Πανίκος Συμεού - Δικηγόρος

Είναι απόλυτα κυπριακό φαινόμενο επί δεκαετίες να διαφημίζουμε την Κύπρο ως Κέντρο Διεθνών Επιχειρήσεων και να επιζητούμε επιβεβλημένα την ενίσχυση του τομέα των υπηρεσιών που αποδεδειγμένα αποτελεί το 40% του ΑΕΠ της χώρας και από την άλλη σε διάστημα λίγων μηνών και με λάθος διατυπώσεις να διατεινόμαστε ότι το ‘’μοντέλο’’ αυτό προκάλεσε τα προβλήματα στην οικονομία και επιβάλλεται να το αλλάξουμε ξεχνώντας ότι το μοντέλο αυτό κράτησε την Κυπριακή οικονομία από τα πρώτα χρόνια της ίδρυσης της αλλά και μετά την τουρκική εισβολή και συνέβαλε στην ανάπτυξη του κράτους μέχρι σήμερα.

Όπως καλά γνωρίζεται η κακή διαχείριση, οι αυθαίρετες αποφάσεις, η απληστία, συνέβαλαν στην διάλυση της οικονομίας με αποκλειστικούς υπεύθυνους την πολιτική ηγεσία και τις ανεξάρτητες εποπτικές αρχές που δεν καταφέραν να ελέγξουν το σύστημα που συντηρείτο από ακριβοπληρωμένα στελέχη που επιδίωκαν μόνο το κέρδος και συντηρούσε μια κατάσταση αναξιοκρατίας και κουμπαροκρατίας καλά γνωστής στην Κυπριακή Κοινωνία μη αγνοώντας να παραβλέψουμε τις πρόχειρες πολιτικές που υιοθετήθηκαν, τις λανθασμένες στρατηγικές που εφαρμόσθηκαν και τις ατεκμηρίωτες αποφάσεις που υλοποιήθηκαν.

Στα πλαίσια της αλλαγής του μοντέλου των υπηρεσιών προτείνεται από την κυβέρνηση και τους Μεγάλους Ελεγκτικούς Οίκους η προσέλκυση ναυτιλιακών εταιρειών, η προσέλκυση εταιρειών διαχείρισης επενδυτικών ταμείων, η περαιτέρω ανάπτυξη των ακινήτων (‘’επενδύσεις στην πραγματική οικονομία’’) αντί του παλιού μοντέλου αυτού της διαχείρισης εταιρειών.

Δεν είμαστε ενάντια στην προσέλκυση ναυτιλιακών εταιρειών και εταιρειών διαχείρισης επενδυτικών ταμείων και στην εργοδότηση προσωπικού και διαχειριστών κεφαλαίων, ούτε και ενάντια στην ανάπτυξη των ακινήτων αλλά την ίδια ώρα πρέπει να είμαστε ρεαλιστές και να ελπίζουμε αυτό που ευχόμαστε που δεν είναι άλλο από την αλλαγή ‘’μοντέλου’’ να μην καταλήξει μπούμερανγκ γιατί δεν είναι εύκολο μεγάλα επενδυτικά ταμεία να μας εμπιστευτούν όταν επηρεαζόμαστε από διάφορα ξένα κέντρα αποφάσεων λόγω μεγέθους και όταν στην χώρα μας δεν δραστηριοποιείται ούτε μια Διεθνής Τράπεζα αλλά και όταν τα τραπεζικά μας ιδρύματα δεν μπορούν να προσφέρουν υπηρεσίες από διάφορες οδηγίες που τους έδεσαν τα χέρια αλλά και από την απειλή κλεισίματος των λογαριασμών τους σε δολάριο. Δεν είναι εύκολο επίσης να εγκαλούμαστε την ανάπτυξη των ακινήτων που συμβάλουν στην οικονομία δια μέσου των διαβατηρίων χωρίς να υπολογίζουμε τις επερχόμενες ζημιές από ενδεχόμενη φούσκα που μπορεί να προκληθεί αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα.

Οι διατυπώσεις από τα πλέον επίσημα κυβερνητικά χείλη και δη του υπουργού οικονομικών ο οποίος σε σειρά συνεντεύξεων και ομιλιών καθορίζει την ερμηνεία της «Εταιρείας κέλυφος/shell company», ως εταιρεία που δεν έχει φυσική παρουσία και προσωπικό στην Κύπρο, καλώντας τις τράπεζες να αποφεύγουν τη σύναψη επιχειρηματικών σχέσεων με τέτοιες εταιρείες είναι λανθασμένη, καθώς πουθενά στην νομοθεσία δεν προνοείται ότι οποιαδήποτε εταιρεία πρέπει να έχει προσωπικό και φυσική έδρα στην Κύπρο ή οπουδήποτε αλλού. Περαιτέρω σε καμιά άλλη χώρα του κόσμου δεν υπάρχει η εν λόγω πρόνοια και οι εν λόγω προϋποθέσεις. Παραδοσιακές χώρες ανταγωνιστές μας στον τομέα των υπηρεσιών όπως η Ολλανδία, το Λουξεμβούργο, η Μάλτα, η Ελβετία, η Αυστρία, η Αγγλία και άλλες δεν έχουν σε καμιά περίπτωση υιοθετήσει τέτοιες ερμηνείες και δεν έχουν βάλει ταμπέλες στις εταιρείες τους, πλήττοντας οι ίδιοι την αξιοπιστία τους, αλλά και την οικονομία τους, αντίθετα διαφημίζουν τις εταιρείες τους και προσπαθούν να εκμεταλλευτούν την κατάσταση στην οποία περιήλθε η χώρα μας, όπου δεν μπορούμε να ανοίγουμε λογαριασμό εταιρειών αν οι εταιρείες δεν έχουν προσωπικό στην Κύπρο ή φυσική έδρα στην Κύπρο και παροχείς υπηρεσιών αναγκάζονται να αποταθούν σε ξένες τράπεζες για συνεργασία οι οποίες τις ανοίγουν με κάθε ευκολία.

