Υδροβιότοπος επεξεργασίας λυμάτων στα Χολέτρια

Ένα πρωτοποριακό έργο με πολλαπλά περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη που αναδεικνύει την ευρύτερη περιοχή


Ένα από τα σημαντικότερα έργα της κυπριακής υπαίθρου, με πολλαπλά περιβαλλοντικά, κοινωνικά και άλλα οφέλη, αποτελεί το φυσικό σύστημα επεξεργασίας αποβλήτων τεχνητού υδροβιότοπου που δημιουργήθηκε στα Χολέτρια της Πάφου και αποτελεί, κατά γενική παραδοχή, παράδειγμα προς μίμηση όχι μόνο για τις κοινότητες της υπαίθρου αλλά και για τις αστικές περιοχές.

6 3

Η παρουσίαση του έργου, που εντάσσεται στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Interreg Balkan- Mediterranean Programme, έγινε πρόσφατα από τον συντονιστή του έργου για την Κύπρο, Δρα Ιωάννη Βυρίδη, επίκουρο καθηγητή του Τμήματος Χημικής Μηχανικής του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου, στην παρουσία του Υπουργού Γεωργίας, του Πρύτανη του ΤΕΠΑΚ, βουλευτών και εκπροσώπων αρμόδιων κυβερνητικών τμημάτων αλλά και τοπικών Αρχών της περιοχής.

5 3

Σκοπός του έργου είναι  η αναβάθμιση, η μελέτη και η παρακολούθηση συστημάτων  τεχνητών υγροβιότοπων που επεξεργάζονται αστικά απόβλητα στα Βαλκάνια. Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο του έργου έχουν αναβαθμιστεί δύο τεχνητοί υγροβιότοποι, στο Πλουτοχώρι του Δήμου Ανδρίτσαινα-Κρέστενα στην Πελοπόννησο και στην κοινότητα Χολετριών.

4 6

Η πραγματοποίηση αυτού του έργου, όπως χαρακτηριστικά επεσήμανε ο καθηγητής Βυρίδης, αποδεικνύει ότι η επιστήμη δεν μένει κρυμμένη στους εργαστηριακούς πάγκους και δεν είναι για τους λίγους, αλλά μπορεί να αξιοποιηθεί για τα οφέλη της κοινωνίας, δίνοντας προοπτική  στην επεξεργασία αποβλήτων σε αποκεντρωμένες κοινότητες.

3 4

Σύμφωνα με τον Δρα Βυρίδη, οι ρύποι που εισέρχονται στους τεχνητούς υγροβιότοπους απομακρύνονται λόγω βιοδιάσπασης κυρίως από αερόβιους μικροοργανισμούς, οι οποίοι βρίσκονται στη ριζόσφαιρα και στους μίσχους των καλαμιών, σε βιοφίλμ σε επιφάνειες μέσα στον υγροβιότοπο και αιωρούνται στη λίμνη. Οι μικροοργανισμοί λαμβάνουν οξυγόνο  για να επιτελέσουν τις αντιδράσεις διάσπασης των ρύπων  μέσω των καλαμιών λόγω της φωτοσύνθεσής τους και μέσω της μεταφοράς του οξυγόνου από την επιφάνεια της λίμνης. Επίσης, ρύποι απομακρύνονται λόγω προσρόφησης στο πληρωτικό υλικό λόγω καθίζησης, λόγω φωτοοξείδωσης, εξάτμισης, καθώς και άντλησης από τα καλάμια.

2 6

Από την πλευρά του ο Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Κώστας Καδής, συγχαίροντας τους εμπλεκόμενους στην προώθηση του έργου, ανέφερε ότι μια τέτοια πρωτοβουλία εμπίπτει στους στόχους του υπουργείου για ανάπτυξη συνεργασιών μεταξύ της επιστημονικής κοινότητας και  της κοινωνίας, επισημαίνοντας ότι το έργο θα πρέπει να αποτελέσει πρότυπο για κοινότητες για επεξεργασία αποβλήτων με φυσικά συστήματα και αειφορία.

Αξίζει να επισημανθεί το γεγονός ότι τα Χολέτρια διαθέτουν αποχετευτικό σύστημα εδώ και 33 χρόνια, κάτι που καθιστά την κοινότητα πρωτοπόρα και σε αυτόν τον τομέα. Όλα τα λύματα, όπως ανέφερε στη «Χαραυγή» ο πρόεδρος του Κοινοτικού Συμβουλίου, Κυριάκος Παπαλαζάρου, κατέληγαν σε ένα χώρο που ονομαζόταν βιολογικός σταθμός, ο οποίος όμως με την πάροδο των χρόνων ξεπεράστηκε, οπότε τέθηκε η ανάγκη για αναβάθμιση του συστήματος και του χώρου.

1 5

«Βρήκαμε το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα μαζί με το ΤΕΠΑΚ στο οποίο μετέχει και η Ελλάδα και ένα Πανεπιστήμιο της Αλβανίας και προχωρήσαμε με το ξήλωμα αυτού του χώρου, την αναβάθμιση και τη μετατροπή του σε έναν υγροβιότοπο, όπου γίνεται και η επεξεργασία των λυμάτων της κοινότητας», αναφέρει ο κ. Παπαλαζάρου και εξηγώντας τη διαδικασία λειτουργίας του νέου συστήματος, αναφέρει ότι «όλα τα λύματα των νοικοκυριών και άλλων υποστατικών της κοινότητας καταλήγουν σε αυτόν το χώρο χωρίς κανένα κόστος».

