Κάθετα/ Ορίζοντας

Το θέατρο είναι ομαδικό άθλημα

Είχα από την αρχή επιφυλάξεις για τον θεσμό των «Βραβείων Θέατρου ΘΟΚ» όπως διαμορφώθηκε το 2017, εξαιτίας μεταξύ άλλων και μιας πολιτική λιτότητας και συρρίκνωσης πρώτα, κουτσουρέματος εντελώς μετά, των χρηματικών ποσών που συνόδευαν τα βραβεία. Mε τον νέο θεσμό μέσα από δεκάδες παραστάσεις και εκατοντάδες συντελεστές επιλέγεται ο ένας και μοναδικός καλλιτέχνης της χρονιάς μαζί με έναν νέο καλλιτέχνη. Όσο για το μεγάλο βραβείο για τη συνολική προσφορά, ο όρος ο βραβευθείς να έχει ενεργή δράση την υπό κρίση χρόνια αποκλείει αξιόλογους συντελεστές που πρόσφεραν τόσα χρόνια στο  κυπριακό θέατρο αλλά δεν συμμετείχαν σε παράσταση τη συγκεκριμένη χρονιά, για διάφορους λόγους.

Όσον αφορά τους φετινούς βραβευθέντες, εκτιμώ τη δουλειά όλων και θεωρώ ότι αξίζουν όχι ένα αλλά πολλά  βραβεία για τις ερμηνείες τους, τις δράσεις τους, την πορεία τους τόσα χρόνια. Όπως και όσοι βραβεύτηκαν μέχρι τώρα. Δεν είναι αυτό το θέμα.

Το θέατρο, από τη φύση του, είναι… ομαδικό άθλημα, είναι η συνεργασία καλλιτεχνών από διαφορετικούς επαγγελματικούς χώρους. Η επιλογή εν προκειμένω του ενός καλλιτέχνη της χρονιάς έρχεται σε αντίθεση με αυτή τη βασική αρχή. Επίσης  ο θεσμός των βραβείων ήταν, είναι και πρέπει, πιστεύω, να είναι μια αφορμή να θυμηθούμε παραστάσεις της χρονιάς που πέρασε και καλλιτέχνες και να τους φέρουμε ξανά για λίγο στην επικαιρότητα. Αυτή η ωραία ευκαιρία επίσης πάει χαμένη με τον θεσμό ως έχει, ο οποίος κάνει δύσκολη και τη δουλειά των ίδιων των επιτροπών, αφού πρέπει να κρίνουν και κυρίως να συγκρίνουν συντελεστές από διαφορετικές κατηγορίες. Έναν ηθοποιό με έναν σκηνοθέτη, έναν φωτιστή με ένα συγγραφέα και όλους με όλους και να επιλέξουν ανάμεσα τους (πώς;) αυτόν τον ένα. Μια ερμηνεία ενός ηθοποιού είναι έτσι κι αλλιώς αποτέλεσμα μιας σκηνοθεσίας, η οποία αφού δεν υπάρχει ξεχωριστή κατηγορία δεν μπορεί να τιμηθεί, εμπεριέχει και τον φωτισμό και φυσικά το κείμενο, είναι μια ομαδική δουλειά. Τρία χρόνια τώρα δεν βραβεύτηκε καμία σκηνοθετική δουλειά, σκηνοθέτες ναι, αλλά ουσιαστικά όχι για τη σκηνοθετική τους δουλειά, κάτι που επίσης καταδεικνύει τη στρέβλωση του θεσμού.

Πιστεύω ότι είναι καιρός να επανέλθουμε στον θεσμό με τις βραβεύσεις ανά κατηγορία συντελεστών. Όπως γίνεται παντού. Από τα φανταχτερά Όσκαρ, που κάποτε κάποιοι στον ΘΟΚ ζήλεψαν την λάμψη των τελετών τους αλλά ξέχασαν την ουσία, μέχρι τα βραβεία του «ταπεινού» αλλά τόσο σημαντικού ερασιτεχνικού θεάτρου μέσω του φεστιβάλ που οργανώνει μάλιστα ο ίδιος ο ΘΟΚ. Ταυτόχρονα οφείλει ο Οργανισμός να ανταμείβει χρηματικά όλους τους βραβευθέντες, στηρίζοντας έτσι και έμπρακτα τους δημιουργούς.

Χάρηκα τις φωτογραφίες από τις βραβεύσεις στο Φεστιβάλ Ερασιτεχνικού Θεάτρου που είδα στον Τύπο: τη χαρά των συντελεστών, τη χαρά, το αίσθημα της ομαδικότητας, την αίσθηση της συνύπαρξης διαφορετικών συντελεστών σε μια θεατρική παράσταση. Αυτά είναι που απουσιάζουν από τον θεσμό «Βραβεία Θεάτρου ΘΟΚ» ως έχει.

Ο οποίος πέραν των αλλαγών που ίσως χρειαστεί, πρέπει να στηριχτεί από τους ίδιους τους καλλιτέχνες. Οι οποίοι παλαιότερα, συχνά, όχι όλοι αλλά αρκετοί, απαξίωναν τον ίδιο τον θεσμό των βραβείων όταν δεν ήταν υποψήφιοι και τον τιμούσαν μόνο όταν ήταν υποψήφιοι.

Συγχαρητήρια στην Πόπη Αβραάμ, στη Σεζόν Γυναίκες 2019-2021 και στον Προκόπη Αγαθοκλέους, αξίζουν τη βράβευση όπως το άξιζαν όλοι οι βραβευθέντες αυτά τα 3 χρόνια του νέου θεσμού. Το πρόβλημα είναι η ουσία του θεσμού του ίδιου ως έχει σήμερα. Το θέατρο είναι μια συλλογική και πολυσυλλεκτική υπόθεση και έτσι πρέπει να αντιμετωπίζεται.

Αντώνης Γεωργίου