Υπερκέρδη 1 δις ευρώ για την κυβέρνηση από φόρους λόγω της ακρίβειας

  • Αντί για στήριξη της οικονομίας, θέλουν πρωτογενές πλεόνασμα
  • Η ΕΕ έδωσε τη δυνατότητα για αξιοποίηση του ποσού για στήριξη των καταναλωτών, αλλά δεν υπάρχει τέτοια πρόθεση από την κυβέρνηση
  • Άλλες χώρες κατάφεραν να μειώσουν τους λογαριασμούς κατά 40%, ενώ η Ισπανία και Πορτογαλία διεκδίκησαν και πήραν στήριξη 8,4 δισ. ευρώ για μείωση τιμών ηλεκτρισμού

 

Του

Κωνσταντίνου Ζαχαρίου

Υπερκέρδη 1 δις ευρώ για την κυβέρνηση φέρνει η ακρίβεια, λόγω της απροσδόκητης αύξησης των εσόδων από φόρους ένεκα της ραγδαίας αύξησης των τιμών στα αγαθά και τις υπηρεσίες. Παρά ταύτα, φαίνεται ότι δεν υπάρχει πρόθεση εκ μέρους του Υπουργείου Οικονομικών για αξιοποίηση του πιο πάνω ποσού για σκοπούς στήριξης των νοικοκυριών και της οικονομίας, όπως προνοείται από τη σχετική σύσταση της Κομισιόν προς τα κράτη-μέλη, αφού μέχρι στιγμής δεν έχει υποβληθεί οποιοδήποτε αίτημα στις Βρυξέλλες προς αυτή την κατεύθυνση.

Όπως προκύπτει από εγκύκλιο η οποία στάληκε πρόσφατα από το Υπουργείο Οικονομικών προς τα διάφορα Υπουργεία/Υπηρεσίες/Τμήματα του δημοσίου τομέα, η Διεύθυνση Προϋπολογισμού έχει αναθεωρήσει προς τα πάνω τις εκτιμήσεις της σε σχέση με τα έσοδα του κράτους από άμεσους και έμμεσους φόρους για το 2022. Συγκεκριμένα, αύξησε τις προβλέψεις της όσον αφορά τα έσοδα από άμεσους φόρους κατά 590 εκατ. ευρώ (από 2,16 δις ευρώ σε 2,75 δις ευρώ) και από έμμεσους φόρους κατά 410 εκατ. ευρώ (από 2,94 δις ευρώ σε 3,35 δις ευρώ). Δηλαδή αύξησε τις προβλέψεις της κατά 1 δις ευρώ, κυρίως λόγω των «απροσδόκητων εσόδων» που αναμένεται να έχει η κυβέρνηση λόγω της ραγδαίας αύξησης των τιμών στα αγαθά και τις υπηρεσίες. Εκτίμησε επίσης ότι τα έσοδα του κράτους από την άμεση και έμμεση φορολογία θα συνεχίσουν να αυξάνονται για ακόμη τρία χρόνια τουλάχιστον.

Κανένα αίτημα στην ΕΕ

Σημειώνεται ότι η Κομισιόν έδωσε τη δυνατότητα στα κράτη-μέλη να αξιοποιήσουν σειρά εργαλείων για στήριξη των νοικοκυριών και της οικονομίας. Μάλιστα ένα από τα εργαλεία αφορά τη δυνατότητα αξιοποίησης των «απροσδόκητων κερδών» του κράτους, λόγω των υψηλών τιμών, για στήριξη των καταναλωτών. Δηλαδή του 1 δις ευρώ που προκύπτει από την αναθεώρηση της Διεύθυνσης Προϋπολογισμού. Παρά ταύτα, όπως παραδέχθηκαν λειτουργοί του Υπουργείου Οικονομικών σε πρόσφατη συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών, δεν έχει υποβληθεί οποιοδήποτε αίτημα από την Κύπρο ενώπιον της Κομισιόν, καθώς η κυβέρνηση θεωρεί ότι «θα επηρεαστεί η οικονομική και δημοσιονομική της πολιτική»!

Υπενθυμίζεται ότι η Κομισιόν έχει δώσει τουλάχιστον δώδεκα εργαλεία προς τα κράτη-μέλη της ΕΕ για αντιμετώπιση των πληθωριστικών πιέσεων. Τα εργαλεία αφορούν τα ακόλουθα:

• Χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων. Σημειώνεται ότι αντί της αξιοποίησης του μέτρου το πρώτο τετράμηνο (τελευταία διαθέσιμα στοιχεία), υπήρξε δημοσιονομικό πλεόνασμα ύψους 314,4 εκατ. ευρώ, σε σύγκριση με έλλειμμα 264,4 εκατ. ευρώ πέρσι.

• Παραχώρηση έκτακτης στήριξης σε καταναλωτές που πλήττονται από την ενεργειακή φτώχεια. Σημειώνεται ότι η Κύπρος είναι «πρωταθλήτρια» στην Ευρώπη, αφού το ποσοστό της ενεργειακής φτώχειας φτάνει στο 20,9%, ενώ ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι μόλις 8,2%. Παρά ταύτα, ούτε αυτό το εργαλείο αξιοποιήθηκε από την κυβέρνηση, πέραν από τα ψίχουλα της εφάπαξ χορηγίας προς ορισμένες ευάλωτες ομάδες.

