Του Ειρηναίου Πίττα

«Επαναστατικός» σπόρος σιτηρών με την ονομασία «Ρε Αλέξης» θα σπαρθεί στην κυπριακή γη τους ερχόμενους μήνες. Ο σπόρος αυτός είναι μια ιταλική καινοτομία που στοχεύει στη δημιουργία πιο ανθεκτικών και παραγωγικών φυτειών, την προστασία του περιβάλλοντος και τη μείωση του κόστους σιτοκαλλιέργειας. Η «Χαραυγή» μίλησε με τον πρόεδρο της Ένωσης Κύπριων Αγροτών, Πανίκο Χάμπα, που μας έδωσε όλες τις λεπτομέρειες που αφορούν τον πρωτοποριακό αυτό σπόρο.

Η ιστορία αρχίζει πριν ένα χρόνο, όταν εκπρόσωποι της ΕΚΑ είχαν μεταβεί στην Ιταλία σε μια έκθεση σπόρων σιτηρών. Εκεί άρχισε μια σχέση με Ιταλούς γενετιστές από το πανεπιστήμιο του Μπάρι που ανέφεραν ότι για τρία χρόνια μελετούν και ετοιμάζουν ένα σπόρο στη βάση του «Τριτικάλε». Μετά από ανταλλαγή απόψεων, ο σπόρος αποφασίστηκε όπως δοκιμαστεί πιλοτικά στην Κύπρο, λόγω του κλίματος και των συνθηκών.

Βασικός στόχος της καινοτομίας είναι να καταπολεμά τα ζιζάνια, ούτως ώστε να μην αναγκάζονται οι σιτοκαλλιεργητές να ψεκάζουν. Με αυτό τον τρόπο διασώζεται και προστατεύεται η βιοποικιλότητα που χάνεται από το ψέκασμα, εξοικονομούνται χρήματα από τον περιορισμό φαρμάκων, καυσίμων, χρήσης μηχανών, εργατοωρών, ενώ περιορίζεται και η μόλυνση του περιβάλλοντος. Παράλληλα, ο σπόρος κάνει ένα πολύ καλό ενσίρωμα, το οποίο θα μπορεί να βοηθήσει σε σημαντικό βαθμό την κτηνοτροφία, που έχει μεγάλη ανάγκη τις μπάλες σανού.

Οι Ιταλοί ήρθαν στην Κύπρο τον περασμένο Φεβρουάριο και ζήτησαν από την ΕΚΑ να ονομάσει το σπόρο. Επειδή η πατέντα, σε περίπτωση που πετύχει, θα αποτελέσει μία ρηξικέλευθη καινοτομία στον γεωργικό τομέα, που μπορεί να χαρακτηριστεί επανάσταση, αποφάσισαν να προτείνουν το όνομα «Ρε Αλέξης». Οι Ιταλοί γενετιστές ενημερώθηκαν για τον άθλο του Ρε Αλέξη και αποδέχτηκαν την πρόταση με ενθουσιασμό.

Ο σπόρος παρουσιάστηκε επίσημα στις 9 Ιουλίου στα Λύμπια και από φέτος θα ριζωθεί στην κυπριακή γη. Ο Π. Χάμπας τόνισε ότι αυτό είναι ένα πολιτικό μνημόσυνο για τον μεγάλο επαναστάτη, που τον έχουν όλοι ξεχασμένο, μέχρι και η Πολιτεία, καθώς αν πετύχει ο σπόρος, η ονομασία του θα διαδοθεί παγκόσμια. Αν και οι γενετιστές και ειδικοί έχουν διαβεβαιώσει ότι ο σπόρος θα αναπτυχθεί, υπάρχει μεγάλη ανυπομονησία για την απόδοσή του. Ο σπόρος αυτή τη στιγμή είναι στις αποθήκες και με τη νέα καλλιεργητική χρονιά θα σπαρθεί. Έτσι η φετινή χρονιά μπορεί να αποδειχτεί σημαδιακή για τον γεωργικό τομέα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Σε μια άλλη εξέλιξη, η ΕΚΑ με την ευκαιρία της καθόδου των γενετιστών από το Πανεπιστήμιο του Μπάρι, με την έγκριση του Υπουργείου Γεωργίας, έχει πραγματοποιήσει συνάντηση στο Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών, όπου αποφασίστηκε η ανάπτυξη επιστημονικών σχέσεων μεταξύ του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών Κύπρου και του αντίστοιχου της Ιταλίας. Με αυτό τον τρόπο, οι Κύπριοι θα επιτύχουν άντληση εμπειρογνωμοσύνης και τεχνογνωσίας από τους πιο έμπειρους, σε θέματα έρευνας, Ιταλούς.

Η επανάσταση του «Ρε Αλέξη»

Ο «Ρε Αλέξης» ήταν ο αρχηγός της επανάστασης των Κύπριων αγροτών κατά των Φράγκων, το 1426. Οι Φράγκοι επέβαλαν φεουδαρχικό σύστημα στο νησί, με τους Κυπρίους να είναι δούλοι που, ως επί το πλείστον, ασχολούνταν με την καλλιέργεια των γαιών που ανήκαν στην άρχουσα τάξη. Το 1426 οι Σαρακηνοί Μαμελούκοι εισέβαλαν στο νησί και αφού το λεηλάτησαν, αφήνοντας πίσω τους ερείπια, συνέλαβαν τον βασιλιά Ιάγο. Ο Αλέξης, ιπποκόμος τότε, στις υπηρεσίες των αγγελιοφόρων του βασιλιά, εκμεταλλευόμενος τις συνθήκες και την αποδιοργάνωση που επικρατούσε, οργανώνει το κίνημα για απελευθέρωση. Ένα κίνημα με παγκύπριο χαρακτήρα, οργανωμένο και με πλατιά απήχηση στο λαό. Δίνονται θρυλικές μάχες και θέτει υπό τον έλεγχό του πολλές αστικές και αγροτικές περιοχές του νησιού διορίζοντας διοικητές από τις τάξεις των εξεγερμένων Κυπρίων. Ο Αλέξης διατηρεί το αρχηγείο του στο Λευκόνοικο και ανακηρύσσεται από τους επαναστάτες χωρικούς Ρε, δηλαδή Ρήγας Αλέξης. Η λαοκρατία στην Κύπρο, με επικεφαλής τον «Ρε Αλέξη», κρατά για 10 μήνες. Οι τότε μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις δεν αποδέχτηκαν την κατάσταση στην Κύπρο, καθώς μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα και για άλλους λαούς και βοήθησαν τους Φράγκους να ανακτήσουν την εξουσία. Μετά από μεγάλες μάχες νίκησαν τους Κύπριους, επανέκτησαν την εξουσία και συνέλαβαν τον Ρε Αλέξη στην περιοχή της Μόρφου, όπου τον βασάνισαν και τον απαγχόνισαν.