Η κυβέρνηση παραπλάνησε τους πολίτες

Το Διοικητικό Δικαστήριο ακύρωσε την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου για την υποστηρικτική βάση της βιομηχανίας υδρογονανθράκων στην Αραδίππου

Του Τάσου Περδίου

Με βούλα του Διοικητικού Δικαστηρίου επιβεβαιώνονται πλέον οι παρανομίες και οι αυθαιρεσίες της κυβέρνησης στην υπόθεση της εγκατάστασης βάσης υποστήριξης της βιομηχανίας υδρογονανθράκων στην Αραδίππου.

Στις 28 Ιανουαρίου 2019, το Διοικητικό Δικαστήριο εξέδωσε απόφαση σε προσφυγή 22 κατοίκων της περιοχής Κρασά εναντίον της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου για εγκατάσταση της εταιρείας Halliburton στη Β’ Βιομηχανική Περιοχή Αραδίππου. Το Δικαστήριο δικαίωσε τους πολίτες ακυρώνοντας την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου με μια ετυμηγορία η οποία αποτελεί κόλαφο για τις ενέργειες της κυβέρνησης. Είναι η δεύτερη καταδικαστική απόφαση για την κυβέρνηση μετά την έκθεση της Επιτρόπου Διοικήσεως η οποία κατακεραύνωσε την κυβέρνηση δικαιώνοντας και πάλι ομάδα διαμαρτυρόμενων κατοίκων.

Η ομαδική προσφυγή καταχωρήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2015 και έτυχε χειρισμού εκ μέρους των κατοίκων από το δικηγορικό γραφείο Χριστόφορος Λάρκου. Οι πολίτες, κάτοικοι της περιοχής Κρασά στην Αραδίππου προσέβαλαν την απόφαση υπ’ αριθμόν 77.557 του Υπουργικού Συμβουλίου, ημερομηνίας 10 Σεπτεμβρίου 2014, με την οποία αδειοδοτήθηκαν οι αναπτύξεις με διαδικασία απόκλισης από τις πρόνοιες του Τοπικού Σχεδίου.

Πρόκειται για τη γνωστή υπόθεση η οποία είχε προκαλέσει σάλο και εκδηλώσεις διαμαρτυρίας από τους κατοίκους της περιοχής, καθώς με απόφαση της κυβέρνησης εγκαταστάθηκαν βιομηχανικές μονάδες κατηγορίας Α’ με αυξημένο βαθμό οχληρίας μέσα σε βιομηχανική περιοχή κατηγορίας Β’ με περιορισμένο βαθμό οχληρίας. Οι εγκαταστάσεις αυτές αφορούσαν μηχανολογικό εργαστήριο, πλυντήριο διατρητικών σωλήνων, θάλαμο ελέγχου πίεσης, συναφή αποθηκευτικό χώρο για εξαρτήματα και σωλήνες καθώς και αποθήκη για πρώτες ύλες και χημικά μεταξύ άλλων. Λόγω του ότι η χωροθέτησή τους στη συγκεκριμένη περιοχή ήταν παράνομη λόγω παραβίασης προνοιών του Τοπικού Σχεδίου, η κυβέρνηση ενεργοποίησε τις διαδικασίες απόκλισης από τις πρόνοιες του Τοπικού Σχεδίου οι οποίες αφορούν κρατικές αναπτύξεις παρακάμπτοντας έτσι το εμπόδιο της απαγορευτικής βιομηχανικής ζώνης.

Δίπλα στα σπίτια
Στην προσφυγή τους οι κάτοικοι της περιοχής Κρασά τόνισαν ότι είναι ιδιοκτήτες κατοικιών οι οποίες βρίσκονται σε απόσταση μόλις ενός χιλιομέτρου από τις εν λόγω αναπτύξεις. Ως εκ τούτου, επικαλέστηκαν έννομο συμφέρον τονίζοντας ότι από την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου για αδειοδότηση των εγκαταστάσεων, θα επηρεαστούν δραματικά οι ίδιοι και οι οικογένειές τους με υποβάθμιση του δομημένου περιβάλλοντος και επιβάρυνσή του οπτικά, ηχητικά και περιβαλλοντολογικά. Επικαλέστηκαν επίσης επιβάρυνση της υγείας, αλλά και υποβάθμιση της αξίας των ακινήτων στην περιοχή. Από την πλευρά της, η κυβέρνηση επιχείρησε να εμποδίσει την εκδίκαση της προσφυγής των πολιτών προσπαθώντας προδικαστικά να αποδείξει ότι οι κάτοικοι δεν είχαν κανένα έννομο συμφέρον, κάτι ωστόσο που απορρίφθηκε από το δικαστήριο.

