Αύξηση της ροής δανείων προς τα νοικοκυριά, αλλά με πολύ πιο χαμηλό ρυθμό σε σύγκριση με την προ κρίσης εποχή, δείχνουν τα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας. Ωστόσο παραμένει γρίφος κατά πόσο θα υπάρξει συνέχεια, αφού οι τράπεζες ξεκίνησαν και πάλι τις αυξήσεις στα επιτόκια και τις λοιπές χρεώσεις. Όπως προκύπτει από την ανάλυση των στοιχείων της Κεντρικής Τράπεζας, την περίοδο Ιανουαρίου – Νοεμβρίου παραχωρήθηκαν προς τα νοικοκυριά καθαρά νέα δάνεια (εξαιρουμένων των αναδιαρθρώσεων) συνολικού ύψους 1,12 δισ. ευρώ, σε σύγκριση με 1,09 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.

Δηλαδή η ροή δανείων αυξήθηκε κατά 3,2%. Τα νέα στεγαστικά δάνεια έφτασαν στα 800,6 εκατ. ευρώ, σε σύγκριση με 772,6 εκατ. ευρώ το προηγούμενο έτος, σημειώνοντας αύξηση της τάξης του 3,6%. Αντίθετα τα καταναλωτικά δάνεια περιορίστηκαν στα 148,6 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με 149,9 εκατ. ευρώ το προηγούμενο έτος, σημειώνοντας μείωση 0,9%, ενώ τα υπόλοιπα δάνεια έφτασαν στα 172,4 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με 164,5 εκατ. ευρώ το προηγούμενο έτος, σημειώνοντας αύξηση της τάξης του 4,8%. Συνολικά τα τελευταία τέσσερα χρόνια (2016-2019) παραχωρήθηκαν προς τα νοικοκυριά καθαρά νέα δάνεια ύψους 4,29 δισ. ευρώ. Απ’ αυτά τα 2,94 δισ. ευρώ αφορούν την αγορά κατοικίας (ποσοστό 68,4%), 600,3 εκατ. ευρώ καταναλωτικά δάνεια (ποσοστό 14%) και 753,7 εκατ. ευρώ λοιπά δάνεια (ποσοστό 17,6%). Εν τω μεταξύ οι τράπεζες ξεκίνησαν και πάλι τις αυξήσεις στα επιτόκια και τις λοιπές χρεώσεις, που βρίσκονται ήδη σε πολύ πιο υψηλά επίπεδα σε σύγκριση με τις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης. Ενδεικτικά στα στεγαστικά δάνεια τον Νοέμβριο το επιτόκιο αυξήθηκε οριακά στο 2,10%, σε σύγκριση με 2,08% τον προηγούμενο μήνα, ενώ το Συνολικό Ετήσιο Ποσοστό Επιβάρυνσης – ΣΕΠΕ (σ.σ. δηλαδή το συνολικό κόστος του δανείου το οποίο περιλαμβάνει το επιτόκιο και τις λοιπές επιβαρύνσεις, όπως το κόστος έρευνας, διαχείρισης, κατάρτισης εγγράφων, εγγυήσεων κ.λπ.) αυξήθηκε στο 3,07%, σε σύγκριση με 2,94% τον προηγούμενο μήνα. Επίσης στα καταναλωτικά δάνεια το ΣΕΠΕ αυξήθηκε στο 3,62%, σε σύγκριση με 3,55% τον προηγούμενο μήνα. Αντίθετα στα λοιπά δάνεια το επιτόκιο μειώθηκε στο 2,33%, σε σύγκριση με 2,73% τον προηγούμενο μήνα, ενώ στις τραπεζικές υπεραναλήψεις μειώθηκε οριακά στο 4,37%, σε σύγκριση με 4,39% τον προηγούμενο μήνα.

Αυξάνεται το περιθώριο κέρδους των τραπεζών

Εν τω μεταξύ με βάση στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στην Κύπρο πληρώνουν πιο χαμηλά επιτόκια στις καταθέσεις των νοικοκυριών, σε σύγκριση με τις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης, αλλά αντίθετα χρεώνουν πολύ πιο υψηλά επιτόκια στα δάνεια. Μάλιστα με τον τρόπο αυτό αυξάνουν ολοένα και περισσότερο το περιθώριο του κέρδους τους. Ενδεικτικά τον Νοέμβριο το μέσο επιτόκιο στις καταθέσεις των νοικοκυριών διάρκειας μίας ημέρας ανήλθε στην Κύπρο στο 0%, ενώ στην ευρωζώνη στο 0,03%. Επίσης στις καταθέσεις με συμφωνημένη διάρκεια έως ένα έτος, το επιτόκιο ανήλθε στο 0,16%, σε σύγκριση με 0,22% στην ευρωζώνη.

Ακόμη στις καταθέσεις με συμφωνημένη διάρκεια μεγαλύτερη του ενός έτους, το επιτόκιο ανήλθε στο 0,24%, σε σύγκριση με 0,51% στην ευρωζώνη. Από την άλλη πλευρά ο σύνθετος δείκτης του κόστους δανεισμού για νέα δάνεια προς τα νοικοκυριά για αγορά κατοικίας (που αποτελούν και το μεγαλύτερο μέρος) ανήλθε στην Κύπρο στο 2,09%, σε σύγκριση με 1,47% στην ευρωζώνη. Επίσης στα καταναλωτικά δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο ή αρχική περίοδο σταθερού επιτοκίου έως ένα έτος, το κόστος στην Κύπρο ανήλθε στο 3%, σε σύγκριση με 5,35% στην ευρωζώνη. Ακόμη, στα ανακυκλούμενα δάνεια και όρια υπερανάληψης, πιστωτικές διευκολύνσεις και παρατεινόμενες πιστώσεις μέσω πιστωτικών καρτών, το κόστος στην Κύπρο ανήλθε στο 5,92%, σε σύγκριση με 6,76% στην ευρωζώνη. Δηλαδή οι κυπριακές τράπεζες πληρώνουν πιο χαμηλά επιτόκια σε όλες τις μορφές καταθέσεων των νοικοκυριών, ενώ χρεώνουν πιο υψηλά επιτόκια στα στεγαστικά δάνεια τα οποία αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των δανείων των νοικοκυριών. Αντίθετα χρεώνουν πιο χαμηλά επιτόκια σε σύγκριση με τις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης, στα καταναλωτικά δάνεια και τα ανακυκλούμενα δάνεια και όρια υπερανάληψης.

23,51 δισ. ευρώ καταθέσεις και 12,78 δισ. ευρώ δάνεια

Σύμφωνα με στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας, τον Νοέμβριο το σύνολο των καταθέσεων των εγχώριων νοικοκυριών ανήλθε στα 23,51 δισ. ευρώ, ενώ τα δάνεια ανήλθαν στα 12,78 δισ. ευρώ. Οι καταθέσεις αυξήθηκαν με ετήσιο ρυθμό ύψους 1,4%, ενώ τα δάνεια αυξήθηκαν οριακά κατά 0,1%. Ανά τύπο το υπόλοιπο των στεγαστικών δανείων έφτασε στα 8,56 δισ. ευρώ, σημειώνοντας ετήσια αύξηση της τάξης του 0,5%. Επίσης τα καταναλωτικά δάνεια έφτασαν στα 1,75 δισ. ευρώ, σημειώνοντας ετήσια μείωση της τάξης του 0,3%. Ακόμη, τα λοιπά δάνεια έφτασαν στα 2,47 δισ. ευρώ, σημειώνοντας ετήσια μείωση της τάξης του 0,9%.

Κωνσταντίνος Ζαχαρίου