Οι «Εταιρείες κέλυφος/shell companies», δεν σχετίζονται με τις μεγάλες καταθέσεις και το ξέπλυμα χρήματος, όπως κακώς προσπαθούν να περάσουν κάποιοι. Πρέπει να διευκρινιστεί ότι η ύπαρξη μιας εταιρείας η οποία δεν έχει προσωπικό έχει νομική ύπαρξη και νόμιμη παρουσία και αντιπροσωπεύεται από το διοικητικό της συμβούλιο το οποίο μπορεί να αποτελείται από οποιοδήποτε πρόσωπο του οποίου οι μέτοχοι ή ο τελικός δικαιούχος έχουν εμπιστευτεί την διοίκηση. Τέτοιες εταιρείες μπορεί να είναι οι παραδοσιακές εταιρείες κράτησης περιουσιακών στοιχείων (holding companies) ή εταιρείες εμπορίου που χρησιμοποιούν την Κύπρο λόγω χαμηλής φορολόγησης, ή ιθύνουσες εταιρείες μεγάλων ομίλων κτλ. οι οποίες προτιμούν την Χώρα μας λόγω φορολογικών πλεονεκτημάτων, τα οποία ως κόρη οφθαλμού διαφυλάξαμε τόσα χρόνια για την προσέλκυση επενδυτών σε αυτό το ‘’μοντέλο’’ που θεωρούμε σήμερα λανθασμένο. Δεν πρέπει να παραβλέψουμε το γεγονός ότι η κυπριακή εταιρεία είναι ευρωπαϊκή εταιρεία η οποία υπόκειται σε φορολόγηση και σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να διακινούνται ή να κρατούνται ανεξέλεγκτα είτε χρήματα είτε περιουσιακά στοιχεία χωρίς φορολογικές επιπτώσεις και σε κάθε περίπτωση έπρεπε να εξαιρεθούν οι κυπριακές εταιρείες από αυτήν την αμφισβητούμενη ορολογία.

Λανθασμένα δίνεται η εντύπωση και η προσπάθεια να περάσει το μήνυμα ότι οι «Εταιρείες κέλυφος/shell companies», προκάλεσαν το πρόβλημα στον τραπεζικό τομέα και στον τομέα των υπηρεσιών, διότι αυτό που πραγματικά προκάλεσε το πρόβλημα και το οποίο διορθώθηκε από τις κατά καιρούς οδηγίες των εποπτικών αρχών και της Κεντρικής Τράπεζας ήταν οι κακές πρακτικές του παρελθόντος όπως προανάφερα, οι ανεξέλεγκτες διακινήσεις κεφαλαίων, ο ελλιπής έλεγχος των συναλλαγών, η άγνωστη πηγή των κεφαλαίων και το φτωχό προφίλ του τελικού δικαιούχου το οποίο σε πολλές περιπτώσεις δεν δικαιολογούσε την οικονομική του επιφάνεια.

Λανθασμένα δίνεται επίσης η εντύπωση και η προσπάθεια να περάσει το μήνυμα ότι οι «Εταιρείες κέλυφος/shell companies», έχουν μόνο καταθέσεις και δεν αυξάνουν την παραγωγικότητα ή τις θέσεις εργασίας γιατί από τον τομέα των υπηρεσιών που εξυπηρετεί αυτές τις εταιρείες, εργοδοτείται χιλιάδες προσωπικό αλλά και οι φορολόγηση αυτών των εταιρειών που θεωρούνται σήμερα ως εταιρείες κέλυφος φέρουν εκατοντάδες εκατομμύρια στο Κράτος. Εξάλλου ποτέ δεν ήταν κριτήριο για τις φορολογικές αρχές η είσπραξη φόρων από τον αν μια εταιρεία έχει προσωπικό ή όχι η αν μια εταιρεία έχει γραφείο στην Κύπρο ή όχι.

Ο έλεγχος των συναλλαγών και οι πρακτικές που υιοθέτησαν οι εποπτικές αρχές και οι τράπεζες βοήθησαν στην εξάλειψη των ύποπτων συναλλαγών και στην περαιτέρω ενίσχυση των πρακτικών καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες γιατί από την στιγμή που μπορείς να ελέγξεις την πηγή των χρημάτων, την συναλλαγή και την επιφάνεια του τελικού δικαιούχου τότε το πρόβλημα λύνεται και δεν χρειάζεται η αλλαγή ‘’μοντέλου’’ που αποδεδειγμένα κρατά ψηλά την Κύπρο ως αναγνωρισμένο Κέντρο Διεθνών Επιχειρήσεων.

Είμαστε στο παρά πέντε και καλούμε όλους τους αρμόδιους να αντιληφθούν το μέγεθος της ζημιάς που γίνεται και να προβούν άμεσα σε διορθωτικές κινήσεις προς επίλυση των προβλημάτων που δημιουργήθηκαν και εξομάλυνση της κατάστασης.