Πλάνη για την ανυπαρξία περιβαλλοντικής μελέτης
Η νομική βάση της προσφυγής θεμελιώθηκε στην ανυπαρξία προκαταρκτικής μελέτης εκτίμησης επιπτώσεων στο περιβάλλον, η οποία αποδείχθηκε ότι ήταν υποχρεωτική με βάση τον Περί Εκτίμησης των Επιπτώσεων στο Περιβάλλον από ορισμένα έργα νόμο. Η κυβέρνηση υποστήριξε ότι δεν ήταν απαραίτητη τέτοια περιβαλλοντική μελέτη εξασφαλίζοντας μάλιστα και τη συγκατάθεση του διευθυντή του Τμήματος Περιβάλλοντος, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι οι συγκεκριμένες δραστηριότητες δεν εμπίπτουν στις πρόνοιες του νόμου που καθιστά υποχρεωτικές αυτές τις μελέτες.

Είναι χαρακτηριστικό ότι για ενδεχόμενες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως αρκέστηκε στις εσωτερικές κατευθυντήριες γραμμές της εταιρείας Halliburton για ασφαλή διεξαγωγή των εργασιών και προστασία του περιβάλλοντος, κάτι που επίσης έκρινε ως μη ικανοποιητικό το δικαστήριο.

Όπως αποφάνθηκε το Διοικητικό Δικαστήριο, στη συγκεκριμένη ανάπτυξη συγκαταλέγεται και η ανέγερση αποθήκης όπου θα διατηρούνται μεταξύ άλλων και χημικά υλικά, συνεπώς εμπίπτει σε αναπτύξεις για τις οποίες απαιτείται προκαταρκτική έκθεση επιπτώσεων στο περιβάλλον. Επί του σημείου αυτού μάλιστα, το δικαστήριο σημείωσε ότι το Υπουργικό Συμβούλιο δεν έδωσε καμία πειστική εξήγηση γιατί μια τέτοια ανάπτυξη αφέθηκε εκτός των προνοιών της κείμενης νομοθεσίας. Σύμφωνα με το δικαστήριο, υπήρξε ανεπαρκής έρευνα και δεν μπορεί να αποκλειστεί η πλάνη, κάτι που καθιστά αναπόφευκτη την ακύρωση της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου.

Επιπροσθέτως, το δικαστήριο κατακεραύνωσε την κυβέρνηση και τις κρατικές υπηρεσίες που ενεπλάκησαν κάνοντας λόγο για ανεπαρκή και μη εμπεριστατωμένη μελέτη του θέματος. Αντ’ αυτών, σημειώνεται στην απόφαση, υπήρξαν γενικές τοποθετήσεις με επίκεντρο τις διαβεβαιώσεις της αμερικανικής εταιρείας για θέματα ασφάλειας και περιβάλλοντος.

 

Η έκθεση της Επιτρόπου Διοικήσεως
Όπως προαναφέραμε, η απόφαση του Διοικητικού Δικαστηρίου αποτελεί δεύτερο ράπισμα για τις ενέργειες της κυβέρνησης οι οποίες, υπενθυμίζεται, καταδικάστηκαν με εντονότατο τρόπο και από την Επίτροπο Διοικήσεως. Στην Επίτροπο είχαν προσφύγει με παράπονο κάτοικοι, αλλά και η δημοτική ομάδα του ΑΚΕΛ στον Δήμο Αραδίππου. Διερευνώντας παράπονο της ομάδας «Πολίτες Κάτοικοι Πόλης και Επαρχίας Λάρνακας, Αραδίππου, Κρασά» από τον Οκτώβριο του 2014, η πρώην Επίτροπος Διοικήσεως Ελίζα Σαββίδου ετοίμασε έκθεση η οποία δόθηκε στη δημοσιότητα τον Μάιο του 2015. Επρόκειτο για ένα πόρισμα-κόλαφο για την κυβέρνηση την οποία κατήγγειλε για αδιαφάνεια, αυθαιρεσία και πλήρη παραμερισμό των διαδικασιών δημόσιας διαβούλευσης.