• Δυνατότητα προσωρινών αναβολών στις πληρωμές λογαριασμών.

• Λήψη μέτρων ώστε να αποφεύγονται αποσυνδέσεις από το δίκτυο.

• Μείωση των φορολογικών συντελεστών. Σημειώνεται ότι η Βουλή ψήφισε νόμο -μετά από πρόταση του ΑΚΕΛ- για ανοικτού τέλους μείωση του ΦΠΑ στο ρεύμα, αλλά ο ΠτΔ έκανε αναφορά στο Ανώτατο Δικαστήριο και μπλόκαρε την εφαρμογή του. Στη συνέχεια και υπό την πίεση των κομμάτων και της κοινωνίας, η κυβέρνηση συναίνεσε στο να μειωθεί ο ΦΠΑ, αλλά μόνο για τρεις μήνες.

• Παραχώρηση ενισχύσεων σε επιχειρήσεις και βιομηχανίες.

• Επιβολή πλαφόν και κάλυψη των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.

• Αξιοποίηση των «απροσδόκητων κερδών» του κράτους λόγω των υψηλών τιμών για στήριξη των καταναλωτών.

• Χρήση των εσόδων από τους ρύπους για στήριξη των καταναλωτών. Σημειώνεται ότι η κυβέρνηση αναμένεται να έχει φέτος έσοδα ρεκόρ από τους ρύπους. Μάλιστα στον συμπληρωματικό προϋπολογισμό ο οποίος κατατέθηκε πρόσφατα στη Βουλή, το κονδύλι για κάλυψη των εξόδων δημοπράτησης δικαιωμάτων εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου που καταβάλλονται στο ΧΑΚ ως εκπλειστηριαστή αυξήθηκε κατά 540,5 εκατ. ευρώ (από 683,8 εκατ. ευρώ σε 1,22 δις ευρώ) λόγω των αυξημένων εσόδων που αναμένεται να έχει η κυβέρνηση. Παρά ταύτα, ούτε αυτό το εργαλείο το οποίο δόθηκε από την Κομισιόν αξιοποιήθηκε από το Υπουργείο Οικονομικών.

• Επιδότηση των καυσίμων στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

• Διευκόλυνση της πρόσβασης σε συμφωνίες αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Σημειώνεται ότι αντί αυτό, η κυβέρνηση επιχειρεί να βάλει φρένο στις αναπτύξεις της ΑΗΚ σε έργα ΑΠΕ.

• Διερεύνηση ενδεχόμενων αντιανταγωνιστικών συμπεριφορών (σ.σ.: καρτέλ).

Σημειώνεται ότι άλλες χώρες κατάφεραν μέσα από την αξιοποίηση των εργαλείων της ΕΕ να μειώσουν τους λογαριασμούς του ρεύματος κατά 40%. Μάλιστα η Ισπανία και Πορτογαλία διεκδίκησαν και πήραν στήριξη 8,4 δισ. ευρώ για μείωση τιμών ηλεκτρισμού, επικαλούμενες το γεγονός ότι έχουν χαμηλή διασυνδεσιμότητα με την ενιαία αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Παρά ταύτα, η Κύπρος, η οποία είναι απομονωμένη και απομακρυσμένη από την υπόλοιπη Ευρώπη και ως εκ τούτου δεν έχει καμιά διασυνδεσιμότητα με την ενιαία αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, δεν υπέβαλε κανένα αίτημα στην Κομισιόν. Και αυτό παρά το γεγονός ότι η ίδια η Κομισιόν έχει αναγνωρίσει ότι «η Κύπρος έχει μία από τις υψηλότερες τιμές στην ηλεκτρική ενέργεια […] συγκαταλέγεται στα κράτη-μέλη με τις υψηλότερες εκπομπές αερίων […] και έχει πολύ υψηλό ποσοστό ενεργειακής φτώχειας (20,9% έναντι 8,2% στην ΕΕ)».

 

 

Αντί για στήριξη της οικονομίας, θέλουν πρωτογενές πλεόνασμα
Η μη αξιοποίηση από το Υπουργείο Οικονομικών των εργαλείων που έδωσε η ΕΕ για αντιμετώπιση των επιπτώσεων λόγω των πληθωριστικών πιέσεων, συνδέεται με το στόχο τον οποίο έχει θέσει το Υπουργείο Οικονομικών για πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 1,6% του ΑΕΠ το 2022 και 2023.
Όπως προκύπτει από την εγκύκλιο, το βασικό σενάριο του Υπουργείου Οικονομικών πάνω στο οποίο αναμένεται να κτιστεί ο Κρατικός Προϋπολογισμός για το επόμενο έτος είναι το ακόλουθο: Ανάπτυξη 2,7% για το 2022 και 3,8% για το 2023, ανεργία 7,1% και 6,4% αντίστοιχα, εναρμονισμένος ρυθμός πληθωρισμού 4,1% και 1,5%, πρωτογενές πλεόνασμα 1,6%, τόσο το 2022 όσο και το 2023 και δημόσιο χρέος 93,9% και 88,2% αντίστοιχα.

 

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.