Τρία χρόνια ΓεΣΥ, το όραμα και οι προκλήσεις

Του Κωνσταντίνου Ιωάννου*

Συµπληρώθηκαν τρία χρόνια από την εφαρµογή του Γενικού Συστήµατος Υγείας στην Κύπρο, της µεγαλύτερης µεταρρύθµισης που έγινε ποτέ στην Κυπριακή ∆ηµοκρατία.

Όλοι θυµούνται την αγωνία, την αµφιβολία, και σε ορισµένες περιπτώσεις την καχυποψία µε την οποία πολλοί αντίκριζαν το ΓεΣΥ. Η στήριξη του κόσµου και ο ενθουσιασµός µε τον οποίο οι πολίτες αγκάλιασαν το σύστηµα λειτούργησαν καταλυτικά για τη µετεξέλιξή του. Η ανταπόκριση που βλέπαµε από τους πολίτες µάς έκανε να πεισµώσουµε ακόµα περισσότερο, για να φέρουµε το εγχείρηµα εις πέρας για το καλό χιλιάδων ανθρώπων, οι οποίοι ασφυκτιούσαν για πρόσβαση σε ιατρικές υπηρεσίες και φάρµακα χωρίς την αγωνία για το δυσβάστακτο οικονοµικό κόστος.

Η εφαρµογή του ΓεΣΥ την 1η Ιουνίου 2019 συνέπεσε χρονικά µε την εκδήλωση της πανδηµίας του κορονοϊού και είναι παραδεκτή η τεράστια συµβολή του στην αποτελεσµατική διαχείριση της υγειονοµικής κρίσης. Ένα χρόνο αργότερα, εν µέσω της πανδηµίας, προχωρήσαµε επίσης στην εφαρµογή της 2ης φάσης του ΓεΣΥ µε την ένταξη των ενδονοσοκοµειακών υπηρεσιών από την 1η Ιουνίου 2020. […]

Τρία χρόνια µετά είναι σαφές ότι το ΓεΣΥ έχει διαλύσει τα νέφη της αµφιβολίας που το σκίαζαν στα πρώτα του βήµατα, όταν οι συµβεβληµένοι ιατροί, τα φαρµακεία, τα διαγνωστικά κέντρα και τα ιδιωτικά νοσηλευτήρια ήταν λίγα. Πλέον το ΓεΣΥ είναι κτήµα της κοινωνίας και κοµµάτι της καθηµερινότητας του κάθε πολίτη, στον οποίο προσφέρει ίση και ισότιµη πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας και φάρµακα χωρίς αποκλεισµούς. Αυτή ήταν και παραµένει η βασική φιλοσοφία του Συστήµατος, ο λόγος για τον οποίο έγινε και υπάρχει. Ο πολίτης δικαιούται να επιλέξει ιατρό και νοσηλευτήριο, χωρίς τους διαχωρισµούς του παρελθόντος, ενώ µπορεί να εξασφαλίσει τα φάρµακά του από το φαρµακείο της γειτονιάς, απλά και χωρίς ταλαιπωρία.

Τρία χρόνια είναι πολύ λίγος χρόνος για την αποτίµηση ενός έργου αυτών των διαστάσεων. Ας µην ξεχνούµε ότι σε πολλές άλλες χώρες, µε δοκιµασµένα συστήµατα υγείας, η διαδικασία εξέλιξης και αναβάθµισης είναι συνεχής και ατέρµονη.

∆εν θέλω να ωραιοποιήσω την κατάσταση. Και αδυναµίες υπάρχουν και ελλείµµατα εντοπίζονται και καταχρήσεις εξακολουθούν να γίνονται. Την ίδια όµως ώρα, οφείλουµε να σηµειώσουµε ότι το ΓεΣΥ διαθέτει τους µηχανισµούς και τα νοµοθετηµένα εργαλεία για την άρση των στρεβλώσεων και τον περιορισµό των προβληµάτων. Είµαι όµως πεπεισµένος ότι η όποια προσπάθεια για βελτιώσεις στο ΓεΣΥ µπορεί να γίνει µέσα από το ίδιο το σύστηµα, χωρίς να επιχειρηθεί η οποιαδήποτε αλλαγή στον πυρήνα του που θα αλλάξει και τη φιλοσοφία του. Γνωρίζω ότι ο Οργανισµός Ασφάλισης Υγείας καταβάλλει πολλές προσπάθειες, οι οποίες θα πρέπει να εντατικοποιηθούν. Πρόκειται για ένα πρωτόγνωρο σε µέγεθος έργο, που προσκρούει σε κατεστηµένα και αντιλήψεις άλλων εποχών. Ο εκσυγχρονισµός και η αναβάθµιση των αυτονοµηµένων δηµοσίων νοσηλευτηρίων είναι επίσης µια µεγάλη πρόκληση, η οποία συνέπεσε χρονικά µε την πανδηµία. ∆εν πρέπει να ξεχνούµε ότι η προτεραιοποίηση της διαχείρισης της υγειονοµικής κρίσης αποστέρησε από τον ΟΚΥπΥ οικονοµικούς και ανθρώπινους πόρους. Είµαι βέβαιος ότι τόσο ο ΟΑΥ όσο και ο ΟΚΥπΥ, όπως και οι σύνδεσµοι ιδιωτικών νοσηλευτηρίων, των εργαστηρίων, ο ιατρικός κόσµος, η κοινότητα των φαρµακοποιών, υπόλοιποι εταίροι, εργάζονται προς τη σωστή κατεύθυνση µε µοναδικό στόχο τη συνεχή αναβάθµιση του ΓεΣΥ προς όφελος των πολιτών.

Από την πρώτη µέρα το ΓεΣΥ έχει τους πολέµιούς του, οι οποίοι δυστυχώς συνεχίζουν την υπονόµευσή του. Οφείλω να καταθέσω για µια ακόµη φορά την προσωπική µου µαρτυρία, ότι η πορεία των πραγµάτων θα ήταν πολύ διαφορετική εάν δεν υπήρχε η σθεναρή πολιτική βούληση του Προέδρου της ∆ηµοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη για την υλοποίηση του ΓεΣΥ. Για µια ακόµη φορά θέλω επίσης να εξάρω τη συνδροµή της πλειοψηφίας των κοινοβουλευτικών κοµµάτων και πολιτικών δυνάµεων, καθώς και των κοινωνικών εταίρων. Ιδιαίτερη µνεία οφείλω στο Σύνδεσµο των οργανωµένων ασθενών, οι οποίοι λειτούργησαν ως τροχοπέδη στις όποιες µεθοδεύσεις για υπονόµευση της µεγάλης αυτής κοινωνικής κατάκτησης. Τους ευχαριστώ όλους και τους συγχαίρω. Το ΓεΣΥ είναι ένα µεγάλο έργο που αφήνουµε στα παιδιά µας, γι’ αυτό και οφείλουµε να το στηρίξουµε.

* Τέως Υπουργός Υγείας

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.