“Η εκτίμηση του Γραφείου μου από τη διερεύνηση του παραπόνου είναι ότι ακολουθήθηκε μια αδιαφανής, εσπευσμένη και συντονισμένη διαδικασία από Τμήματα του δημοσίου τομέα για να επιτευχθεί οπωσδήποτε η χωροθέτηση των αναπτύξεων (των εταιρειών Halliburton και Schlumberger) στη βιομηχανική περιοχή Αραδίππου χωρίς κανένα ενδοιασμό για το χαρακτήρα τους”, ανέφερε χαρακτηριστικά η Επίτροπος Διοικήσεως η οποία υπέδειξε επίσης ότι η κυβέρνηση και τα δημόσια τμήματα επέδειξαν μια όψιμη ευαισθησία για τις ανησυχίες των κατοίκων μόνο όταν αντιλήφθηκαν πόσο έντονη ήταν η αντίδραση. Τόνισε επίσης ξεκάθαρα ότι η απόφαση για χωροθέτηση σ’ εκείνον το χώρο ήταν προειλημμένη και τα κρατικά τμήματα απλώς συμμορφώθηκαν!

Εξαιρετικά σημαντική ήταν και η επισήμανση της κας Σαββίδου ότι η στάση της κυβέρνησης στο θέμα αυτό και ειδικά ο παραμερισμός των περιβαλλοντικών παραμέτρων δημιουργεί κίνδυνο συντήρησης της περιθωριοποίησης της περιβαλλοντικής διάστασης παρόμοιων αναπτύξεων.

Πιο συγκεκριμένα, η Επίτροπος Διοικήσεως παρατήρησε ότι η κυβέρνηση παραβίασε τη Σύμβαση του Άαρχους, επειδή το κοινό και ιδιαίτερα η τοπική κοινωνία δεν είχε έγκαιρα ευκαιρία εμπεριστατωμένης πληροφόρησης αναφορικά με τις αναπτύξεις σε συνάρτηση με το περιβάλλον χωροθέτησής τους και τις πιθανές περιβαλλοντικές συνέπειές τους ούτε υπήρξε δυνατότητα λόγου για να εκφράσει το κοινό ανησυχίες, προβληματισμό ή απόψεις. Μάλιστα, σημείωσε ότι η μοναδική ενημερωτική συνάντηση πραγματοποιήθηκε δύο μέρες μετά που το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε τις αναπτύξεις! Πυρήνας της Σύμβασης του Άαρχους είναι το δικαίωμα των πολιτών να ζουν σε κατάλληλο περιβάλλον και να συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων που αφορούν περιβαλλοντικά θέματα.

 

Σωρεία παρανομιών
Στην έκτασης 28 σελίδων έκθεσή της, η Επίτροπος Διοικήσεως επεσήμανε σωρεία παρανομιών που διαπράχθηκαν για να εγκατασταθούν οι δύο εταιρείες στην Αραδίππου. Σημείωσε ότι δεν έγινε Μελέτη Εκτίμησης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, ότι έγινε με προχειρότητα χωροθέτηση εγκαταστάσεων υψηλής οχληρίας σε βιομηχανική περιοχή χαμηλής οχληρίας, ότι δεν υπήρξε ποτέ στρατηγικό σχέδιο, ενώ καταγγέλθηκε επίσης ότι το ίδιο το κράτος εμφανίστηκε ως αιτητής απόκλισης από τις πρόνοιες του Τοπικού Σχεδίου Λάρνακας ούτως ώστε να απαλλάξει τις δύο ιδιωτικές εταιρείες από την υποχρέωση εξασφάλισης παρέκκλισης από το Τοπικό Σχέδιο, κάτι που θα απαιτούσε δημόσιες ακροάσεις!
“Οι επίμαχες αναπτύξεις είναι σαφώς ιδιωτικές, ιδιωτικών εταιρειών, σε κρατικά βιομηχανικά οικόπεδα, εκτός αν το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως θεωρεί ότι ο κρατικός χαρακτήρας των οικοπέδων καθιστά τις ιδιωτικές αναπτύξεις σ’ αυτά κυβερνητικές αναπτύξεις. Αν αυτή είναι άποψη ή η θέση του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως σημαίνει ότι κάθε ιδιωτική ανάπτυξη σε κυβερνητικό οικόπεδο οποιασδήποτε υφιστάμενης κυβερνητικής βιομηχανικής περιοχής είναι και κυβερνητική ανάπτυξη”, παρατήρησε με δηκτικό ύφος η Επίτροπος Διοικήσεως.