Ειδικότερα, η συγκέντρωση των λυμάτων γίνεται σε μια δεξαμενή και ακολούθως πηγαίνουν για καθαρισμό σε τέσσερις άλλες μικρότερες δεξαμενές, στις οποίες έχουν φυτευτεί καλάμια τα οποία έχουν την ιδιότητα στο ριζικό τους σύστημα να δημιουργούν μια μάργα που καθαρίζει τα απόβλητα. Στο τέρμα αυτών των δεξαμενών υπάρχει φρεάτιο που δουλεύει με φωτοβολταϊκό σύστημα, μέσα από το οποίο τα λύματα ξαναστέλλονται στις δεξαμενές και υποβάλλονται σε νέες επεξεργασίες, οπότε το νερό που παράγεται είναι καθαρό.

«Σύμφωνα και τις μετρήσεις που έγιναν, αποδείχθηκε ότι γίνεται απομάκρυνση του φορτίου πέραν του 60% και σταδιακά θα ξεπεράσει το 90%», επισημαίνει ο Κυριάκος Παπαλαζάρου, υποδεικνύοντας ότι αυτό το επεξεργασμένο νερό μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε καλλιέργειες λαχανικών ή για άρδευση άλλων γεωργικών σκοπών.

 

Μια όαση μέσα στην ξεραΐλα

 

Μια άλλη πρωτοτυπία που έγινε στα Χολέτρια, παράλληλα με τη δημιουργία του φυσικού συστήματος επεξεργασίας των αποβλήτων, είναι η ανάπτυξη ενός δάσους, που είναι βέβαιο ότι θα αποτελέσει μια σημαντική όαση μέσα στην ξεραΐλα που χαρακτηρίζει την ευρύτερη περιοχή.

«Φυτέψαμε στο πιο ψηλό σημείο του υγροβιότοπου 100 χαρουπιές και 100 ελιές για να κρατούν και το έδαφος και στο κατώτερο σημείο φυτέψαμε 100 ευκαλύπτους, ενώ τον χειμώνα θα φυτέψουμε άλλους 100», μας εξηγεί ο πρόεδρος της κοινότητας, επισημαίνοντας ότι ο στόχος που έχει τεθεί είναι σε λίγα χρόνια να δημιουργηθεί στην περιοχή ένας φυσικός πνεύμονας πρασίνου, ο οποίος, λόγω και της ύπαρξης του νερού, θα προσελκύσει πουλιά, χελώνες και άλλα είδη πανίδας.

Ήδη, όπως αναφέρει ο κ. Παπαλαζάρου, «έχουμε βατράχους, ενώ βάλαμε και ένα είδος ψαριών, το λεγόμενο κουνουπόψαρο, που έχουν τη δυνατότητα να τρώνε μέχρι και 1.000 κουνούπια το κάθε ψάρι, οπότε γίνεται αντιληπτό το πολλαπλό όφελος που θα προκύψει… Κι όλο αυτό το σκηνικό σε μια άγονη, ξερή περιοχή, όπου η γη δεν είναι εύφορη, οπότε θα μπορούσε το επεξεργασμένο νερό να αξιοποιηθεί για γεωργικούς σκοπούς».

 

Ενδιαφέρον για εφαρμογή και σε άλλες περιοχές

 

Ένα άλλο σημαντικό πλεονέκτημα του όλου έργου, όπως τονίζει ο κοινοτάρχης Χολετριών, είναι ότι δεν αναδύονται καθόλου οσμές από τη συγκέντρωση και τη διαδικασία επεξεργασίας των λυμάτων, σε αντίθεση με ό,τι παρατηρείται σε βιολογικές εγκαταστάσεις που λειτουργούν ακόμα και σε αστικές περιοχές.

Εκφράζοντας, δε,  την εκτίμηση ότι το έργο που έγινε στα Χολέτρια ανήκει πλέον στην ευρύτερη περιοχή και γενικότερα στην Κύπρο, ο κ. Παπαλαζάρου, επισημαίνει ότι ήδη έχει επιδειχθεί μεγάλο ενδιαφέρον από το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων και γενικότερα από το κράτος για εφαρμογή του συγκεκριμένου συστήματος σε όλη την Κύπρο και ειδικότερα σε περιοχές όπου υπάρχουν σταθμοί επεξεργασίας λυμάτων, οι όποιοι όμως συνεπάγονται μεγάλο κόστος λειτουργίας και συντήρησης και παρουσιάζουν δυσοσμία και άλλα προβλήματα.

Στους στόχους της κοινότητας Χολετριών, όπως αναφέρει ο κοινοτάρχης, είναι να υπάρξει συνεργασία με περιβαλλοντικά κέντρα και άλλους οργανωμένους φορείς και να καταστεί η περιοχή επισκέψιμη.

Χρήστος Χαραλάμπους

 

 

 

 

Οι ειδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο και όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy. Ακολουθήστε μας και στο Google News