενος κίνδυνος που καραδοκεί, για να πάρει το μυαλό και την ψυχή του, και ο Αντρέας Τιμοθέου τον γνωρίζει καλά τον κίνδυνο αυτό, και προσπαθεί να ισορροπήσει με αξιοζήλευτη πειθαρχία, ωριμότητα, συνειδητοποίηση και αποδοχή των νόμων της φύσης και της νομοτέλειας του ανθρώπου, με οδηγό την αγάπη, την παράδοση από έναν τόπο ποτισμένο από πέλαγος και θάλασσα.

Αυτό που σε κερδίζει είναι η ίδια η ποίηση, η ειλικρίνεια κάθε ποιήματος και ο κόσμος που ανοίγεται μπροστά σου. Είναι αυτό το νήμα που ανέφερα στην αρχή του αφιερώματος, που είναι ο ίδιος ο ποιητής, ο οποίος σαν άγγελος σε μεταφέρει με τις φτερούγες του στον πολύ ιδιωτικό του χώρο, αφού πρώτα με δισταγμό και σεβασμό στις αντοχές μας, σιγά σιγά ανοίγεται, μας εμπιστεύεται τον κόσμο του αποτελεσματικά, αφού μπορεί να επικοινωνεί και να γοητεύει. […]

Κλείνοντας αυτή την πρώτη προσέγγιση στην ποίηση του Αντρέα Τιμοθέου, θέλω να τονίσω  τη γοητεία της ενότητας κίνησης (περπάτημα- ταξίδι) μέσα στις μεγάλες πόλεις της Ευρώπης, μιας Ευρώπης του 21ου αιώνα. Τα ταξίδια αυτά και η σχέση που αναπτύσσει ο εξωτερικός κόσμος με τον εσωτερικό του κόσμο, παρουσιάζει μοναδικές στιγμές κριτικής και αυτοκριτικής για ό, τι τον περιβάλλει.

Η συλλογή του, ένα απόκτημα για κάθε φίλο της ποίησης. Εκδόσεις «Παράκεντρο», Λεμύθου, Κύπρος. […] Δεν θέλω να κλείσω το αφιέρωμα αυτό χωρίς μνεία στο ξεχωριστό έργο του εξωφύλλου, από τη ζωγράφο Ελένη Παυλοπούλου, που τόσο καλά δένει με τον τίτλο και το περιεχόμενο των ποιημάτων.

Μαρία Σκουλαρίκου Πανούτσου

(Απόσπασμα)