Του Γιώργου Τ. Γεωργίου*

Κοντεύει μια δεκαετία συζητήσεων και διαλόγου για την Τοπική Αυτοδιοίκηση στην Κύπρο, χωρίς να λαμβάνονται αποφάσεις για τη μεταρρύθμισή της.

Είναι αποδεχτό από όλους ανεξαίρετα ότι μετά από 30 χρόνια λειτουργίας του θεσμού επιβάλλεται να ληφθούν αποφάσεις, οι οποίες θα λαμβάνουν υπόψη πρώτα και κύρια τις ανάγκες και απαιτήσεις του θεσμού. Πώς θα εξυπηρετείται καλύτερα ο πολίτης, πώς θα αναβαθμίσουμε την ποιότητα ζωής του και πώς θα έρθουμε πιο κοντά στους πολίτες; Δυστυχώς, είμαστε μάρτυρες μια συνεχούς διολίσθησης του διαλόγου για την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Μια σοβαρή μελέτη που έγινε επί υπουργίας Νεοκλή Συλικιώτη, με τη συμμετοχή όλων των φορέων και εμπλεκόμενων μερών, ενώ πλησίασε στην ψήφισή της, υπολογισμοί, σκοπιμότητες της στιγμής, με ευθύνη του ΔΗΣΥ, τερματίστηκε.

Ήταν και τότε οι εκλογές στη μέση. Στη συνέχεια και με αφορμή την οικονομική κρίση, η Τοπική Αυτοδιοίκηση, δημοτική και κοινοτική έχει δεινοπαθήσει. Οι πολιτικές του λιγότερου κράτους, της λιτότητας και των περικοπών έφεραν τους δήμους και τις κοινότητες επί ξηρού ακμής. Έτοιμοι να κατεβάσουν τα ρολά. Οι εξαγγελίες για μεταρρύθμιση ακόμα βρίσκονται στις μελέτες των κυβερνώντων. Να θυμίσω ότι ξεκίνησαν αρχικά από τη μελέτη των Άγγλων που προέβλεπε 5 δήμους, στη συνέχεια πρότειναν 10, για να ακολουθήσουν και άλλες μελέτες από διάφορους οργανισμούς, Ένωση Δήμων και ΤΕΠΑΚ που ανέτρεπαν την πιο πάνω φιλοσοφία.

Και ενώ συνεχίζεται στην Επιτροπή Εσωτερικών της Βουλής η συζήτηση των νομοσχεδίων, ξαφνικά ακούσαμε για την απόφαση της κυβέρνησης να προχωρήσει σε νέες μελέτες, άλλες τόσες χιλιάδες ευρώ για μείωση των δήμων σε 16. Δεν κατάλαβα γιατί τίθεται ο αριθμός αυτός και όχι ο σημερινός αριθμός των δήμων που είναι 30 ή ακόμα και 40 στο πλαίσιο ευρύτερων συνενώσεων ή και συγχωνεύσεων.

Νομίζω ότι στο τέλος, αυτό που μπορεί να συμπεράνει κανείς είναι ότι ασχολούνται άνθρωποι που δεν έχουν ιδέα από Αυτοδιοίκηση, που δεν ασχολήθηκαν ποτέ και που ασφαλώς απουσιάζει παντελώς το όραμα, η σκέψη για ένα μοντέλο μιας αποκεντρωμένης κοινωνίας.

Γι’ αυτό υπάρχουν και όλες αυτές οι ανατροπές που σε καμία περίπτωση δεν αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις για μια σύγχρονη, προοδευτική και αποτελεσματική Αυτοδιοίκηση. Ποιος είπε ότι αποτελεί μεταρρύθμιση η μείωση των δήμων από 30 σε 16 ή σε 14 ή σε 10; Αυτό αποτελεί στην ουσία και στην πράξη πισωγύρισμα και απορρύθμιση των Τοπικών Αρχών. Τονίζω, ότι η μετεξέλιξή τους από κοινότητες σε δήμους έγινε ύστερα από δημοψήφισμα, με υψηλή συμμετοχή των ίδιων των πολιτών.

Ποια λοιπόν είναι αυτή η κυβέρνηση που θα έρθει να καταστρατηγήσει τη λαϊκή ετυμηγορία ή τη λαϊκή κυριαρχία; Από πού αντλούν αυτό το δικαίωμα; Από το Σύνταγμα, από το ευρωπαϊκό κεκτημένο ή από την Ευρωπαϊκή Χάρτα για την Αυτοδιοίκηση; Όχι. Δυστυχώς πρόκειται για πολιτικές που δήθεν στο όνομα της οικονομικής κλίμακας και των εξοικονομήσεων, συρρικνώνουν τη δημοκρατία, τη λαϊκή βούληση και το δικαίωμα στην Αυτοδιοίκηση των τοπικών κοινωνιών. Σήμερα η Τοπική Αυτοδιοίκηση χρειάζεται βοήθεια και στήριξη. Η δημιουργία συμπλεγμάτων και επαρχιακών συμβουλίων δίνει κατ΄ αρχή λύσεις.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση σήμερα όσο ποτέ άλλοτε χρειάζεται περαιτέρω αποκέντρωση σε εξουσίες και αρμοδιότητες. Η Αρχή όσο πιο κοντά στον πολίτη χρειάζεται να γίνει πράξη. Να μετεξελιχθούν οι δήμοι σε τοπικές κυβερνήσεις. Μόνο έκπληξη και απορία δημιουργεί η νέα θέση της κυβέρνησης να προχωρήσει στη μείωση των δήμων. Αυτό δεν θεωρείται μεταρρύθμιση. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση στην Κύπρο έχει και παρόν και μέλλον με ένα πολυσχιδές έργο στο ενεργητικό της. Έγιναν και γίνονται λάθη και παραλείψεις.

Μέχρι και ποινικά αδικήματα. Μα πού δεν έγιναν; Οι θεσμοί πρέπει να ενισχύσουν τον έλεγχό τους, καθώς και όπου χρειαστεί την εποπτεία τους. Για τους τοπικούς άρχοντες, όμως υπάρχει η καθημερινή κρίση, ο λαός και σίγουρα όταν εκτραπούν, θα τιμωρηθούν. Φτάνει άλλο μελέτες και χρονοβόρες διαδικασίες. Αποφάσεις χρειαζόμαστε τώρα! Όραμα για μια ισχυρή και αποκεντρωμένη Αυτοδιοίκηση, σύγχρονη με ενισχυμένες εξουσίες, αρμοδιότητες και οικονομική αυτοτέλεια.

*Βουλευτής ΑΚΕΛ – Ε.Γ. ΑΚΕΛ Λεμεσού